ഏഷ ദേവോ മഹാദേവോ വിജ്ഞേയസ്തു മഹേശ്വരഃ
ഈ ദേവൻ മഹാദേവനാണ്, മഹേശ്വരനെന്നു അറിയേണ്ടവൻ.
ദേവാനാം ച ഋഷീണാം ച പിതൃണാം ചൈവ സ പ്രഭുഃ
ദേവന്മാരുടെയും ഋഷിമാരുടെയും പിതാക്കളുടെയും ഈശ്വരൻ ഇവൻ തന്നെയാണ്.
സംഹരത്യേഷ ഭഗവാന് കാലോ ഭൂത്വാ മഹേശ്വരഃ
ഭഗവാൻ മഹേശ്വരൻ കാലമായി എല്ലാം സംഹരിക്കുന്നു.
ഏഷ ചിക്രീ ച വക്ഷോജശ്രീവത്സകൃതലക്ഷണഃ
അവന്റെ നെഞ്ചിൽ ചുരുള്, ശ്രീവത്സം, യജ്ഞോപവീതം എന്നിവയുടെ അടയാളങ്ങളുണ്ട്.
ദ്വാപരേ ചൈവ കാലാഗ്നിര്ധര്മകേതുഃ കലൌ സ്മൃതഃ
ദ്വാപരയുഗത്തിൽ അവൻ കാലാഗ്നി, കലിയിൽ ധർമകേതു എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
തമോ ഹ്യഗ്നീ രജോ ബ്രഹ്മാ സത്ത്വം വിഷ്ണുഃ പ്രകാശകഃ
അന്ധകാരമാണ് അഗ്നി, രാജസമാണ് ബ്രഹ്മാവ്, സത്വം പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നത് വിഷ്ണുവാണ്.
യത്ര തിഷ്ഠന്തി തദ്ബ്രഹ്മയോഗേന തു സമന്വിതമ്
അവിടെ അവർ ബ്രഹ്മയോഗത്തോടെ ഏകീകരിച്ചിരിക്കുകയായിരുന്നു.
ആരാധയത വിപ്രേന്ദ്രാ ജിതക്രോധാ ജിതേന്ദ്രിയാഃ
ക്രോധവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ജയിച്ച മഹാന്മാരായ ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു.
താദൃക്പ്രതികൃതിം കൃത്വാ ശൂലപാണിം പ്രപദ്യത
അത്തരം ഒരു രൂപം സൃഷ്ടിച്ച്, അവർ ത്രിശൂലധാരിയായ ഭഗവാനിൽ അഭയം തേടി.
യം ദൃഷ്ട്വാ സര്വമജ്ഞാനമധര്മശ്ച പ്രമശ്യതി
ആ ഭഗവാനെ കണ്ടാൽ, എല്ലാ അജ്ഞാനവും അധർമ്മവും നശിക്കുന്നു.
ആസ്ഥിതാ വീതശോകാസ്തേ ദേവദാരുവനേ തതഃ
അവർ ദു:ഖമില്ലാതെ ദേവദാരുവനത്തിൽ തുടരുകയായിരുന്നു.
സ്ഥണ്ഡിലേഷു വിചിത്രേഷു പര്വതേഷു ഗുഹാസു ച
വിവിധ വേദികളിലും പർവതങ്ങളിലും ഗുഹകളിലും അവർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
തദേവ രൂപമാസ്ഥായ ദേവസ്തദ്വനമാഗതഃ
അത് തന്നെയുള്ള രൂപം ധരിച്ച് ദേവൻ ആ വനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
പരഭൃതപരിപൂര്ണചാരുശബ്ദം പ്രവിശതി തദ്വനമാശ്രമം മഹേശഃ
പക്ഷികളുടെ മനോഹരമായ ശബ്ദം നിറഞ്ഞ ആ വനാശ്രമത്തിൽ മഹേശ്വരൻ പ്രവേശിച്ചു.
തതസ്തം മുനയഃ സര്വേ തുഷ്ടുവുഃ സുസമാഹിതാഃ
അപ്പോൾ എല്ലാ മുനികളും മനസ്സാക്ഷരമായി അവനെ സ്തുതിച്ചു.
