ഖ്യാതിശ്ച പുണ്ഡരീകാ ച ഗങ്ഗാഃ സപ്തവിധാഃ സ്മൃതാഃ
ഖ്യാതി, പുണ്ഡരീകം, ഏഴു വിധത്തിലുള്ള ഗംഗയും ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
അഭിഗച്ഛന്തി താഃ സര്വാ വിപുലാഃ സുബഹൂദകാഃ
ഇവയെല്ലാം വിശാലവും ധാരാളം വെള്ളമുള്ളതുമായവയായി എത്തുന്നു.
ആവൃതഃ സര്വതഃ ശ്രീമാന്ക്രൈഞ്ചദ്വീപസമേന തു
ശ്രീമാനായ ആ പ്രദേശം എല്ലാ ദിശകളിലും കറഞ്ഞ്, ക്രൗഞ്ചദ്വീപത്തിന്റെ വിസ്തൃതിയ്ക്ക് തുല്യമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
തേഷാം നിസര്ഗോദ്വീപാനാമാനുപൂര്വ്യേണ സര്വശഃ
അവിടെയുള്ള സ്വാഭാവിക ദ്വീപുകളുടെ ക്രമത്തിൽ മുഴുവനായും—
നിസര്ഗോ യഃ പ്രജാനാം തു സംഹാരോ യശ്ച താസു വൈ
അവിടെയാണ് ജീവികളുടെ ഉത്ഭവവും നാശവും സംഭവിക്കുന്നത്.
ശൃണുധ്വം തു യഥാതഥ്യം ബ്രുവതോ മേ യഥാര്ഥവത്
ഞാൻ സത്യമായും ശരിയായി പറയുന്നതു നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.
പരിവാര്യ സമുദ്രം സ ദധിമണ്ഡോദകം സ്ഥിതഃ
അവൻ സമുദ്രത്തെ ചുറ്റി, തൈര് പോലെയുള്ള വെള്ളം നിറഞ്ഞു നില്ക്കുന്നു.
കുത ഏവ ച ദുര്ഭിക്ഷം ജരാവ്യാധിഭയം കുതഃ
എവിടുനിന്നാണ് ദുര്ഭിക്ഷം ഉത്ഭവിക്കുന്നത്? എവിടുനിന്നാണ് വൃദ്ധാവസ്ഥയും രോഗഭയവും വരുന്നത്?
രത്നാകരാസ്തഥാ നദ്യസ്തേഷാം നാമാനി മേ ശൃണു
അവിടെയുള്ള രത്നഖനികളും നദികളും പേരുകൾ ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കൂ.
പ്രാഗായതഃ സ സൌവര്ണോ ഹ്യുദയോ നാമ പര്വതഃ
കിഴക്കോട്ടു, സ്വർണ്ണം നിറഞ്ഞ ഉദയ എന്ന പർവ്വതം നിലകൊള്ളുന്നു.
തസ്യാപരേണ സുമഹാഞ്ജലധാരോ മഹാഗിരിഃ
അതിനപ്പുറം വലിയ ജലധാരയുള്ള സുമഹാൻ എന്ന മഹാപർവ്വതം ഉണ്ട്.
തതോ വര്ഷം പ്രഭവതി വര്ഷാകാലേ പ്രജാസ്വിഹ
അവിടെ നിന്നാണ് മഴക്കാലത്ത് ഈ ലോകത്തിലെ ജീവികൾക്കായി മഴ പെയ്യുന്നത്.
രേവതീ ദിവി നക്ഷത്രം പിതാമഹകൃതോ വിധിഃ
രേവതി ആകാശത്തിലെ ഒരു നക്ഷത്രമാണ്; അതിന്റെ നിയമം പിതാമഹൻ സ്ഥാപിച്ചു.
തസ്മാച്ഛ്യാമത്വമാപന്നാഃ പ്രജാഃ പൂര്വമിമാഃ കില
അതിനാൽ, ഈ മുൻകാല ജീവികൾക്ക് കറുത്ത നിറം ലഭിച്ചു.
തസ്യാപരേ ചാംബികേയോ ദുര്ഗശൈലോ മഹാഗിരിഃ
അതിനപ്പുറം അംബികേയ എന്ന ദുർഗ്ഗശൈലോ മഹാപർവ്വതം ഉണ്ട്.
