അഭിവ്യക്താസ്തു തേ മന്ത്രാസ്താരകാദ്യൈര്നിദര്ശനൈഃ
അവിടെ താരകാദി തുടങ്ങിയ ഉദാഹരണങ്ങളോടെ ആ മന്ത്രങ്ങൾ പ്രകടമായി.
പ്രാണാശേഷ്വഥ സിദ്ധീനാമന്യാസാം ച പ്രവര്ത്തനമ്
എല്ലാ ജീവികളിലും വിവിധ സിദ്ധികൾ അപ്പോൾ പ്രകടമായി.
തേ മന്ത്രാ വൈ പുനസ്തേഷാം പ്രതിഭായാമുപസ്ഥിതാഃ
അവ മന്ത്രങ്ങൾ വീണ്ടും അവർക്കു പ്രചോദനമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
സപ്തര്ഷിഭിസ്തു തേ പ്രോക്താഃ സ്മാര്ത്തം ധര്മം മനുര്ജഗൌ
അവയെ ഏഴു മഹർഷിമാർ പഠിപ്പിച്ചു, മനു പാരമ്പര്യധർമ്മം പ്രസ്താവിച്ചു.
സംരോധാദായുഷശ്ചൈവ വര്ത്സ്യന്തേ ദ്വാപരേഷു വൈ
ആയുസ്സിന്റെ നിയന്ത്രണത്താൽ ഇവ ദ്വാപരയുഗങ്ങളിൽ തുടരും.
അനാദിനിധിനാ ദിവ്യാഃ പൂര്വം സൃഷ്ടാഃ സ്വയംഭുവാ
ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്ത ദൈവികർ മുമ്പ് സ്വയംഭുവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
വിക്രിയന്തേ സമാനാര്ഥാ വേദവാദാ യഥായുഗമ്
അർത്ഥം ഒരുപോലെയായിട്ടും വേദവാദങ്ങൾ ഓരോ യുഗത്തിലും മാറുന്നു.
പരിചാരയജ്ഞാഃ ശൂദ്രാസ്തു ജപയജ്ഞാ ദ്വിജോത്തമാഃ
ശൂദ്രന്മാർ സേവനയാഗങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ ജപയാഗങ്ങൾ നടത്തുന്നു.
ക്രിയാവന്തഃ പ്രജാവന്തഃ സമൃദ്ധാഃ സുഖിനസ്തഥാ
അവർ കർമ്മങ്ങളിൽ ചുരുക്കവും സന്താനത്തിൽ സമൃദ്ധിയും സമ്പത്തിലും സന്തോഷവും അനുഭവിക്കുന്നു.
വൈശ്യാനുവര്ത്തിനഃ ശുദ്രാഃ പരസ്പരമനുവ്രതാഃ
ശൂദ്രന്മാർ വൈശ്യന്മാരെ അനുസരിക്കുകയും പരസ്പരം ഭക്തിയോടെ ജീവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
സംകല്പിതേന മനസാ വാചോക്തേന സ്വകര്മണാ
മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചതു കൊണ്ട്, വാക്കിലൂടെ പറഞ്ഞതു കൊണ്ട്, സ്വയം ചെയ്ത പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ടും,
ആയുര്മേധാ ബലം രൂപമാരോഗ്യം ധര്മശീലതാ
ആയുസ്സ്, ബുദ്ധി, ശക്തി, സൗന്ദര്യം, ആരോഗ്യവും, ധാർമ്മികതയും,
വര്ണാശ്രമവ്യവസ്ഥാനം തേഷാം ബ്രഹ്മാ തദാകരോത്
അവർക്കായി വർണ്ണാശ്രമക്രമം ബ്രഹ്മാവ് അപ്പോൾ സ്ഥാപിച്ചു.
പരസ്പരവിരോധേന മനും താഃ പുനരഭ്യയുഃ
പരസ്പരവൈരാഗ്യത്താൽ, അവർ വീണ്ടും മനുവിനെ സമീപിച്ചു.
ധ്യാത്വാ തു ശതരൂപായാം പുത്രൌ സ ഉദപാദയത്
ശതരൂപയിൽ ധ്യാനിച്ച്, അവൻ രണ്ട് പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു.
