തസ്യാപരേണ സുമഹാഞ്ജലധാരോ മഹാഗിരിഃ
അതിനപ്പുറം വലിയ ജലധാരയുള്ള സുമഹാൻ എന്ന മഹാപർവ്വതം ഉണ്ട്.
തതോ വര്ഷം പ്രഭവതി വര്ഷാകാലേ പ്രജാസ്വിഹ
അവിടെ നിന്നാണ് മഴക്കാലത്ത് ഈ ലോകത്തിലെ ജീവികൾക്കായി മഴ പെയ്യുന്നത്.
രേവതീ ദിവി നക്ഷത്രം പിതാമഹകൃതോ വിധിഃ
രേവതി ആകാശത്തിലെ ഒരു നക്ഷത്രമാണ്; അതിന്റെ നിയമം പിതാമഹൻ സ്ഥാപിച്ചു.
തസ്മാച്ഛ്യാമത്വമാപന്നാഃ പ്രജാഃ പൂര്വമിമാഃ കില
അതിനാൽ, ഈ മുൻകാല ജീവികൾക്ക് കറുത്ത നിറം ലഭിച്ചു.
തസ്യാപരേ ചാംബികേയോ ദുര്ഗശൈലോ മഹാഗിരിഃ
അതിനപ്പുറം അംബികേയ എന്ന ദുർഗ്ഗശൈലോ മഹാപർവ്വതം ഉണ്ട്.
കേസരീ കേസരയുതോ യതോ വായുഃ പ്രജാപതിഃ
കേസരിയെന്ന പുഷ്പങ്ങളാൽ അലങ്കൃതമായ പർവ്വതത്തിൽ നിന്നാണ് പ്രജാപതി ആയ വായു ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.
ദ്വിതീയം ജലധാരസ്യ സുകുമാരമിതി സ്മൃതമ്
ജലധാരകളിൽ രണ്ടാമത്തേതിന് സുകുമാരമെന്ന പേരാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
അസ്തസ്യാപി ശുഭം വര്ഷം വിജ്ഞേയം കുസുമോത്തരമ്
അതിന്റേതായ ശുഭമായ മഴയ്ക്ക് കുസുമോത്തരമെന്ന പേരാണ് ഉള്ളത്.
ദ്വീപസ്യ പരിമാണം തു ഹ്രസ്വദീര്ഘത്വമേവ ച
ആ ദ്വീപിന്റെ അളവും നീളവും വീതിയും എന്നിവയെക്കുറിച്ചാണ് പറയുന്നത്.
ശാകോ നാമ മഹോത്സേധസ്തസ്യ പൂജ്യാ മഹാനുഗാഃ
അവിടെ ശാക എന്ന പേരിലുള്ള ഉയരമുള്ള ഒരു പ്രദേശം ഉണ്ട്, അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ വളരെ ആദരപൂർവ്വം കാണപ്പെടുന്നു.
നദ്യശ്ചാപി മഹാപുണ്യാ ഗങ്ഗാഃ സപ്തവിധാസ്തഥാ
അവിടെ മഹത്തായ പുണ്യമുള്ള നദികളും, ഏഴു രൂപത്തിലുള്ള ഗംഗയും ഉണ്ട്.
ഇക്ഷുശ്ച വേണുകാ ചൈവ ഗഭസ്തിഃ സപ്തമീ തഥാ
ഇക്ഷു, വേണുക, ഗഭസ്തി, സപ്തമി എന്നിങ്ങനെ അവിടുത്തെ നദികൾ അറിയപ്പെടുന്നു.
സഹസ്രശഃ സമാഖ്യാതാ യതോ വര്ഷതി വാസവഃ
അവിടുത്തെ നദികൾ ആയിരക്കണക്കിന് ഉണ്ടെന്നും അവിടുന്ന് ഇന്ദ്രൻ മഴ പെയ്യിക്കുന്നു എന്നും പറയുന്നു.
ശക്യം വൈ പരിസംഖ്യാതും പുണ്യാസ്താഃ സരിദുത്തമാഃ
അവിടുത്തെ പുണ്യമുള്ള പ്രധാന നദികളെ എണ്ണിപ്പറയാൻ സാധിക്കും.
