പരസ്പരവിഭിന്നൈസ്തൈദൃഷ്ടീനാം വിഭ്രമേണ ച
അവരവരുടെ അഭിപ്രായങ്ങളിൽ ഉണ്ടായ വ്യത്യാസവും അതിൽ നിന്നുള്ള ആശയക്കുഴപ്പവും കാരണം,
കാരണാനാം ച വൈകല്പ്യാത്കാര്യാണാം ചാപ്യനിശ്ചയാത്
കാരണങ്ങളിൽ ഉള്ള വ്യത്യാസവും ഫലങ്ങളിൽ ഉറപ്പില്ലായ്മയും മൂലം,
തതോ ദൃഷ്ടിവിഭന്നൈസ്തു കൃതം ശാസ്ത്രാകുലം ത്വിദമ്
അഭിപ്രായങ്ങൾ വിഭജിച്ചവരാൽ ഈ അനേകം ശാസ്ത്രങ്ങൾ ഉണ്ടായി.
സംക്ഷയാദായുപശ്ചൈവ വ്യസ്യതേ ദ്വാപരേഷു ച
ക്ഷയം വരികയും ആയുര് കുറയുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ, ദ്വാപരയുഗത്തിൽ ഇത് ചിതറിപ്പോകുന്നു.
മന്ത്രബ്രാഹ്മണവിന്യാസൈഃ സ്വരവര്ണവിപര്യയൈഃ
മന്ത്രങ്ങളും ബ്രാഹ്മണങ്ങളുടെ ക്രമീകരണങ്ങളും, സ്വരങ്ങളും അക്ഷരങ്ങളിലെ മാറ്റങ്ങളും മൂലം,
സാമാന്യാ വൈകൃതാശ്ചൈവ ദൃഷ്ടിഭിന്നേ ക്വചിത്ക്വചിത്
ചിലത് പൊതുവായതും, ചിലത് മാറ്റപ്പെട്ടതുമായിരിക്കുന്നു, അഭിപ്രായങ്ങൾ വ്യത്യാസമുള്ളിടത്ത്.
അന്യേ ഽപി പ്രസ്ഥിതാസ്താന്വൈ കേചിത്താന്പ്രത്യവസ്ഥിതാഃ
മറ്റുള്ളവർ പുതിയ വഴികൾ സ്വീകരിച്ചു, ചിലർ അവയ്ക്ക് എതിർത്ത് നിന്നു.
ഏകമാധ്വര്യവം ത്വാസീത്പുനര്ദ്വൈധമജായത
ഒരൊറ്റ ആധ്വര്യവം മാത്രം ആദ്യം ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും, പിന്നീട് അത് രണ്ടായി വിഭജിച്ചു.
ആധ്വര്യവസ്യ പ്രസ്ഥാനൈര്ബഹുധാ വ്യാകുലീകൃതൈഃ
ആധ്വര്യവത്തിന്റെ പലവിധ രീതികളാൽ അതിൽ വലിയ ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടായി.
വ്യാകുലേദ്വാപരേ നിത്യം ക്രിയതേ ഭിന്ന ദര്ശനൈഃ
ദ്വാപരയുഗത്തിൽ, വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളുള്ളവർ അതിനെ എപ്പോഴും ആശയക്കുഴപ്പത്തോടെ നടത്തുന്നു.
ദ്വാപരേ സംപ്രവര്ത്തതേ വിനശ്യന്തി തതഃ കലൌ
ദ്വാപരയുഗത്തിൽ അത് തുടരുന്നു, എന്നാൽ പിന്നീട് കലിയുഗത്തിൽ നശിക്കുന്നു.
അവൃഷ്ടിര്മരണം ചൈവ തഥൈവ വ്യാധ്യുപദ്രവാഃ
മഴയില്ലായ്മ, മരണവും, അതുപോലെ രോഗബാധകളും ഉണ്ടാകുന്നു.
നിര്വേദാജ്ജായതേ തേഷാം ദുഃഖമോക്ഷവിചാരണാ
അവരിൽ നിരാശയാൽ ദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നേടാൻ അന്വേഷനം ഉണരുന്നു.
ദോഷദര്ശനതസ്ചൈവ ദ്വാപരേ ഽജ്ഞാനസംഭവഃ
ദോഷങ്ങൾ കാണുന്നതിലൂടെ, ദ്വാപരയുഗത്തിൽ അജ്ഞാനം ജനിക്കുന്നു.
ഉത്പദ്യന്തേ ഹി ശാസ്ത്രാണാം ദ്വാപരേ പരിപന്ഥിനഃ
ദ്വാപരയുഗത്തിൽ ശാസ്ത്രങ്ങൾക്ക് തടസ്സങ്ങൾ ഉദയം ചെയ്യുന്നു.
