ജൈവം ബൃഹസ്പതിശ്ചൈവ ലൌഹിതം ചൈവ ലോഹിതഃ
ജൈവൻ എന്നത് ബൃഹസ്പതി തന്നെയാണ്, ലൗഹിതൻ എന്നത് ലോഹിതൻ തന്നെയാണ്.
ബൌധം ബുധോ ഽഥ സ്വര്ഭാനുഃ സ്വര്ഭാനുസ്ഥാനമാസ്ഥിതഃ
ബൗധൻ ബുധൻ ആണ്, സ്വർഭാനു സ്വർഭാനു തന്നെയാണ്, സ്വസ്ഥാനത്ത് നിലകൊള്ളുന്നു.
ഗൃഹാണ്യേതാനി സര്വാണി ജ്യോതീംഷി സുകൃതാത്മ നാമ്
ധർമ്മശീലനായവനേ, ഈ പ്രകാശമുള്ളവയെല്ലാം നീ സ്വീകരിക്കണം.
സ്ഥാനാന്യേതാനി തിഷ്ഠന്തി യാവദാത്രൂതസംപ്ലവമ്
ഇവിടെയുള്ള ഘടകങ്ങൾ ലയിക്കുന്നതുവരെ ഈ സ്ഥാനങ്ങൾ നിലനിൽക്കും.
അഭിമാനിനോ ഽവതിഷ്ഠന്തേ ദേവസ്ഥാനാനി വൈ പുനഃ
അഹങ്കാരമുള്ളവർ വീണ്ടും ദൈവിക സ്ഥാനങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്കും.
അസ്മിന്മന്വന്തരേ ചൈവ ഗ്രഹാ വൈതാനികാഃ സ്മൃതാഃ
ഈ മന്വന്തരത്തിൽ ഗ്രഹങ്ങളെ വൈതാനികം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ത്വിഷിനാമാ ധര്മസുതഃ സോമോ ദേവോ വസുഃ സ്മൃതഃ
പ്രകാശമുള്ളവരിൽ ധർമ്മപുത്രൻ, സോമൻ, വസു ഇവരെ ദേവന്മാർ എന്ന് കരുതുന്നു.
ബൃഹത്തേജാഃ സ്മൃതോ ദേവോ ദേവാചാര്യോ ഽഗി രസ്സുതഃ
വലിയ തേജസ്സുള്ള ദേവൻ അഗ്നിപുത്രനും ദേവാചാര്യനും എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ശനൈശ്ചരോ വിരൂപസ്തു സംജ്ഞാപുത്രോ വിവസ്വതഃ
ശനൈശ്ചരൻ, രൂപഭേദമുള്ളവൻ, സംജ്ഞയും വിവസ്വാനും ചേർന്നുള്ള പുത്രനാണ്.
നക്ഷത്രാണ്യൃക്ഷനാമാനോ ദാക്ഷായണ്യസ്തു താഃ സ്മൃതാഃ
നക്ഷത്രങ്ങളെ ഋക്ഷം എന്നും അവയെ ദക്ഷയുടെ പുത്രിമാർ എന്നും ഓർക്കുന്നു.
സോമര്ക്ഷഗ്രഹസൂര്യേഷു കീര്ത്തിതാ ഹ്യഭിമാനിനഃ
ചന്ദ്രൻ, നക്ഷത്രം, ഗ്രഹം, സൂര്യൻ എന്നിവയിൽ അഹങ്കാരമുള്ളവർ പറയപ്പെടുന്നു.
ശുക്ലമഗ്നിമയം സ്ഥാനം സഹസ്രാംശോര്വിവസ്വതഃ
സഹസ്രകിരണനായ വിവസ്വാന്റെ വാസസ്ഥലം വെള്ളയും അഗ്നിമയവുമാണ്.
ആപ്യം ശ്യാമം മനോജ്ഞസ്യ പഞ്ചരശ്മേര്ഗൃഹം സ്മൃതമ്
ആകർഷകനായ അഞ്ചു കിരണങ്ങളുള്ളവന്റെ ഭവനം ജലവും കറുപ്പുമാണ്.
നവരശ്മേസ്തു ഭൌമസ്യ ലൌഹിതം സ്ഥാനമമ്മയമ്
ഒമ്പതു കിരണങ്ങളുള്ള ഭൗമന്റെ വാസസ്ഥലം ഇരുമ്പും ചുവപ്പുമാണ്.
അഷൃ രശ്മിഗൃഹം പ്രോക്തം കൃഷ്ണം മന്ദസ്യ ചാമ്മയമ്
എട്ട് കിരണങ്ങളുള്ള മണ്ഡയുടെ ഭവനം കറുപ്പും ഇരുമ്പുമാണ് എന്ന് പറയുന്നു.
