ഭലന്ദനശ്ച വത്സശ്ച സംകീലശ്ചൈവ തേ ത്രയഃ
ഭലന്ദനന്, വത്സന്, സംകീലന് ഇവ മൂന്നുപേരും.
ബ്രാഹ്യണാഃ ക്ഷത്രിയാ വൈശ്യാ ഋഷിപുത്രാന്നിബോധത
ഋഷിപുത്രരായ ബ്രാഹ്മണര്, ക്ഷത്രിയര്, വൈശ്യന്മാര് ഇവരെക്കുറിച്ച് കേള്ക്കൂ.
ബ്രാഹ്യണാനാം പ്രവക്താരോ നാമതശ്ച നിബോധത
ബ്രാഹ്മണന്മാരില് ഉപദേശകര് ആരൊക്കെയാണെന്ന് പേരുപറഞ്ഞ് കേള്ക്കൂ.
ബഹ്വൃചോ ഭാര്ഗവഃ പൈലഃ സാംകൃത്യോ ജാജലിസ്തഥാ
ബഹ്വൃചന്, ഭാര്ഗവന്, പൈലന്, സാംകൃത്യന്, ജാജലിയും.
ഉപമന്യുരിന്ദ്രപ്രമതിര്മാഡൂകിഃ ശാകലിശ്ച സഃ
ഉപമന്യു, ഇന്ദ്രപ്രമതി, മാഡൂകി, ശാകലി ഇവരും.
പന്നഗാഃ പക്ഷഗന്താശ്ച ഷഡശീതിഃ ശ്രുതര്ഷയഃ
പന്നഗന്മാര്, പക്ഷഗന്തന്മാര് എന്നിങ്ങനെ എണ്പത്താറ് പ്രശസ്തരായ ഋഷിമാര്.
വൈശംപായനലൌഹിത്യൌ കണ്ഠകാലാവശാവധഃ
വൈശംപായനന്, ലൗഹിത്യന്, കണ്ഠകന്, കാലാവന്, ശാവധന് ഇവരും.
തേഷാം ശിഷ്യാഃ പ്രശിഷ്യാശ്ച ഷഡശീതി ശ്രുതര്ഷയഃ
അവരുടെ ശിഷ്യന്മാരും ശിഷ്യശിഷ്യന്മാരും എണ്പത്താറ് പ്രശസ്തരായ ഋഷിമാര്.
ചൈമിനിഃ സഭരദ്വാജഃ കാവ്യഃ പൌഷ്യഞ്ജിരേവ ച
ചൈമിനി, സഭരദ്വാജന്, കാവ്യന്, പോഷ്യഞ്ജി ഇവരും.
ലങ്ഗലീ ശാലിഹോത്രശ്ച ശക്തിരാജശ്ച ഭാര്ഗവഃ
ലംഗലി, ശാലിഹോത്രന്, ശക്തിരാജഭാര്ഗവന് ഇവരും.
ഷട്ചത്വാരിംശദന്യേ വൈ തേഷാം ശിഷ്യാഃ ശ്രുതര്ഷയഃ
മറ്റു നാല്പത്തിയാറ് ശിഷ്യന്മാര്, പ്രശസ്തരായ ഋഷിമാര്.
ലോഭാലോഭശ്ച ധര്മാത്മാ തഥാ ബ്രഹ്മ ബലശ്ച സഃ
ലോഭാലോഭന് എന്ന ധാർമ്മികനും, ബ്രഹ്മയും ബലനും.
ഇത്യേതേ നവതിര്ജ്ഞേയാ ഹോത്രവദ്ബ്രഹ്മചാരിണഃ
ഇങ്ങനെ, ഈ തൊണ്ണൂറു പേരെയും ഹോത്രുവിനെപ്പോലെ ബ്രഹ്മചാരികളായി മനസ്സിലാക്കണം.
ചലൂഭിഃ സുമതിശ്ചൈവ തഥാ ദേവവരശ്ച യഃ
ചലൂ, സുമതി, ദേവവരൻ ഇവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
തഥാപ്രീതഃ കൃശാശ്വശ്വ സുമൂലിര്ബാഷ്കലിസ്തഥാ
തഥാപ്രീതൻ, കൃശാശ്വൻ, സുമൂലി, ബാഷ്കലി ഇവരും അങ്ങനെ തന്നെ.