അര്ഥശാസ്ത്രവികല്പാശ്ച ഹേതുശാസ്ത്രവികല്പനമ്
അർത്ഥശാസ്ത്രത്തിലും കാരണം അന്വേഷിക്കുന്ന ശാസ്ത്രത്തിലും വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ ഉണ്ട്.
സ്മൃതിശാസ്ത്രപ്രഭേദശ്ച പ്രസ്ഥാനാനി പൃഥക്പൃഥക്
സ്മൃതി ശാസ്ത്രങ്ങൾക്കും വ്യത്യസ്ത പാതകൾക്കും വിഭജനം ഉണ്ടാകുന്നു.
മനസാ കര്മണാ വാചാ കൃച്ഛ്രാദ്വാര്താ പ്രസിദ്ധ്യതി
മനസ്സിലും പ്രവൃത്തിയിലും വാക്കിലും, വലിയ ബുദ്ധിമുട്ടോടെ, ഉപജീവനം സാധ്യമാകുന്നു.
ലോഭോ വൃത്തിര്വണിക്പൂര്വാ തത്ത്വാനാമവിനിശ്ചയഃ
ലോഭം സാധാരണമായിത്തീരും, വ്യാപാരം പ്രധാനവൃത്തി ആകും, വസ്തുക്കളുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം ആര്ക്കും ഉറപ്പില്ല.
വര്ണാശ്രമപരിധ്വംസഃ കാമക്രോധൌ തഥൈവ ച
വർണ്ണാശ്രമങ്ങൾ നശിക്കും, ആസക്തിയും കോപവും കൂടും.
വേദം വ്യാസശ്ചതുര്ദ്ധാ തു വ്യസ്യതേ ദ്വാപരാദിഷു
ദ്വാപരയുഗത്തിലും അതിനുശേഷവും, വ്യാസൻ വേദങ്ങളെ നാലായി വിഭജിക്കും.
പ്രതിഷ്ഠതേ ഗുണൈര്ഹീനോ ധര്മോ ഽസൌ ദ്വാപരസ്യ തു
ദ്വാപരയുഗത്തിൽ ധർമ്മം നിലനിൽക്കും, പക്ഷേ അതിന് ഗുണങ്ങൾ കുറയുന്നു.
ദ്വാപരസ്യാവശേഷേണ തിഷ്യസ്യ തു നിബോധത
ദ്വാപരയുഗത്തിന്റെ അവസാനം, തിഷ്യയുഗത്തിൽ എന്താണ് ശേഷിക്കുന്നത് എന്ന് കേൾക്കൂ.
ഹിംസാസൂയാനൃതം മായാ വധശ്ചൈവ തപസ്വിനാമ്
അവിടെ ഹിംസ, അസൂയ, കള്ളം, വഞ്ചന, തപസ്വികളെ കൊല്ലൽ എന്നിവ പ്രബലമാകും.
ഏഷ ധര്മഃ കൃതഃ കൃത്സ്നോ ധര്മശ്ച പരിഹീയതേ
ഇത് ധർമ്മത്തിന്റെ പൂർണ്ണമായ ക്ഷയമാണ്; ധർമ്മം വളരെ കുറയും.
കലൌ പ്രമാരകീ രോഗഃ സതതം ക്ഷുദ്ഭയാനി ച
കലിയുഗത്തിൽ എപ്പോഴും ഭയങ്കരമായ രോഗവും, നിരന്തരമായ വിശപ്പും ഭയവും ഉണ്ടാകും.
ന പ്രമാണം സ്മൃതേരസ്തി തിഷ്യേ ലോകേഷു വൈ യുഗേ
തിഷ്യയുഗത്തിൽ ലോകങ്ങളിൽ ഓർമ്മയ്ക്ക് യാതൊരു പ്രാധാന്യവും ഇല്ല.
സ്ഥവിരാഃ കേ ഽപി കൌമാരേ മ്രിയന്തേ വൈ കലൌ പ്രജാഃ
കലിയുഗത്തിൽ ചില വൃദ്ധന്മാർ ബാല്യത്തിലേ മരിക്കും.
വിപ്രാണാം കര്മദോഷൈസ്തൈഃ പ്രജാനാം ജായതേ ഭയമ്
ബ്രാഹ്മണരുടെ കർമ്മത്തിലെ ദോഷങ്ങൾ കാരണം ജനങ്ങളിൽ ഭയം ഉണ്ടാകും.
തിഷ്യേ ഭവന്തി ജന്തൂനാം രാഗോ ലോഭശ്ച സര്വശഃ
തിഷ്യയുഗത്തിൽ എല്ലാ ജീവികളിലും ആസക്തിയും ലോഭവും വളരും.