ശൈവാല ഭോജനാഃ കേചിത്കേചിദന്തര്ജലേശയാഃ
ചിലർ ശൈവാളം ഭക്ഷ്യമായി കഴിച്ചു, ചിലർ വെള്ളത്തിനുള്ളിൽ താമസിച്ചു.
ദന്തോലൂഖലിനശ്ചാന്യേ ത്വശ്മകുട്ടാസ്തഥാ പരേ
ചിലർ പല്ലുകൾ ഉലൂഖലായി ഉപയോഗിച്ചു, മറ്റുചിലർ കല്ലുകൊണ്ട് ചതച്ചു.
കാലം നയന്തി തപസാ തീവ്രേണ ച മഹാധിയഃ
മഹാമനസ്സുള്ളവർ കടുത്ത തപസ്സിൽ സമയം ചെലവഴിച്ചു.
ഭസ്മപാണ്ഡുരദിഗ്ധാങ്ഗോ നഗ്നോ വികൃതലക്ഷണഃ
അവന്റെ ശരീരം ചാരപ്പൊടി പുരട്ടിയതും നഗ്നവുമായിരുന്നു, വിചിത്രമായ ലക്ഷണങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നു.
ഉല്മുകവ്യഗ്രഹസ്തശ്ച രക്തപിങ്ഗലലോചനഃ
അവന്റെ കൈയിൽ ജ്വലിക്കുന്ന ചുള്ളി പിടിച്ചിരുന്നതും കണ്ണുകൾ ചുവപ്പും കവിളയും നിറഞ്ഞതുമായിരുന്നു.
മുഖമങ്ഗാരവര്ണേന ശുക്ലേന ച വിഭൂഷിതമ്
അവന്റെ മുഖം കറുത്തും വെള്ളയുമായ നിറങ്ങളിൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
ക്വചിന്നൃത്യതി ശൃങ്ഗാരീ ക്വചിദ്രൌതി മുഹുര്മുഹുഃ
ചിലപ്പോൾ അവൻ പ്രേമഭാവത്തിൽ നൃത്തം ചെയ്തു, ചിലപ്പോൾ വീണ്ടും വീണ്ടും വിളിച്ചു കരഞ്ഞു.
ആശ്രമേ ഽഭ്യാഗതോ ഽഭീക്ഷ്ണം യാ ചതേ ച പുനഃ പുനഃ
അവൻ ആവർത്തിച്ച് ആശ്രമത്തിലേക്ക് വന്നു, വീണ്ടും വീണ്ടും ഭിക്ഷ ചോദിച്ചു.
വൃഷനാദം പ്രഗര്ജന്വൈ ഖരനാദം നനാദ ച
അവൻ കാളയുടെ പോലെ കിടക്കുകയും കഴുതയുടെ പോലെ വലിയ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തു.
തതസ്തേ മുനയഃ ക്രുദ്ധാഃ ക്രോധേന കലുഷീകൃതാഃ
അപ്പോൾ ആ മുനികൾ കോപത്തോടെ മനസ്സിൽ മലിനതയോടെ മാറി.
കരവദ്ഗായസേ യസ്മാത്ഖരസ്തസ്മാദ്ഭവിഷ്യസി
നീ കൈകൊണ്ട് പാടിയതുകൊണ്ടാണ്, നീ കഴുതയാവേണ്ടിവരുന്നത്.
യഥാ വൈച്ഛംസ്തഥാ സര്വേ ക്രുദ്ധാസ്തേ മുനയഃ സമമ്
നീ ആഗ്രഹിച്ചതുപോലെ, ആ സകലമുനികളും ഒരുമിച്ച് കോപിച്ചു.
തപാംസി തേഷാം സര്വേഷാം പ്രത്യാഹന്യന്ത ശങ്കരേ
അവരുടെ എല്ലാ തപസ്സുകളും ശങ്കരാ, തടയപ്പെട്ടു.
ന ദ്യോതന്തേ പ്രകാശേന തദ്വത്തേജാംസി ശങ്കരേ
അവരുടെ പ്രകാശം ഇനി തെളിഞ്ഞ് തിളങ്ങുന്നില്ല, ശങ്കരാ.
