ബൃഹസ്പതിശ്ച തം ശുകം ശശാപ സ മഹാദ്യുതിഃ
പ്രഭയുള്ള ബൃഹസ്പതി ആ ശുകനെ ശപിച്ചു.
തുര്വസുശ്ചാത്ര ദൌഹിത്രോ യവീയാന്യോ യദോരഭൂത്
അവിടെ യദുവിന്റെ ചെറുമകനായ തുര്വസു ജനിച്ചു.
അനുവംശ്യാമഹാത്മാനസ്തേഷാം പാര്ഥിവസത്തമാഃ
അവരുടെ സന്തതികളായ മഹാത്മാക്കളാണ് രാജാക്കന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠർ.
ആതിഥ്യസ്യ തു വിബ്രര്ഷേഃ സപ്തധാ ധര്മസംശ്രയാത്
വിബ്രർഷന്റെ അതിഥിസത്കാരം ധർമ്മത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഏഴായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു.
ഹരവംശയശഃസ്പര്ശഃ ശന്തനോര്വീര്യശബ്ദനമ്
ഹരന്റെ വംശത്തിന്റെ മഹത്വം, ശന്തനുവിന്റെ വീര്യശബ്ദം ഇവയുടെ സ്പർശം ഇവിടെ ഉണ്ട്.
അനാഗതാനാംസംഘാനാം പ്രഭൂണാം ചോപവര്ണനമ്
ഭാവിയിൽ വരാനിരിക്കുന്ന മഹാശക്തന്മാരുടെ സംഘങ്ങളുടെ വിവരണം ഉണ്ട്.
നൈമിത്തികാഃ പ്രാകൃതികാ യഥൈവാത്യന്തികാഃ സ്മൃതാഃ
അവസാനിക്കുന്നതും സ്വാഭാവികവുമായതും അതുപോലെ അന്തിമവുമായവയും ഇവിടെ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
അനാദൃഷ്ടിര്ഭാസ്കരസ്യ ഘോരഃ സംവര്ത്തകാനലഃ
ഭാസ്കരന്റെ അദൃശ്യതയും ഭയാനകമായ സംവർത്തകാഗ്നിയും ഇവിടെ പറയപ്പെടുന്നു.
ഭുവാദീനാം ച ലോകാനാം സപ്താനാം ചോപവര്ണനമ്
ഭൂമിയോടെ തുടങ്ങി ഏഴു ലോകങ്ങളുടെ വിവരണം ഉണ്ട്.
ബ്രഹ്മണോയോജനാഗ്രേണ പരിമാണവിനിര്ണയഃ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ അളവ് യോജനങ്ങൾകൊണ്ട് നിർണയിച്ചിരിക്കുന്നു.
സര്വേഷാം ചൈവ സത്ത്വാനാം പരിണാമവിനിര്ണയഃ
എല്ലാ ജീവികളുടെയും പരിവർത്തനം എങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നു എന്നത് നിർണയിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഗതിരൂര്ദ്ധമധശ്ചോക്താ ധര്മാധര്മസമാശ്രയാ
മുകളിലേക്കും താഴേക്കുമുള്ള യാത്രകൾ ധർമ്മവും അധർമ്മവും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
അസംഖ്യയാ ച ദുഃഖാനി ബ്രഹ്മണശ്ചാപ്യനിത്യതാ
അസംഖ്യമായ ദു:ഖങ്ങളും ബ്രഹ്മാവിന്റെ അസ്ഥിരതയും ഇവിടെ പറയുന്നു.
ദുര്ലഭത്വം ച മോക്ഷസ്യ വൈരാഗ്യാദ്ദോഷദര്ശനാത്
വൈരാഗ്യത്തിലൂടെ ദോഷങ്ങൾ കാണുന്നതിനാൽ മോക്ഷം നേടുന്നത് ദുർലഭമാണെന്ന് പറയുന്നു.
നാനാത്വദര്ശനാച്ഛുദ്ധസ്തവസ്തത്ര നിവര്ത്തതേ
ഭേദഭാവം ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ, നിന്റെ ശുദ്ധമായ സ്വഭാവം അവിടെ പിൻവലിക്കപ്പെടുന്നു.