സപത്നീകാ മഹാഭാഗാഃ സപുത്രാഃ സപരിച്ഛദാഃ
ഭാര്യകളും മക്കളും അനുചിതരും കൂടെ, മഹാഭാഗ്യശാലികൾ അങ്ങിനെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
അജ്ഞാനാദ്ദേവദേവസ്യ യദസ്മാഭിഗ്നുഷ്ഠിതമ്
ദേവദേവനായ ഭഗവാനെതിരെ ഞങ്ങൾ അജ്ഞാനത്തിൽ ചെയ്തതെന്തുമുണ്ടെങ്കിൽ,
ചരിതാനി വിചിത്രാണി ഗുഹ്യാനി ഗഹനാനി ച
നാനാതരം രഹസ്യവും ഗഹനവുമായ പ്രവർത്തികൾ.
സ്വാഗതം തേ ന ജാനീമോ ഗതിം നൈവ ച നൈവ ച
നിങ്ങളുടെ വരവേൽപ്പ് ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല, നിങ്ങളുടെ വഴി പോലും ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല.
സ്തുവന്തി ത്വാം മഹാത്മാനോ ദേവദേവം മഹേശ്വരമ്
മഹാത്മാക്കളായവർ ദേവദേവനായ മഹേശ്വരനെ സ്തുതിക്കുന്നു.
അനന്തബലവീര്യായ ഭൂതാനാം പതയേ നമഃ
അനന്തശക്തിയുടെയും വീര്യത്തിന്റെയും ഉടമയായ ഭൂതങ്ങളുടെ നാഥനേ, നമസ്കാരം.
ഗങ്ഗാ സലിലധാരായ ചാധാരായ ഗുണാത്മനേ
ഗംഗയുടെ ജലധാരയായും, ആധാരമായും, ഗുണങ്ങളുടെ സാക്ഷാത്കാരമായും ഉള്ളവനേ.
കന്ദര്പായ നമസ്തുഭ്യം നമോ ഽസ്തു പരമാത്മനേ
കാമനേ, പരമാത്മാവേ, നിങ്ങളെ ഞങ്ങൾ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ദണ്ഡഹസ്തായ കാലായ പാശഹസ്തായ വൈ നമഃ
ദണ്ഡം കൈവശമുള്ളവനേ, കാലനേ, പാശം കൈവശമുള്ളവനേ, നമസ്കാരം.
ഭൂതം ഭവ്യം ഭവിഷ്യച്ച സ്ഥാവരം ചങ്ഗമം ച യത്
പഴയതും ഇപ്പോഴുള്ളതും വരാനിരിക്കുന്നതും, നിലനിൽക്കുന്നതും സഞ്ചരിക്കുന്നതുമായ എല്ലാം,
ശേഭോ പാഹി ച ഭദ്രം തേ പ്രസീദ ഭഗവംസ്തതഃ
നിനക്ക് എല്ലാ ഭാഗ്യവും ഉണ്ടാകട്ടെ; ഞങ്ങളെ കാത്തരുളേണം; ദൈവമേ, ദയചെയ്യേണം.
തത്സര്വം ഭഗവാനേവ കുരുതേ യോഗമായയാ
ഈ എല്ലാം യഥാർത്ഥത്തിൽ ഭഗവാൻ യോഗമായയാൽ നടത്തുന്നു.
യാചന്തേ തപസാ യുക്താഃ പശ്യാമസ്ത്ത്വാം യഥാ പുരാ
തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടവർ നിന്നോടു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു; മുമ്പുപോലെ ഞങ്ങൾ നിന്നെ കാണാൻ കഴിയട്ടെ.
നമോ ദിഗ്വാസസേ നിത്യം കിങ്കിണീജാലമാലിനേ
ദിശകളിൽ വസ്ത്രം ധരിച്ചവനേ, മണിമാല അണിഞ്ഞവനേ, നിനക്ക് എപ്പോഴും നമസ്കാരം.
അരൂപായ സുരൂപായ വിശ്വരൂപായ തേ നമഃ
രൂപമില്ലാത്തവനേ, സുന്ദരനായവനേ, സർവ്വവിശ്വരൂപനായവനേ, നിനക്ക് നമസ്കാരം.