സമൃദ്ധഃ ശ്രേയസാം യൌനിര്യജ്ഞോ വൈ നാശമാപ്തവാന്
ശ്രേയസ്സിന്റെ ഉറവിടമായ യജ്ഞം നശിച്ചു.
പ്രാദുര്ഭാവാന്ദശ പ്രാപ്തോ ദുഃഖിതശ്ച സദാ കൃതഃ
അവന് പത്ത് രൂപങ്ങൾ അനുഭവപ്പെട്ടു, എന്നും ദുഃഖിതനാക്കപ്പെട്ടു.
ഋഷിണാ ഗൌതമേനോര്വ്യാം ക്രുദ്ധേന വിനിപാതിതമ്
കോപംകൊണ്ടിരുന്ന ഗൗതമമുനി അവനെ ഭൂമിയിൽ തള്ളിയിറക്കി.
ഋഷീണാം ചൈവ ശാപേന നഹുഷഃ സര്പതാം ഗതഃ
മുനികളുടെ ശാപംകൊണ്ട് നഹുഷൻ പാമ്പായി മാറി.
ധര്മശ്ചാത്ര പ്രശപ്തോ വൈ മാണ്ഡവ്യേന മഹാത്മനാ
ഇവിടെ മഹാത്മാവായ മാന്ഡവ്യൻ ധർമ്മനെ ശപിച്ചു.
വര്ജയിത്വാ വിരൂപാക്ഷം ദേവദേവം മഹേശ്വരമ്
വിരൂപാക്ഷനായ ദേവദേവനായ മഹേശ്വരനെ ഒഴികെ,
തതസ്തേ ഋഷയഃ സര്വേ പരസ്പരമഥാബ്രുവന്
അപ്പോൾ ആ സകലമുനികളും പരസ്പരം സംസാരിച്ചു.
ബ്രഹ്മചര്യ രതാനാം ച വനേ വാ വനവാസിനാമ്
ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ താല്പര്യമുള്ളവരിലും കാട്ടിൽ വസിക്കുന്ന സന്ന്യാസികളിലും,
അനയസ്തു മഹാനേഷ യേനായം മോഹിതോ ദ്വിജാഃ
ഈ മഹാപാപം കൊണ്ടാണ് ഈ ദ്വിജന്മാർ ഭ്രമിതരായത്.
വദസ്വ വാചാ മധുരം വസ്ത്രമേകം സമാശ്രയ
നീ മധുരമായ വാക്കുകൾ സംസാരിക്കൂ, ഒരു വസ്ത്രം മാത്രം ധരിക്കൂ.
ഋഷീണാം തദ്വചഃ ശ്രുത്വാ ഭഗവാന്ഭഗനേത്രഹാ
മുനികളുടെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടു ഭഗയുടെ കണ്ണ് നശിപ്പിച്ച ഭഗവാൻ,
ന ശക്യമിദമസ്മാ കം ലിങ്ഗം പാതയിതും ബലാത്
നമ്മിൽ ആരാലും ഈ ലിംഗം ബലാൽ താഴെ ഇടാൻ കഴിയില്ല.
പാതയേയമഹം ചൈതല്ലിങ്ഗം ഭോ ദ്വിജസത്തമാഃ
എങ്കിൽ ഞാൻ ഈ ലിംഗം താഴെ ഇടാം, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
ഏവമുക്തോ മഹാദേവഃ പ്രത്ദൃഷ്ടേന്ദ്രിയചേഷ്ടിതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാദേവൻ അവരുടെ ഉദ്ദേശവും പ്രവർത്തിയും മനസ്സിലാക്കി,
അന്തര്ഹിതേ ഭഗവതി തഥാ ലിങ്ഗേ കൃതേ ഭവേ
ഭഗവാൻ അപ്രത്യക്ഷനായി, അങ്ങനെ ലിംഗരൂപം ധരിച്ചപ്പോൾ,
വ്യാകുലം ച തദാ സര്വം ന പ്രകാശേത കിഞ്ചന
അപ്പോൾ എല്ലാം കലഹത്തിലായി, ഒന്നും വ്യക്തമല്ലാതായി.