ശാംശപായനവിസ്തീര്ണോ ദ്വീപോ ഽസൌ ചക്രസംസ്ഥിതഃ
അവിടെ ശാല്മലി എന്ന വൃക്ഷംപോലെ വിശാലമായ ദ്വീപ് ചക്രത്തിന്റെ ആകൃതിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
സര്വധാതുവിചിത്രൈശ്ച മണിവിദ്രുമഭൂഷിതൈഃ
അവിടുത്തെ ഭൂമി വിവിധ ധാതുക്കളാൽ സമൃദ്ധമാണ്; മുത്തുകളും പവഴകളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
വൃക്ഷൈഃ പുഷ്പഫലോപേതൈഃ സമന്താദ്ധനധാന്യവാന്
അവിടെയെല്ലാം പൂക്കളും പഴങ്ങളും കായുന്ന വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നു; ധനം ധാന്യം എന്നിവയാൽ സമൃദ്ധമാണ്.
ശാകദ്വീപസ്യ വിസ്താരാത്സമേന തു സമംന്തതഃ
ശാകദ്വീപത്തിന്റെ വിസ്തീർണ്ണം എല്ലാ ദിശകളിലും തുല്യമാണ്.
വര്ണാശ്രമസമാകീര്ണാ ദേശാസ്തേ സപ്ത വൈ സ്മൃതാഃ
അവിടെ ഏഴു പ്രദേശങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവയിൽ എല്ലാ വർണ്ണങ്ങളുടെയും ആശ്രമങ്ങളുടെയും ആളുകൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ധര്മസ്യ ചാവ്യഭീചാരാദേകാന്തസുഖിതാഃ പ്രജാഃ
അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചതിനാൽ പരമസന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു.
വിപര്യയോ ന തേഷ്വസ്തി കാലാത്സ്വാഭാവികം പരമ്
കാലത്തിന്റെ സ്വാഭാവികമായ മാറ്റം ഒഴികെ അവർക്കു മറ്റേതെങ്കിലും ദുർഘടം സംഭവിക്കുന്നില്ല.
സ്വധര്മേണൈവ ധര്മ ജ്ഞാസ്തേ രക്ഷന്തി പരസ്പരമ്
അവരവരുടെ സ്വന്തം കർത്തവ്യത്തിൽ ഉറച്ചു ധർമ്മജ്ഞാനത്തോടെ പരസ്പരം സംരക്ഷിക്കുന്നു.
ഏതാവദേവ ശ്രോതവ്യം ശാകദ്വീപനിവാസിനാമ്
ശാകദ്വീപവാസികളെക്കുറിച്ച് ഇത്രയൊക്കെയാണ് കേൾക്കേണ്ടത്.
പുഷ്കരേണ തു ദ്വീപേന വൃതഃ ക്ഷീരോദകോ ബഹിഃ
പുഷ്കര എന്ന ദ്വീപ് ചുറ്റിപ്പറ്റി പുറത്തു ക്ഷീരസമുദ്രം നിലകൊള്ളുന്നു.
പുഷ്കരേ പര്വതഃ ശ്രീമാനേക ഏവ മഹാശിലഃ
പുഷ്കരദ്വീപിൽ വലിയ ശിലകളാൽ നിർമ്മിതമായ ഒരൊറ്റ മനോഹരമായ പർവ്വതം ഉണ്ട്.
ദ്വീപസ്യ തസ്യ പൂര്വര്ദ്ധേ ചിത്രസാനുഃ സ്ഥിതോ മഹാന്
ആ ദ്വീപിന്റെ കിഴക്കേ ഭാഗത്ത് വലിയ ചിത്രസാനു പർവ്വതം നിലകൊള്ളുന്നു.
ഉര്ദ്ധം ചൈവ ചതുസ്ത്രിംശത്സഹസ്രാണി മഹീതലാത്
ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് മുപ്പത്തി നാലായിരം യോജനങ്ങൾ ഉയർന്നിടത്താണ് അതു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
സ്ഥിതോ വേലാസമീപേ തു നവചന്ദ്ര ഇവോദിതഃ
അത് തീരത്തോട് ചേർന്ന്, പുതുതായി ഉദിച്ച ചന്ദ്രനെപ്പോലെ നിലകൊള്ളുന്നു.
താവദേവ ച വിസ്തീര്ണഃ സര്വതഃ പരിമണ്ഡലഃ
അത് എല്ലായിടത്തും സമാനമായി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; മുഴുവൻ വശത്തും വൃത്താകാരമാണ്.
ഏക ഏവ മഹാസാരഃ സന്നിവേശോ ദ്വിധാ കൃതഃ
ഒരു വലിയ വിസ്തൃതിയാണു അവിടെ, പക്ഷേ അതു രണ്ടായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു.