യദാഹാരാ ഭവന്ത്യേതേ താസു താസ്വിഹ യോനിഷു
അവർക്കു ആ ജന്മങ്ങളിൽ, ആ യോനികളിൽ, ലഭിക്കുന്ന ഭക്ഷണം,
കാലേ ന്യായാഗതം പാത്രേ വിധിനാ പ്രതിപാദിതമ്
ശരിയായ സമയത്ത്, യോഗ്യനായവർക്കു, വിധിപ്രകാരം, അത് നൽകപ്പെടുന്നു.
യഥാ ഗോഷു പ്രനഷ്ടാമു വത്സോ വിന്ദതി മാതരമ്
പശുക്കളിൽ അകറ്റപ്പെട്ടതായിരുന്നാലും, കിടാവിന് തന്റെ അമ്മയെ കണ്ടെത്തുന്നതുപോലെ,
ഏവം ഹ്യവിഫലം ശ്രാദ്ധം ശ്രദ്ധാദത്തം തു മന്ത്രതഃ
അങ്ങനെ, വിശ്വാസത്തോടെ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് അർപ്പിക്കുന്ന പിതൃബലി ഒരിക്കലും ഫലഹീനമാകുന്നില്ല.
ഗതാഗതജ്ഞഃ പ്രേതാനാം പ്രാപ്തിം ശ്രാദ്ധസ്യ തൈഃ സഹ
പോയവരും വന്നവരുമായ മരിച്ചവരുടെ ഗതാഗതം അറിയുന്നവൻ, പിതൃബലിയുടെ ഫലപ്രാപ്തി അവരോടൊപ്പം മനസ്സിലാക്കുന്നു.
കൃഷ്ണപക്ഷസ്ത്വഹസ്തേഷാം ശുക്ലഃ സ്വപ്നായ ശര്വരീ
കൃഷ്ണപക്ഷം അവർക്കു നിന്റെ കൈകളിലാണ്; ശുക്ലപക്ഷം അവരുടെ സ്വപ്നങ്ങളിൽ രാത്രിയിലാണ്.
ഋത്വര്തവാര്ദ്ധമാസാസ്തു അന്യോന്യം പിതരഃ സ്മൃതാഃ
ഋതുക്കളും മാസപകുതികളും മാസങ്ങളും പിതാക്കന്മാരെ പരസ്പരം ഓർക്കുന്നു.
പ്രീതേഷു തേഷു പ്രീയന്തേ ശ്രാദ്ധയുക്തേഷു കര്മസു
അവർ സന്തോഷപ്പെട്ടാൽ, പിതൃബലിയോടു കൂടിയ കർമ്മങ്ങളിൽ അവർ തൃപ്തരാകുന്നു.
ഏവം പിതൃസതത്ത്വം ഹി പുരാണേ നിശ്ചയം ഗതമ്
ഇങ്ങനെ, പിതാക്കന്മാരുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം പുരാണത്തിൽ ഉറപ്പാക്കിയിരിക്കുന്നു.
സുധാമൃതസ്യ ച പ്രാപ്തിഃ പിതൄണാം ചൈവ തര്പ്പണമ്
അമൃതം ലഭിക്കുന്നതും പിതാക്കന്മാരുടെ തൃപ്തിയും ഇതിൽ വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
സമാസാത്കീര്തിതസ്തുഭ്യമേഷ സര്ഗഃ മനാതനഃ
ഈ ശാശ്വത സൃഷ്ടി ചുരുക്കത്തിൽ നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ന ശക്യം പരിസംഖ്യാതും ശ്രദ്ധേയം ഭൂതിമിച്ഛതാ
സമ്പത്ത് ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻക്ക് ഇതിന്റെ മുഴുവൻ വിവരവും പറയാൻ കഴിയില്ല; വിശ്വസിക്കേണ്ടതാണ്.
വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച ഭൂയഃ കിം വര്ണയാമ്യഹമ്
ഇനി ഞാൻ എന്ത് കൂടുതൽ ക്രമത്തിൽ വിശദമായി വിവരിക്കണം?
തേഷാം നിസര്ഗം തത്ത്വം ച ശ്രോതുമിച്ഛാമി വിസ്തരാത്
അവരുടെ ഉത്ഭവവും യഥാർത്ഥ സ്വഭാവവും ഞാൻ വിശദമായി കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തേഷാം ചതുര്യുഗം ഹ്യേതത്തദ്വക്ഷ്യാമി നിബോധത
അവരുടെ നാലു യുഗങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറയാം; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
യുഗം ച യുഗഭേദശ്ച യുഗധര്മസ്തഥൈവ ച
യുഗവും, യുഗത്തിന്റെ വിഭജനം, അതുപോലെ ഓരോ യുഗത്തിന്റെയും കർത്തവ്യങ്ങളും.
