അന്യാനി നവതിശ്ചൈവ ധ്രുവഃ സംവത്സരഃ സ്മൃതഃ
മറ്റു തൊണ്ണൂറ് വർഷങ്ങൾ ധ്രുവന്റെ വർഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
വര്ഷാണാം തു ശതം ജ്ഞേയം ദിവ്യോ ഹ്യേഷ വിധിഃ സ്മൃതഃ
നൂറ് വർഷങ്ങൾ ദൈവനിയമമായി മനസ്സിലാക്കണം.
ത്രീണ്യേവ നിയുതാന്യാഹുര്വര്ഷാണാം മാനുഷാണി തു
മനുഷ്യ വർഷങ്ങൾ മൂന്നു നിയുതം ഉണ്ടെന്ന് അവർ പറയുന്നു.
ദിവ്യവര്ഷസഹസ്ര തു പ്രാഹുഃ സംഖ്യാവിദോ ജനാഃ
സംഖ്യയിൽ വിദഗ്ധരായവർ ആയിരം ദൈവ വർഷങ്ങൾ എന്ന് പറയുന്നു.
ദിവ്യേനൈവ പ്രമാണേന യുഗസംഖ്യാപ്രകല്പനമ്
ദൈവികമായ അളവുപ്രകാരം യുഗങ്ങളുടെ എണ്ണം നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു.
കൃതം ത്രേതാ ദ്വാപരം ച കലിശ്ചേതി ചതുഷ്ടയമ്
കൃതയുഗം, ത്രേതായുഗം, ദ്വാപരയുഗം, കലിയുഗം — ഇതാണ് നാലു വിഭാഗങ്ങൾ.
ദ്വാപരം ച കലിശ്ചൈവ യുഗാന്യേതാനി കല്പയേത്
ദ്വാപരയുഗവും കലിയുഗവും ഇവയും യുഗങ്ങളായാണ് കണക്കാക്കേണ്ടത്.
തസ്യ താവച്ഛതീ സംധ്യാ സംധ്യാംശഃ സംധ്യായാ സമഃ
ഓരോ യുഗത്തിനും സംധ്യ, സംധ്യയുടെ ഭാഗം, സംധ്യയ്ക്കു തുല്യമായ ദൈർഘ്യം എന്നിവ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഏകന്യായേന വര്തന്തേ സഹസ്രാണി ശതാനി ച
അവയെല്ലാം ഒരേ രീതിയിലാണ്, ആയിരങ്ങൾക്കും നൂറുകൾക്കും സമമാണ്.
ത്രിശതീ ദ്വിശതീ സംധ്യേ സംധ്യാംശൌ ചാപി തത്സമൌ
മൂന്നുനൂറും രണ്ടുനൂറും സംധ്യകളും, അവയുടെ ഭാഗങ്ങളും അതിന് തുല്യമായവയുമാണ്.
തസ്യൈകശതികാ സംധ്യാ സംധ്യാംശഃ സംധ്യയാ സമഃ
അതിൽ സംധ്യയ്ക്ക് നൂറ് വർഷം, സംധ്യയുടെ ഭാഗം സംധ്യയ്ക്കു തുല്യമാണ്.
കൃതം ത്രേതാ ദ്വാപരം ച കലിശ്ചൈവ ചതുഷ്ടയമ്
കൃതയുഗം, ത്രേതായുഗം, ദ്വാപരയുഗം, കലിയുഗം — ഈ നാലു വിഭാഗങ്ങൾ.
കൃതസ്യ താവദ്വക്ഷ്യാമി വര്ഷാണി ച നിബോധത
കൃതയുഗത്തിന്റെ വർഷങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
ചത്വാരിംശത്സഹസ്രാണി തഥാന്യാനി കൃതം യുഗമ്
നാല്പതിനായിരം വർഷവും മറ്റു വർഷങ്ങളും ചേർന്നതാണ് കൃതയുഗം.
അശീതിശ്ച സഹസ്രാണി കാലസ്ത്രേതായുഗസ്യ സഃ
എൺപതിനായിരം വർഷമാണ് ത്രേതായുഗത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം.
