ഫാല്ഗുനീഷു സമുത്പന്നഃ പൂര്വാസു ച ജഗദ്ഗുരുഃ
പൂർവഫാൽഗുണി നക്ഷത്രത്തിൽ ലോകഗുരു ഉദയിക്കുന്നു.
ആഷാഢാസ്വിഹ പൂര്വാസു സമുത്പന്ന ഇതി ശ്രുതിഃ
പൂർവാആഷാഢാ നക്ഷത്രത്തിൽ ഉദയം സംഭവിക്കുന്നതാണെന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു.
സൌമ്യോ ബുധോ ധനിഷ്ഠാസു പഞ്ചാര്ചിരുദിതോ ഗ്രഹഃ
സൗമ്യനായ ബുധൻ ധനിഷ്ഠാനക്ഷത്രത്തിൽ അഞ്ചു കിരണങ്ങളോടെ ഉദയിക്കുന്നു.
ആര്ശ്ലേഷാസു സമുത്പന്നഃ സര്വഹാരീ മഹാഗ്രഹഃ
ആർദ്രാനക്ഷത്രത്തിൽ എല്ലാം നശിപ്പിക്കുന്ന മഹാഗ്രഹം ഉദയിക്കുന്നു.
തമോവീര്യമയോ രാഹുഃ പ്രകൃത്യാ കൃഷ്ണമണ്ഡലഃ
അന്ധകാരത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ രൂപം കൊണ്ടവനാണ് രാഹു; സ്വഭാവത്തിൽ കറുത്ത ഒരു വട്ടമാണ് അവൻ.
ഏതേ താരാ ഗ്രഹാശ്ചാപി ബോദ്ധവ്യാ ഭാര്ഗവാദയഃ
ഈ നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും, ഭാർഗവനും മറ്റു ഗ്രഹങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ, മനസ്സിലാക്കേണ്ടവയാണ്.
സ്പൃശ്യന്തേ തേന ദോഷേണ തതസ്തദ്ഗ്രഹഭക്തിതഃ
അവയെ ആ ദോഷം ബാധിക്കുന്നു; അതിനാൽ അവയുടെ ഗ്രഹഭേദം അനുസരിച്ച് ഫലങ്ങൾ ഉണ്ടാകും.
താരാഗ്രഹാണാം ശുക്രസ്തു കേതൂനാമപി ധൂമവാന്
നക്ഷത്രങ്ങളിലും ഗ്രഹങ്ങളിലും ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത് ശുക്രനാണ്; ധൂമംപോലെയുള്ളത് കെതുക്കളിൽ പ്രധാനമാണ്.
നക്ഷത്രാണാം ശ്രവിഷ്ഠാ സ്യാദയനാനാം തഥോത്തരമ്
നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ശ്രവിഷ്ഠയാണ് പ്രധാനത്; അയനങ്ങളിൽ ഉത്തരായണമാണ് മുൻപിൽ.
ഋതൂനാം ശിശിരശ്ചാപി മാസാനാം മാഘ ഏവ ച
ഋതുക്കളിൽ ശിശിരം ആണ് പ്രധാനത്; മാസങ്ങളിൽ മാഘം ആണ്.
അഹോരാത്രവിഭാഗാനാമഹശ്ചാപി പ്രകീര്തിതമ്
പകൽ-രാത്രി വിഭജനങ്ങളിൽ പകൽ ആണ് പ്രധാനമെന്ന് പറയുന്നു.
ക്ഷണശ്ചാപി നിമേഷാദിഃ കാലഃ കാലവിദാം വരാഃ
ക്ഷണം, നിമിഷം എന്നിവയാണ് കാലത്തിന്റെ അളവുകൾ, കാലത്തെ അറിയുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
ഭാനോര്ഗതിവിശേഷേണ ചക്രവത്പരിവര്ത്തതേ
സൂര്യന്റെ പ്രത്യേകമായ സഞ്ചാരത്താൽ, ഇത് ചക്രംപോലെ ഭ്രമണം ചെയ്യുന്നു.
ചതുര്വിധാനാം ഭൂതാനാം പ്രവര്ത്തകനിവര്ത്തകഃ
നാലു വിധത്തിലുള്ള ജീവികളുടെ ഉത്ഭവത്തിനും നാശത്തിനും ഇതാണ് കാരണം.
