ഭൂര്ലോകോ ഽഥ ഭുവര്ല്ലോകഃ സ്വര്ലോകോ ഽഥ മഹസ്തഥാ
അതിനുശേഷം ഭൂർലോകം, ഭൂവർലോകം, സ്വർലോകം, അതുപോലെ മഹർലോകം എന്നിവ വരുന്നു.
ഏതാവാനേവ വിജ്ഞേയോ ലോകാന്തശ്ചൈവ യഃ പരഃ
ഇതാണ് ലോകങ്ങളുടെ പരിധി എന്നും അതിനപ്പുറത്തുള്ള അതിരുമാണ് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്.
ആദിതഃ ശുക്ലപക്ഷസ്യ വപുശ്ചാണ്ഡസ്യ തദ്വിധമ്
ശുക്ലപക്ഷം ആരംഭിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് ആണ്ഡത്തിന്റെ രൂപം ഇങ്ങനെയാണ്.
തിര്യഗൂര്ധ്വമധോ വാപി കാരണസ്യാവ്യയാത്മനഃ
അടിയിൽ, മുകളിൽ, അങ്ങോട്ടും ഇതിന്റെ കാരണം അക്ഷയ സ്വഭാവമുള്ളതാണ്.
ദശാധിക്യേന ചാന്യോന്യം ധാരയന്തി പരസ്പരമ്
ഒന്നൊന്നായി പത്ത് അധികം വീതം പരസ്പരം താങ്ങി നിലകൊള്ളുന്നു.
അണ്ഡസ്യാസ്യ സമന്താത്തു സന്നിവിഷ്ടോ ഘനോദധിഃ
ഈ ആണ്ഡത്തിന് ചുറ്റുമാകെ കട്ടിയുള്ള സമുദ്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
ബാഹ്യതോ ഘനതോ യസ്യ തിര്യഗൂര്ദ്ധ്വം തു മണ്ഡലമ്
പുറത്തായി, അതിന്റെ കട്ടിയിൽ, അതിന്റെ വലയം അങ്ങോട്ടും മുകളിലേക്കും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
അയോഗുഡനിഭോ വാഹ്നഃ സമന്താ ന്മണ്ഡലാകൃതിഃ
വാഹനത്തിന്റെ പ്രദേശം മുഴുവൻ ഇരുമ്പ് കട്ടിപോലുള്ള വൃത്താകൃതിയിലാണ്.
ഘനവാതം തഥാകാശോ ദധാനഃ ഖലു തിഷ്ഠതി
കട്ടിയുള്ള കാറ്റിനെയും ആകാശത്തെയും താങ്ങി അത് ഉറപ്പായി നിലകൊള്ളുന്നു.
മഹാശ്ച സോ ഽപ്യനന്തേന ഹ്യവ്യക്തേന തു ധാര്യതേ
ആ മഹത്തായത് അനന്തമായ അവ്യക്തം കൊണ്ട് താങ്ങപ്പെടുന്നു.
അനന്തമ കൃതാത്മാനമനാദിനിധനം ച യത്
അവൻ അനന്തനും, സ്വയം നിലനിൽക്കുന്നവനും, ആരംഭമോ അവസാനമോ ഇല്ലാത്തവനുമാണ്.
നൈകയോജനസാഹസ്രം വിപ്രകൃഷ്ടമനാവൃതമ്
അത് ആയിരക്കണക്കിന് യോജനങ്ങൾ അകലെയായി, അതിരില്ലാതെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ദേവാനാമപ്യവിദിതം വ്യവഹാരവിവര്ജിതമ്
ദേവന്മാർക്കുപോലും അതറിയാനാവില്ല; എല്ലാ ഇടപാടുകൾക്കും അതത് അതീതമാണ്.
മര്യാദായാമനന്തസ്യ ദേവസ്യായതനം മഹത്
ഇതാണ് അനന്തനായ ദേവന്റെ മഹത്തായ വാസസ്ഥലം, അതിന്റെ അതിരുകൾ.
മഹതോ ദേവദേവസ്യ മര്യാദാ യാ വ്യവസ്ഥിതാഃ
മഹാദേവദേവന്റെ അതിരുകൾ ഇങ്ങനെ നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു.