ആനന്ദം ബ്രഹ്മണഃ പ്രാപ്യ ന ബിഭേതി കുതശ്ചന
ബ്രഹ്മാനന്ദം ലഭിച്ചവൻ ഒന്നിനും ഭയപ്പെടുന്നില്ല.
കീര്ത്യതേ ജഗതശ്ചത്ര സര്ഗപ്രലയവിക്രിയാഃ
ലോകത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയും ലയവും മാറ്റങ്ങളും ഇവിടെ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു.
കീര്ത്യതേ ഋഷിവര്ഗസ്യ സര്ഗഃ പാപപ്രണാശനഃ
പാപം നശിപ്പിക്കുന്ന ഋഷികളുടേയും സൃഷ്ടി ഇവിടെ പറയപ്പെടുന്നു.
സൌദാസാസ്ഥിഗ്രഹശ്ചാസ്യ വിശ്വാമിത്രകൃതേന തു
സൗദാസന്റെ അസ്ഥികൾ വിശ്വാമിത്രൻ ശേഖരിച്ചതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
സംജജ്ഞേ പിതൃകന്യായാം വ്യാസശ്ചാപി മഹാമുനിഃ
പിതൃകുമാരിയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് മഹാമുനിയായ വ്യാസൻ ജനിച്ചു.
പരാശരസ്യ പ്രദ്വേപോ വിശ്വാമിത്ര ഋഷിം പ്രതി
പരാശരന്റെ വിശ്വാമിത്രമുനിയോടുള്ള വൈരാഗ്യം ഇവിടെ പറയുന്നു.
ദേവേന വിധിനാ വിപ്ര വിശ്വാമിത്രഹിതൈഷിണാ
ദൈവത്തിന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം, വിശ്വാമിത്രന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി, ബ്രാഹ്മണാ, ഇത് നടന്നു.
ഏകം വേദം ചതുഷ്പാദം ചതുര്ദ്ധാ പുനരീശ്വരഃ
ഏകമായിരുന്ന നാലു ഭാഗങ്ങളുള്ള വേദം ഭഗവാൻ നാലായി വിഭജിച്ചു.
തസ്യ ശിഷ്യപ്രശിഷ്യൈശ്ച ശാഖാ വേദായുതാഃ കൃതാഃ
അവന്റെ ശിഷ്യന്മാരും അവരുടെ ശിഷ്യന്മാരും അനേകം വേദശാഖകൾ സൃഷ്ടിച്ചു.
പൃഷ്ട വന്തോ വിശിഷ്ടാസ്തേ മുനയോ ധര്മകാങ്ക്ഷിണഃ
ധർമ്മം ആഗ്രഹിച്ചിരുന്ന ആ മഹർഷികൾ കൂടുതൽ ചോദിച്ചു.
സുനാഭം ദിവ്യരൂപാഭം സപ്താങ്ഗം ശുഭശംസനമ്
ദിവ്യരൂപംപോലെയുള്ള, ഏഴു അവയവങ്ങളുമുള്ള, ശുഭപ്രശംസയുള്ള സുനാഭൻ—
പൃഷ്ഠതോ യാത നിയതാസ്തതഃ പ്രാപ്സ്യഥ പാടിതമ്
നിങ്ങൾ ക്രമത്തിൽ അവന്റെ പിന്നിൽ പോയാൽ, പിന്നീട് പാരായണം ലഭിക്കും.
പുണ്യഃ സ ദേശോ മന്തവ്യഃ പ്രത്യുവാച തദാ പ്രഭുഃ
ആ ദേശം പുണ്യസ്ഥലമായി കരുതണം; അപ്പോൾ ഭഗവാൻ ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
ഗങ്ഗാ ഗര്ഭ യവാഹാരാ നൈമിഷേയാസ്തഥൈവ ച
ഗംഗ, ഗർഭ, യവാഹാര, അതുപോലെ നൈമിഷേയന്മാർ—
ഈശിരേ ചൈവ സത്രേണ മുനയോ നൈമിഷേ തദാ
അപ്പോൾ നൈമിഷാരണ്യത്തിലെ മुनികൾ യജ്ഞം നിർവ്വഹിച്ചു.