ഇത്യേഷ ജ്യോതിഷാമേവ സംനിവേശോര്ഽഥനിശ്ചയാത്
ഇങ്ങനെ, ജ്യോതിഷങ്ങളുടെ ക്രമീകരണം ഉദ്ദേശ്യത്തിന്റെ ഉറപ്പോടെ നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഉത്തരാശ്രവണേനാസൌ സംക്ഷിപ്തശ്ച ധ്രുവേ തഥാ
ഉത്തരശ്രവണമൂലം ഇത് സംക്ഷിപ്തമായും, ധ്രുവത്തിൽ സ്ഥിരമായും നിലകൊള്ളുന്നു.
ബുദ്ധിബൂര്വം ഭാഗവതാ കല്പദൌ സംപ്രവര്ത്തിതഃ
മുൻകാലത്ത്, കൽപ്പത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ ജ്ഞാനികൾ ഈ ക്രമീകരണം സ്ഥാപിച്ചു.
വൈശ്വരൂപപ്രധാനസ്യ പരിണാമോ ഽയമദ്ഭുതഃ
വിശ്വരൂപത്തിന്റെ പ്രധാനമായ അത്ഭുതകരമായ പരിവർത്തനമാണ് ഇതു.
ഗതാഗതം മനുഷ്യേണ ജ്യോതിഷാം സാംസചക്ഷുഷാ
ജ്യോതിഷങ്ങളുടെ വരവോ പോകലോ മനുഷ്യൻ തന്റെ കണ്ണുകൊണ്ട് കാണുന്നു.
പരിക്ഷ്യ നിപുണം ബുദ്ധ്യാ ശ്രദ്ധാതവ്യം വിപശ്ചിതാ
നന്നായി ബുദ്ധിയോടെ പരിശോധിച്ച്, വിവേകമുള്ളവർ വിശ്വസിക്കേണ്ടതാണ്.
പഞ്ചൈതേ ഹേതവോ വിപ്രാ ജ്യോതിര്ഗണവിവേചനേ
ജ്യോതിർഗണങ്ങളെ തിരിച്ചറിയുന്നതിൽ ഈ അഞ്ചു കാരണങ്ങളാണ് പ്രധാനമെന്ന് ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
ജ്ജാപ ജപ്യം ഭഗവാന്മധ്യം പ്രാപ്തേ ദിവാകരേ
സൂര്യൻ മധ്യാഹ്നത്തിൽ എത്തിയപ്പോൾ, ഭഗവാൻ ജപം ഉച്ചരിച്ചു.
തേ സര്വേ നിയതാത്മാനസ്തസ്ഥുഃ പ്രാഞ്ജലയസ്തഥാ
അവരൊക്കെയും മനസ്സു നിയന്ത്രിച്ചവരായി, കൈകൂപ്പി ഭക്തിയോടെ നില്ക്കുകയായിരുന്നു.
നീലകണ്ഠ നമസ്തേ ഽസ്തു ഇത്യുവാച സദാഗതിഃ
എപ്പോഴും അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചവൻ പറഞ്ഞു: "നീലകണ്ഠാ, നമസ്കാരം."
വാലഖില്യേതി വിഖ്യാതാഃ പതങ്ഗസഹചാരിണഃ
വാലഖില്യന്മാർ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തരായ, പക്ഷികളോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നവരാണ് അവർ.
തേ സ്മ പൃച്ഛന്തി വായു ച വായുപര്ണാംബു ഭോജനാഃ
കാറ്റും ഇലകളും ആഹാരമാക്കുന്ന വായുവിനോട് അവർ ചോദിച്ചു.
ഏതദ്ഗുഹ്യം പവിത്രാണാം പുഷ്ണം പുണ്യവിദാം വരഃ
ഇത് വിശുദ്ധരിൽ രഹസ്യമായതും, ധർമ്മം അറിയുന്നവർക്കുള്ള അനുഗ്രഹവുമാണ്.
തത്സര്വ ശ്രോതുമിച്ഛാമസ്ത്വത്പ്രസാദാത്പ്രഭഞ്ജന
പ്രഭഞ്ജനാ, നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഇതൊക്കെയും ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ശ്രോതുമിച്ഛാമഹേ ദേവ തവ വക്ത്രാദ്വിശേഷതഃ
ദേവാ, പ്രത്യേകിച്ച് നിന്റെ വായിൽ നിന്നു തന്നെ ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
വര്ണസ്ഥാനഗതേ വായോ വാഗ്വിധിഃ സംപ്രവര്ത്തതേ
വായു അക്ഷരങ്ങളുടെ ഇടത്ത് എത്തുമ്പോൾ വാക്കിന്റെ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നു.