വിംശതിശ്ച സഹസ്രാമി കാലഃ സ ദ്വാപരസ്യ ച
ഇരുപതിനായിരം വർഷമാണ് ദ്വാപരയുഗത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം.
ഷഷ്ടിശ്ചൈവ സഹസ്രാണി കാലഃ കലിയുഗസ്യ തു
അറുപതിനായിരം വർഷമാണ് കലിയുഗത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം.
നിയുതാന്യേവ ഷഡിംശാന്നിരസാനി യുഗാനി വൈ
ആറ് ഇരുപത്തിയാറായിരം ആയിരം വർഷങ്ങളായി യുഗങ്ങൾ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
വിംശതിശ്ച സഹസ്രാണി സ സംധ്യാംശശ്ചതുര്യുഗഃ
നാലു യുഗങ്ങൾക്കായി ഇരുപതിനായിരം വർഷം സംധ്യയുടെ ഭാഗമാണ്.
കൃതത്രേതാദിയുക്താനാം മനോരന്തരമുച്യതേ
കൃതയുഗം, ത്രേതായുഗം തുടങ്ങിയവ ചേർന്ന കാലം മന്വന്തരം എന്നു വിളിക്കുന്നു.
ത്രിംശത്കോട്യസ്തു വര്ഷാണാം മാനുഷേണ പ്രകീര്ത്തിതാഃ
മാനുഷരീതിയിൽ മുപ്പത് കോടി വർഷങ്ങളാണ് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.
വിശതിശ്ച സഹസ്രാണി കാലോ ഽയം സാധികം വിനാ
ഇരുപതിനായിരം വർഷമാണ് ഈ കാലം, കുറവല്ല, കുറച്ച് കൂടുതലാണ്.
മന്വന്തരസ്യ കാലോ ഽയം യുഗൈഃ സാര്ദ്ധം ച കീര്ത്തിതഃ
മന്വന്തരകാലവും അതിനൊപ്പം യുഗങ്ങളെയും ഇവിടെ വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ത്രേതാശിഷ്ടം പ്രവക്ഷ്യാമി ദ്വാപരം കലിമേവ ച
ഇനി ത്രേതായുഗത്തിലെ ശേഷിപ്പും ദ്വാപരയുഗവും കലിയുഗവും ഞാൻ പറയാം.
ക്രമാഗതം മയാ ഹ്യേതത്തുഭ്യം നോക്ത യുഗ ദ്വയമ്
ക്രമത്തിൽ വരുന്ന ഈ രണ്ടു യുഗങ്ങളെ ഞാൻ ഇതുവരെ നിന്നോട് പറഞ്ഞിട്ടില്ല.
അത്ര ത്രേതായുഗസ്യാദൌ മനുഃ സപ്തര്ഷയശ്ച യേ
ത്രേതായുഗത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ മനുവും ഏഴു മഹർഷിമാരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദാരാഗ്നിഹോത്രസംബന്ധമൃഗ്യജുഃ സാമസംഹിതമ്
ഭാര്യാസംബന്ധവും അഗ്നിഹോത്രയാഗവും ഋഗ്, യജുർ, സാമവേദങ്ങളുടെ സംഹിതകളും അന്നവിടെ സ്ഥാപിതമായി.
പരംപരാഗതം ധര്മ സ്മാര്ത്തം ചാചാരലക്ഷണമ്
പാരമ്പര്യമായി വന്ന ധർമ്മവും നല്ല ആചാരങ്ങളുടെ ലക്ഷണങ്ങളും അന്നു നിലനിന്നിരുന്നു.
സത്യേന ബ്രഹ്മചര്യേണ ശ്രുതേന തപസാ ച വൈ
സത്യവും ബ്രഹ്മചര്യവും വേദപഠനവും തപസ്സും കൊണ്ടായിരുന്നു അവിടെയുള്ളവർ ജീവിച്ചത്.
സപ്തര്ഷീണാം മനോശ്ചൈവ ഹ്യാദ്യേ ത്രേതായുഗേ തഥാ
ആദ്യ ത്രേതായുഗത്തിൽ മനുവിനും ഏഴു മഹർഷിമാർക്കും അങ്ങനെ ആയിരുന്നു.