തതഃ പ്രഭൃതി രാജാന ഉത്പന്നാ ദണ്ഡധാരിണഃ
അത് മുതൽ രാജാക്കന്മാർ ജനിച്ചു, ശിക്ഷയുടെ ചുവടുപിടിച്ചവർ.
പ്രച്ഛന്ന പാപാസ്തൈര്യേ ച ന ശക്യാസ്തു നരാധിപൈഃ
അവരാൽ മനുഷ്യരാജാക്കന്മാർ നിയന്ത്രിക്കാനാവാത്ത മറഞ്ഞ പാപങ്ങൾ,
വര്ണാനാം പ്രവിഭാഗാശ്ച ത്രേതായാം സംപ്രകീര്ത്തിതാഃ
വർണ്ണങ്ങളുടെ വിഭജനം ത്രേതായുഗത്തിൽ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു.
യജ്ഞാഃ പ്രവര്ത്തിതാശ്ചൈവ തദാ ഹ്യേവ തു ദൈവതൈഃ
ആ സമയത്ത് ദേവന്മാരാൽ യാഗങ്ങൾ ആരംഭിക്കപ്പെട്ടു.
സാര്ദ്ധം വിശ്വഭുജാ ചൈവ ദേവേന്ദ്രേണ മഹൌജസാ
വിശ്വഭുജനും മഹാശക്തനായ ദേവേന്ദ്രനും കൂടെ ചേർന്ന്.
സത്യം ജപസ്തപോ ദാനം ത്രേതായാ ധര്മ ഉച്യതേ
സത്യവും ജപവും തപസ്സും ദാനം എന്നിവയാണ് ത്രേതായുഗത്തിലെ ധർമ്മം എന്നു പറയുന്നു.
ജായന്തേ ച തദാ ശൂരാ ആയുഷ്മന്തോ മഹാബലാഃ
അപ്പോൾ ധൈര്യശാലികളും ദീർഘായുസ്സും മഹാശക്തിയുമുള്ളവരും ജനിക്കുന്നു.
പദ്മപത്രായതാക്ഷാശ്ച പൃഥൂരസ്കാഃ സുസംഹതാഃ
താമരപ്പൂവിന്റെ ഇലയുപോലെയുള്ള നീണ്ട കണ്ണുകളും, വിശാലമായ വക്ഷസ്സും, ദൃഢമായ ശരീരവും ഉള്ളവർ.
മഹാധനുര്ദ്ധരാശ്ചൈവ ത്രേതായാം ചക്രവര്ത്തിനഃ
മഹാബാണങ്ങൾ വഹിക്കുന്നവരും, ത്രേതായുഗത്തിലെ ചക്രവർത്തിമാരുമാണ്.
ന്യഗ്രോധൌ തു സ്മൃതൌ ബാഹൂ വ്യാമോ ന്യഗ്രോധ ഉച്യതേ
സ്മൃതിയിൽ, കൈകൾക്ക് ന്യഗ്രോധം എന്ന് പറയുന്നു; ഒരു വ്യാമം ന്യഗ്രോധം എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.
സമോഛ്രയപരീണാഹോ ജ്ഞേയോ ന്യഗ്രോധമണ്ഡലഃ
ഉയരത്തിലും വീതിയിലും തുല്യമായത് ന്യഗ്രോധമണ്ഡലം എന്നു അറിയപ്പെടുന്നു.
സപ്തൈതാനി ച രത്നാനി സര്വേഷാം ചക്രവര്തിനാമ
ഈ ഏഴു രത്നങ്ങളും എല്ലാ ചക്രവർത്തിമാർക്കും ഉള്ളതാണ്.
കേതുര്നിധിശ്ച സപ്തൈവ പ്രാണഹീനാനി ചക്ഷതേ
കൊടി, ഏഴു നിധികൾ എന്നിവ ജീവൻ ഇല്ലാതെ ഇരിക്കുമ്പോൾ അങ്ങനെ വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
മന്ത്ര്യശ്വഃ കലഭശ്ചൈവ പ്രാണിനഃ സപ്ത കീര്ത്തിതാഃ
കുതിരയും ആനയും കൂടാതെ ഏഴു ജീവികളും പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
ചതുര്ദശ വിധേയാനി സര്വേഷാം ചക്രവര്ത്തിനാമ്
എല്ലാ ചക്രവർത്തിമാര്ക്കും പതിനാലു കാര്യങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.