വൈയാസകിഃ ശുകോ വിദ്വാംല്ലൌകിര്ഭൂരിശ്രവാസ്തഥാ
വൈയാസകി, പണ്ഡിതനായ ശുകൻ, ലൗകി, ഭൂരിശ്രവാസ് ഇവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ആരണ്യാ ഇലകശ്ചൈവ ഉപമന്യുര്വിദസ്തഥാ
ആരണ്യൻ, ഇലകൻ, ഉപമന്യു, വിദസ് ഇവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
പ്രജാദര്പഃ കഹോഡശ്ച യാജ്ഞവല്ക്യോ ഽഥ ശൌനകഃ
പ്രജാദർപ്പൻ, കഹോടൻ, യാജ്ഞവൽക്ക്യൻ, ശൗണകൻ ഇവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
അദിതിര്ദേവമാതാ ച ജലാപാ ചൈവ മാനവീ
ദേവന്മാരുടെ മാതാവായ ആദിതി, ജലാപ, മാനവി ഇവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
മുദ്ഗലാ ചാതുജീവൈവ താരാ ചൈവ യശസ്വിനീ
മുദ്ഗല, അതുജീവ, താര, യശസ്വിനി ഇവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ലോപാമുദ്രാ ച ധര്മജ്ഞാ യാ ച കോശീതികാ സ്മൃതാ
ധർമ്മം അറിയുന്ന ലോപാമുദ്ര, കോശിതിക എന്നറിയപ്പെടുന്നവൾ ഇവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഇത്യേതാ മുഖ്യശഃ പ്രോക്താ മയാ ച ഋഷിപുത്രകാഃ
ഇങ്ങനെ പ്രധാനമായ ഋഷിപുത്രന്മാരെ ഞാൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഈശ്വരാ മന്ത്രവക്താര ഋഷയോ ഹ്യൃഷികാസ്തഥാ
ഈശ്വരന്മാർ, മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കുന്നവർ, ഋഷികൾ, ഋഷികകളും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഈശ്വരാണാമൃഷീണാം ച ഋഷികാണാം സഹാത്മജൈഃ
ഈശ്വരന്മാർക്കും, ഋഷികൾക്കും, ഋഷികകൾക്കും അവരുടെ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം ഉൾപ്പെടുന്നു.
തത്രാജ്ഞായുക്തമദ്വൈതം ദീപ്തം ഗംഭീരശബ്ദവത്
അവിടെ ആജ്ഞയോടെ അദ്വൈതോപദേശം പ്രകാശമാനമായി, ആഴമുള്ള ശബ്ദത്തോടുകൂടി നിലകൊള്ളുന്നു.
സര്വഭൂതാന്യഭൂതം ച പരിദാനം ച യദ്ഭവേത്
എല്ലാ ജന്തുക്കളിലും ഇല്ലാത്തതും, എന്തെങ്കിലും അർപ്പിച്ചതും അർപ്പണമായി കണക്കാക്കുന്നു.
യത്കിഞ്ചിന്മന്ത്രസംയുക്തം തത്ര നാമവിഭക്തിഭിഃ
അവിടെ മന്ത്രങ്ങളോടൊപ്പം ചേർന്നിട്ടുള്ളതെന്തും, പേരിന്റെ വ്യത്യാസങ്ങളോടുകൂടിയതും ഉൾപ്പെടുന്നു.
നൈഗമൈര്വിവിധൈഃ ശബ്ദൈര്നിപാതൈര്ബഹുലം ച യത്
നാനാവിധമായ വാക്കുകളും, ഉപയോഗങ്ങളും, പലതരം ചേർക്കലുകളും ധാരാളമായി ഉള്ളതെന്തും ഉൾപ്പെടുന്നു.
അവിസ്പഷ്ടപദം യച്ച യച്ച സ്യാദ്ബഹുസംശയമ്
വ്യക്തമല്ലാത്ത വാക്കുകളും, നിരവധി സംശയങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഹേതുദൃഷ്ടാന്ത ബഹുലം ചിത്രശബ്ദമപാര്ഥകമ്
കാരണങ്ങളും ഉദാഹരണങ്ങളും ധാരാളം, വ്യത്യസ്തമായ വാക്കുകളും അർത്ഥമില്ലാത്തതും ഉൾപ്പെടുന്നു.