കുശദ്വീപസ്യ വിസ്താരാദ്ദ്വിഗുണഃ സ തു വൈ സ്മൃതഃ
കുശദ്വീപ് മുമ്പത്തെ ദ്വീപിനെക്കാൾ ഇരട്ടിയോളം വിശാലമാണെന്ന് പറയുന്നു.
തസ്മിന്ദ്വീപേ നഗശ്രേഷ്ഠഃ ക്രൈഞ്ചസ്തു പ്രഥമോ ഗിരിഃ
ആ ദ്വീപിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പർവ്വതം ക്രൈഞ്ച എന്നാണു അറിയപ്പെടുന്നത്.
അന്ധകാരാത്പരശ്ചാപി ദിവാവൃന്നാമ പര്വതഃ
അന്ധകാരത്തിന് അപ്പുറം ദിവാവൃൻ എന്ന പർവ്വതം ഉണ്ട്.
ദ്വിവിദാത്പരതശ്ചാപി പുണ്ഡരീകോ മഹാഗിരിഃ
ദ്വിവിദയെ കടന്നാൽ വലിയ പർവ്വതമായ പുണ്ഡരീകം കാണാം.
ഏതേ രത്നമയാഃ സപ്ത ക്രൈഞ്ചദ്വീപസ്യ പര്വതാഃ
ഇവയാണ് ക്രൈഞ്ചദ്വീപിലെ രത്നങ്ങൾ കൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച ഏഴു പർവ്വതങ്ങൾ.
പരസ്പരേണ ദ്വിഗുണാ വിസ്തൃതാ ഹര്ഷവര്ദ്ധനാഃ
ഓരോ പർവ്വതവും മുമ്പത്തേതിനേക്കാൾ ഇരട്ടിയോളം വിശാലവും സന്തോഷം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.
ക്രൈഞ്ചസ്യ കുശലോ ദേശോ വാമനസ്യ മനോനുഗഃ
ക്രൈഞ്ചയുടെ ദേശം വളരെ നിപുണമായതും, വാമനന്റെ ദേശം മനസ്സിനെ ആകർഷിക്കുന്നതുമാണ്.
ഉഷ്ണാത്പരഃ പീവരകഃ പീവരാദന്ധകാരകഃ
ഉഷ്ണയെ കടന്നാൽ പീവരകം, പീവരത്തെക്കഴിഞ്ഞാൽ അന്ധകാരകം എന്ന പ്രദേശം വരുന്നു.
മുനിദേശാത്പരശ്ചൈവ പ്രോച്യതേ ദുന്ദുഭിസ്വനഃ
മുനികളുടെ ദേശത്തിനു അപ്പുറം ദുന്ദുഭിസ്വന എന്ന പ്രദേശം ഉണ്ട് എന്ന് പറയുന്നു.
തത്രാപി നദ്യഃ സപ്തൈവ പ്രതിവര്ഷ സ്മൃതാഃ ശുഭാഃ
അവിടെയും ഓരോ പ്രദേശത്തും പ്രശസ്തമായ ഏഴു ശുഭമായ നദികൾ ഉണ്ട്.
ഖ്യാതിശ്ച പുണ്ഡരീകാ ച ഗങ്ഗാഃ സപ്തവിധാഃ സ്മൃതാഃ
ഖ്യാതി, പുണ്ഡരീകം, ഏഴു വിധത്തിലുള്ള ഗംഗയും ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
അഭിഗച്ഛന്തി താഃ സര്വാ വിപുലാഃ സുബഹൂദകാഃ
ഇവയെല്ലാം വിശാലവും ധാരാളം വെള്ളമുള്ളതുമായവയായി എത്തുന്നു.
ആവൃതഃ സര്വതഃ ശ്രീമാന്ക്രൈഞ്ചദ്വീപസമേന തു
ശ്രീമാനായ ആ പ്രദേശം എല്ലാ ദിശകളിലും കറഞ്ഞ്, ക്രൗഞ്ചദ്വീപത്തിന്റെ വിസ്തൃതിയ്ക്ക് തുല്യമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
തേഷാം നിസര്ഗോദ്വീപാനാമാനുപൂര്വ്യേണ സര്വശഃ
അവിടെയുള്ള സ്വാഭാവിക ദ്വീപുകളുടെ ക്രമത്തിൽ മുഴുവനായും—
നിസര്ഗോ യഃ പ്രജാനാം തു സംഹാരോ യശ്ച താസു വൈ
അവിടെയാണ് ജീവികളുടെ ഉത്ഭവവും നാശവും സംഭവിക്കുന്നത്.