തേ ലോകാ ഇത്യഭിഹിതാ ജഗതസ്ച ന സംശയഃ
ഇവയെ ലോകങ്ങൾ എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്; ഈ വിശ്വത്തിന് ഇതിൽ സംശയമില്ല.
സപ്തസ്കന്ധസ്തഥാ വായോഃ സബ്രഹ്മസദനാ ദ്വിജാഃ
ഏഴു പാളികളും, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാസസ്ഥലങ്ങളും ഉണ്ട്, ദ്വിജന്മാരേ.
പ്രമാണമേതജ്ജഗത ഏഷ സംസാരസാഗരഃ
ഇതാണ് ഈ ലോകത്തിന്റെ അളവ്; ഇതാണ് സംസാരസമുദ്രം.
വിചിത്രാ ജഗതഃ സാ വൈ പ്രകൃതിര്ബ്രഹ്മണഃ സ്ഥിതാ
ഈ വിശ്വത്തിന്റെ അത്ഭുതകരമായ സ്വഭാവം ബ്രഹ്മാവിന്റെ സ്വഭാവമായാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്.
അതീന്ദ്രിയേര്മഹാഭാഗൈഃ സിദ്ധൈരപി ന ലക്ഷിതഃ
ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കപ്പുറം മഹാഭാഗ്യശാലിയായ സിദ്ധന്മാർക്കുപോലും അതു കാണാനാവില്ല.
മാനസസ്യ തു ദേഹസ്യ അനന്തസ്യ ദ്വിജോത്തമാഃ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഇതാണ് അനന്തന്റെ മാനസികശരീരം.
അനന്ത ഏഷ സര്വത്ര ഏവം ജ്ഞാനേഷു പഠ്യതേ
ഈ അനന്തൻ എല്ലായിടത്തും ജ്ഞാനങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
യഃ പദ്മനാഭനാമ്നാ തു തത്കാര്ത്സ്ന്യേന ച കീര്ത്തിതഃ
പദ്മനാഭൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ ഇങ്ങനെയാണ് പൂർണ്ണമായി വിവരണ ചെയ്യപ്പെടുന്നത്.
ഭൂമൌ രസാതലേ ചൈവ ആകാശേ പവനേ ഽനലേ
ഭൂമിയിലും, രസാതലത്തിലും, ആകാശത്തിലും, കാറ്റിലും, അഗ്നിയിലും,
തഥാ തമസി വിജ്ഞേയ ഏഷ ഏവ മഹാദ്യുതിഃ
അതിനുപോലെ അന്ധകാരത്തിലും, മഹാ പ്രകാശസ്വരൂപനായവൻ ഒരുവൻ മാത്രമാണ് അറിയേണ്ടത്.
സര്വലോകേഷു ലോകേശ ഇജ്യതേ ബഹുധാ പ്രഭുഃ
എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ലോകനാഥൻ അനേകം രൂപങ്ങളിൽ മഹാശക്തനായി ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.
ആധാരാധേയഭാവേന വികാരാസ്തേ ഽവികാരിണഃ
ആധാരവും ആശ്രിതവുമായ ബന്ധത്തിലൂടെ, മാറ്റങ്ങൾ അവികാരിയായവനിൽ സംഭവിക്കുന്നു.
പരസ്പരധികാശ്ചൈവ പ്രവിഷ്ടാസ്തേ പരസ്പരമ്
അവയിൽ ഓരോന്നും പരസ്പരം അതിക്രമിച്ച്, പരസ്പരം പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
പ്രാഗാസന്നവിശേഷാസ്തു വിശേഷോ ഽന്യവിശേഷണാത്
മുന്പുണ്ടായിരുന്ന അവസ്ഥകള് എല്ലാം വേര്തിരിവില്ലാത്തതായിരുന്നു; വേറിട്ടതില് നിന്നാണ് വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുന്നത്.
ഗുണോപചയസാരേണ പരിച്ഛേദോ വിശേഷതഃ
ഗുണങ്ങള് കൂടിച്ചേര്ന്നതിന്റെ മൂലത്തിലൂടെയാണ് വ്യക്തമായ വേര്തിരിവ് ഉണ്ടാകുന്നത്.