ഷട്പ്രകാശയുഗാഖ്യൈഷാ താ പ്രവക്ഷ്യാമി തത്ത്വതഃ
ആറു പ്രകാശങ്ങളാൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തെ ഞാൻ ഇപ്പോൾ നിനക്ക് വിശദമായി പറയാം.
നിമേഷകാല തുല്യം ഹി വിദ്യാല്ലഘ്വക്ഷരം ച യത്
കണ്ണ് മടക്കുന്നതിന് എത്ര സമയം വേണ്ടുവോ, അത്രയേറെ സമയമാണ് ചെറുതായുള്ള ഒരു അക്ഷരത്തിനും വേണ്ടത് എന്നു മനസ്സിലാക്കണം.
ത്രിംശത്കലാശ്ചാപി ഭവേന്മുഹൂര്ത്തസ്തൈ സ്ത്രിംശതാ രാത്ര്യഹനീ സമേ തേ
മുപ്പത് ഭാഗങ്ങൾ ചേർന്നാൽ ഒരു മുഹൂർത്തം ആകുന്നു; അങ്ങനെ മുപ്പത് മുഹൂർത്തങ്ങൾകൂടി ഒരു ദിവസം-രാത്രി ആകുന്നു.
അഹോരാത്രൌ വിഭജതേ സൂര്യോ മാനുഷലൌകികൌ
സൂര്യൻ, ദിവസം-രാത്രി മനുഷ്യരും ലോകവും എങ്ങനെ അളക്കുന്നു എന്ന് വിഭജിക്കുന്നു.
പിത്ര്യേ രാത്ര്യഹനീ മാസഃ പ്രവിഭാഗസ്തയോഃ പുനഃ
പിതൃലോകത്തിൽ, ഒരു മാസം ഒരു ദിവസം-രാത്രിയാൽ ഉണ്ടാകുന്നു; ഈ വിഭജനം വീണ്ടും വിശദീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
ത്രിംശദ്യേ മാനുഷാ മാസാഃ പിത്ര്യോ മാസസ്തു സഃ സ്മൃതഃ
മുപ്പത് മനുഷ്യ ദിവസങ്ങൾ ചേർന്നാൽ ഒരു മാസം ആകുന്നു; അതാണ് പിതാക്കന്മാരുടെ മാസമായി കണക്കാക്കുന്നത്.
പിത്ര്യഃ സംവത്സരോ ഹ്യേഷ മാനുഷേണ വിഭാവ്യതേ
പിതാക്കന്മാരുടെ ഒരു വർഷം മനുഷ്യരുടെ കണക്കുപ്രകാരം മനസ്സിലാക്കപ്പെടുന്നു.
പിതൄണാം ത്രീണി വര്ഷാണി സംഖ്യാതാനീഹ താനി വൈ
പിതാക്കന്മാർക്ക് മൂന്നു വർഷങ്ങളാണ് ഇവിടെ എണ്ണപ്പെടുന്നത്; അവയാണ് അവരുടെ വർഷങ്ങൾ.
ലൌകികേനൈവ മാനേന ഹൃബ്ദോ യോ മാനുഷഃ സ്മൃതഃ
ലോകത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന അളവുപ്രകാരം മനുഷ്യ വർഷം ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
ദിവ്യേ രാത്ര്യഹനീ വര്ഷ പ്രവിഭാഗസ്തയോഃ പുനഃ
ദൈവലോകത്തിൽ, ഒരു വർഷം ഒരു ദിവസം-രാത്രിയാൽ ഉണ്ടാകുന്നു; ഈ വിഭജനം വീണ്ടും വിശദീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
യേ തേ രാത്ര്യഹനീ ദിവ്യേ പ്രസംഖ്യാനം തയോഃ പുനഃ
ദൈവലോകത്തിലെ ആ ദിവസം-രാത്രികൾ വീണ്ടും എണ്ണപ്പെടുന്നു.
യന്മാനുഷം ശതം വിദ്ധി ദിവ്യാ മാസാസ്ത്രയസ്തു തേ
നൂറ് മനുഷ്യ വർഷങ്ങൾ മൂന്ന് ദൈവ മാസങ്ങൾക്കു തുല്യമാണ് എന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം.
ദിവ്യഃ സംവത്സരോ ഹ്യേഷ മാനുഷേണ പ്രകീര്ത്തിതഃ
ഈ ദൈവ വർഷം മനുഷ്യരുടെ കണക്കുപ്രകാരം വിവരിക്കപ്പെടുന്നു.
ത്രിംശദന്യാനി വര്ഷാണി മതഃ സപ്തര്ഷിവത്സരഃ
മറ്റു മുപ്പത് വർഷങ്ങൾ സപ്തർഷിമാരുടെ വർഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.