ശൃണുധ്വം തു യഥാതഥ്യം ബ്രുവതോ മേ യഥാര്ഥവത്
ഞാൻ സത്യമായും ശരിയായി പറയുന്നതു നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.
പരിവാര്യ സമുദ്രം സ ദധിമണ്ഡോദകം സ്ഥിതഃ
അവൻ സമുദ്രത്തെ ചുറ്റി, തൈര് പോലെയുള്ള വെള്ളം നിറഞ്ഞു നില്ക്കുന്നു.
കുത ഏവ ച ദുര്ഭിക്ഷം ജരാവ്യാധിഭയം കുതഃ
എവിടുനിന്നാണ് ദുര്ഭിക്ഷം ഉത്ഭവിക്കുന്നത്? എവിടുനിന്നാണ് വൃദ്ധാവസ്ഥയും രോഗഭയവും വരുന്നത്?
രത്നാകരാസ്തഥാ നദ്യസ്തേഷാം നാമാനി മേ ശൃണു
അവിടെയുള്ള രത്നഖനികളും നദികളും പേരുകൾ ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കൂ.
പ്രാഗായതഃ സ സൌവര്ണോ ഹ്യുദയോ നാമ പര്വതഃ
കിഴക്കോട്ടു, സ്വർണ്ണം നിറഞ്ഞ ഉദയ എന്ന പർവ്വതം നിലകൊള്ളുന്നു.
തസ്യാപരേണ സുമഹാഞ്ജലധാരോ മഹാഗിരിഃ
അതിനപ്പുറം വലിയ ജലധാരയുള്ള സുമഹാൻ എന്ന മഹാപർവ്വതം ഉണ്ട്.
തതോ വര്ഷം പ്രഭവതി വര്ഷാകാലേ പ്രജാസ്വിഹ
അവിടെ നിന്നാണ് മഴക്കാലത്ത് ഈ ലോകത്തിലെ ജീവികൾക്കായി മഴ പെയ്യുന്നത്.
രേവതീ ദിവി നക്ഷത്രം പിതാമഹകൃതോ വിധിഃ
രേവതി ആകാശത്തിലെ ഒരു നക്ഷത്രമാണ്; അതിന്റെ നിയമം പിതാമഹൻ സ്ഥാപിച്ചു.
തസ്മാച്ഛ്യാമത്വമാപന്നാഃ പ്രജാഃ പൂര്വമിമാഃ കില
അതിനാൽ, ഈ മുൻകാല ജീവികൾക്ക് കറുത്ത നിറം ലഭിച്ചു.
തസ്യാപരേ ചാംബികേയോ ദുര്ഗശൈലോ മഹാഗിരിഃ
അതിനപ്പുറം അംബികേയ എന്ന ദുർഗ്ഗശൈലോ മഹാപർവ്വതം ഉണ്ട്.
കേസരീ കേസരയുതോ യതോ വായുഃ പ്രജാപതിഃ
കേസരിയെന്ന പുഷ്പങ്ങളാൽ അലങ്കൃതമായ പർവ്വതത്തിൽ നിന്നാണ് പ്രജാപതി ആയ വായു ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.
ദ്വിതീയം ജലധാരസ്യ സുകുമാരമിതി സ്മൃതമ്
ജലധാരകളിൽ രണ്ടാമത്തേതിന് സുകുമാരമെന്ന പേരാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
അസ്തസ്യാപി ശുഭം വര്ഷം വിജ്ഞേയം കുസുമോത്തരമ്
അതിന്റേതായ ശുഭമായ മഴയ്ക്ക് കുസുമോത്തരമെന്ന പേരാണ് ഉള്ളത്.
ദ്വീപസ്യ പരിമാണം തു ഹ്രസ്വദീര്ഘത്വമേവ ച
ആ ദ്വീപിന്റെ അളവും നീളവും വീതിയും എന്നിവയെക്കുറിച്ചാണ് പറയുന്നത്.
ശാകോ നാമ മഹോത്സേധസ്തസ്യ പൂജ്യാ മഹാനുഗാഃ
അവിടെ ശാക എന്ന പേരിലുള്ള ഉയരമുള്ള ഒരു പ്രദേശം ഉണ്ട്, അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ വളരെ ആദരപൂർവ്വം കാണപ്പെടുന്നു.