വിജ്ഞേയാസ്താരകാഃ സര്വാ അമ്മയാസ്ത്ത്വേ കരശ്മയഃ
എല്ലാ നക്ഷത്രങ്ങളും ഇരുമ്പാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം, അവയുടെ കിരണങ്ങൾ കൈപോലെയാണ്.
ഘനതോയാത്മികാ ജ്ഞേയാഃ കല്പാദാവേവ നിര്മിതാഃ
അവയെല്ലാം കട്ടിയുള്ളതും ജലസ്വഭാവമുള്ളതും ആ കല്പാരംഭത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവയുമാണ്.
നവയോജനസാഹസ്രോ വിഷ്കംഭഃ സവിതുഃ സ്മൃതഃ
സവിതാവിന്റെ അക്ഷം ഒൻപതിനായിരം യോജനമാണ് എന്ന് പറയുന്നു.
ദ്വിഗുണഃ സൂര്യവിസ്താരാദ്വിസ്താരഃ ശശിനഃ സ്മൃതഃ
ചന്ദ്രന്റെ വിസ്താരം സൂര്യന്റെ വിസ്താരത്തേക്കാൾ ഇരട്ടിയാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
ഉദ്ധൃത്യ പൃഥിവീഛായാം നിര്മിതോ മണ്ഡലാകൃതിഃ
ഭൂമിയുടെ നിഴൽ എടുത്ത് വട്ടാകാരമായ രൂപം ഉണ്ടാക്കപ്പെടുന്നു.
ആദിത്യാത്തച്ച നിഷ്ക്രമ്യ സോമം ഗച്ഛതി പര്വസു
അത് സൂര്യനിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്ന്, ചന്ദ്രനിലെ ഘട്ടങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.
സ്വര്ഭാസാ നുദതേ യസ്മാത്തസ്മാത്സ്വര്ഭാനുരുച്യതേ
ആകാശത്തിന്റെ പ്രകാശം അകറ്റുന്നതിനാൽ അതിനെ സ്വർഭാനു എന്നു വിളിക്കുന്നു.
വിഷ്കംഭാന്മണ്ഡലാച്ചൈവ യോജനാഗ്രാത്പ്രമാണതഃ
ആധാരങ്ങളിലും വട്ടങ്ങളിലും നിന്ന് അളവ് യോജനത്തിന്റെ അറ്റത്തിൽ നിന്ന് എടുക്കുന്നു.
ബൃഹസ്പതേഃ പാദ ഹീനൌ ഭൌമസൌരാവുഭൌ സ്മൃതൌ
ഗുരുവിനേക്കാൾ പാദം കുറവാണ് ചൊവ്വയും ശനിയും എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
താരാനക്ഷത്രരൂപാണി വപുഷ്മന്തി ച യാനി വൈ
നക്ഷത്രങ്ങളായും താരകളായും ഉള്ള അവയ്ക്ക് ശരീരമുള്ളതായാണ്.
പ്രായശശ്ചന്ദ്രയോഗീനി വിദ്യാദൃക്ഷാണി തത്ത്വവിത്
യഥാർത്ഥം അറിയുന്നവൻ, അധികം നക്ഷത്രങ്ങൾ ചന്ദ്രനുമായി ബന്ധമുള്ളവയാണെന്ന് അറിയണം.
ശതാനി പഞ്ച ചത്വാരി ത്രീണി ദ്വേ ചൈവ യോജനേ
അഞ്ച് നൂറും, നാലും, മൂന്നും, രണ്ടും യോജനങ്ങൾ തന്നെയാണ്.
യോജനാദ്യര്ദ്ധമാത്രാണി തേഭ്യോ ഹ്രസ്വം ന വിദ്യതേ
യോജനത്തിൽ നിന്ന് പാതിയും ഭാഗികമായ അളവുകളും ഉണ്ട്; അതിൽ കുറവൊന്നും അറിയപ്പെടുന്നില്ല.
സൌരോങ്ഗിരാശ്ച വക്രശ്ച ജ്ഞേയാ മന്ദവിചാരിണഃ
ചൊവ്വ, ശനി, പിന്നോക്കഗതിയിലുള്ള ഗ്രഹങ്ങൾ ഇവയെല്ലാം മന്ദഗതിയിലാണ്.
സൂര്യസോമൌ ബുധശ്ചൈവ ഭാര്ഗവശ്ചൈവ ശീഘ്രഗാഃ
സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, ബുധൻ, ശുക്രൻ ഇവർ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരാണ്.