കേസരീ കേസരയുതോ യതോ വായുഃ പ്രജാപതിഃ
കേസരിയെന്ന പുഷ്പങ്ങളാൽ അലങ്കൃതമായ പർവ്വതത്തിൽ നിന്നാണ് പ്രജാപതി ആയ വായു ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.
ദ്വിതീയം ജലധാരസ്യ സുകുമാരമിതി സ്മൃതമ്
ജലധാരകളിൽ രണ്ടാമത്തേതിന് സുകുമാരമെന്ന പേരാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
അസ്തസ്യാപി ശുഭം വര്ഷം വിജ്ഞേയം കുസുമോത്തരമ്
അതിന്റേതായ ശുഭമായ മഴയ്ക്ക് കുസുമോത്തരമെന്ന പേരാണ് ഉള്ളത്.
ദ്വീപസ്യ പരിമാണം തു ഹ്രസ്വദീര്ഘത്വമേവ ച
ആ ദ്വീപിന്റെ അളവും നീളവും വീതിയും എന്നിവയെക്കുറിച്ചാണ് പറയുന്നത്.
ശാകോ നാമ മഹോത്സേധസ്തസ്യ പൂജ്യാ മഹാനുഗാഃ
അവിടെ ശാക എന്ന പേരിലുള്ള ഉയരമുള്ള ഒരു പ്രദേശം ഉണ്ട്, അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ വളരെ ആദരപൂർവ്വം കാണപ്പെടുന്നു.
നദ്യശ്ചാപി മഹാപുണ്യാ ഗങ്ഗാഃ സപ്തവിധാസ്തഥാ
അവിടെ മഹത്തായ പുണ്യമുള്ള നദികളും, ഏഴു രൂപത്തിലുള്ള ഗംഗയും ഉണ്ട്.
ഇക്ഷുശ്ച വേണുകാ ചൈവ ഗഭസ്തിഃ സപ്തമീ തഥാ
ഇക്ഷു, വേണുക, ഗഭസ്തി, സപ്തമി എന്നിങ്ങനെ അവിടുത്തെ നദികൾ അറിയപ്പെടുന്നു.
സഹസ്രശഃ സമാഖ്യാതാ യതോ വര്ഷതി വാസവഃ
അവിടുത്തെ നദികൾ ആയിരക്കണക്കിന് ഉണ്ടെന്നും അവിടുന്ന് ഇന്ദ്രൻ മഴ പെയ്യിക്കുന്നു എന്നും പറയുന്നു.
ശക്യം വൈ പരിസംഖ്യാതും പുണ്യാസ്താഃ സരിദുത്തമാഃ
അവിടുത്തെ പുണ്യമുള്ള പ്രധാന നദികളെ എണ്ണിപ്പറയാൻ സാധിക്കും.
ശാംശപായനവിസ്തീര്ണോ ദ്വീപോ ഽസൌ ചക്രസംസ്ഥിതഃ
അവിടെ ശാല്മലി എന്ന വൃക്ഷംപോലെ വിശാലമായ ദ്വീപ് ചക്രത്തിന്റെ ആകൃതിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
സര്വധാതുവിചിത്രൈശ്ച മണിവിദ്രുമഭൂഷിതൈഃ
അവിടുത്തെ ഭൂമി വിവിധ ധാതുക്കളാൽ സമൃദ്ധമാണ്; മുത്തുകളും പവഴകളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
വൃക്ഷൈഃ പുഷ്പഫലോപേതൈഃ സമന്താദ്ധനധാന്യവാന്
അവിടെയെല്ലാം പൂക്കളും പഴങ്ങളും കായുന്ന വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നു; ധനം ധാന്യം എന്നിവയാൽ സമൃദ്ധമാണ്.
ശാകദ്വീപസ്യ വിസ്താരാത്സമേന തു സമംന്തതഃ
ശാകദ്വീപത്തിന്റെ വിസ്തീർണ്ണം എല്ലാ ദിശകളിലും തുല്യമാണ്.
വര്ണാശ്രമസമാകീര്ണാ ദേശാസ്തേ സപ്ത വൈ സ്മൃതാഃ
അവിടെ ഏഴു പ്രദേശങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവയിൽ എല്ലാ വർണ്ണങ്ങളുടെയും ആശ്രമങ്ങളുടെയും ആളുകൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ധര്മസ്യ ചാവ്യഭീചാരാദേകാന്തസുഖിതാഃ പ്രജാഃ
അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചതിനാൽ പരമസന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു.