ഇത്ഥ സമീരിതം പശ്ചാത്തത്രാന്യദപി കഥ്യതേ
ഇങ്ങനെ വിവരിച്ചു; ഇനി മറ്റൊന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
യോജനായാമവിസ്താരം യോജനോച്ഛാസചാതകമ്
ഒരു യോജന നീളവും വീതിയും ഉയരവും ഉള്ളത് അതിനാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
പരമൈശ്വര്യജനകഃ പാവനോ ലലിതാജ്ഞയാ
ലളിതയുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം പവനം അവിടെ പരമമായ ഐശ്വര്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
കങ്കോലീപല്ലവച്ഛായസ്തത്ര ജ്വലതി ചിച്ഛിഖീ
അവിടെ കങ്കോളി മരത്തിന്റെ ഇലകളുടെ തണലിൽ ചൈതന്യത്തിന്റെ ജ്വാല പ്രകാശിക്കുന്നു.
ഉഭൌ തൌ നിത്യഹോതാരൌ രക്ഷതഃ സകലം ജഗത്
ആ ഇരുവരും ശാശ്വതമായ യജ്ഞികന്മാരായി, ഈ മുഴുവൻ ലോകത്തെയും രക്ഷിക്കുന്നു.
ലലിതാചോദിതഃ കാമഃ ശങ്കരേണ പ്രവര്തിതഃ
ലളിതയുടെ പ്രേരണയാൽ കാമൻ, ശങ്കരന്റെ ഇച്ഛയാൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു.
ചിന്താമണിഗൃഹേന്ദ്രസ്യ രക്ഷോഭാഗേമ്ബുജാടവൌ
ചിന്താമണിമന്ദിരത്തിന്റെ അധിപന്റെ, ദാനവന്റെ ഭാഗമായ താമരക്കാടിൽ,
നവഭിഃ പര്വഭിര്യുക്തഃ സര്വരത്നമയാകൃതിഃ
ഒമ്പത് കുന്തുകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, എല്ലാത്തരം രത്നങ്ങൾകൊണ്ടു നിർമ്മിതമായ രൂപവുമാണ് അതിന്.
യഥോത്തരേ ഹ്രാസയുക്തഃ സ്ഥൂലതഃ കൂബരോജ്ജ്വലഃ
വടക്കോട്ടു നീങ്ങുമ്പോൾ അതിന്റെ വലിപ്പം കുറയുന്നു, എന്നാൽ അതിന്റെ അക്ഷം കൊണ്ട് ഭംഗിയോടും വലിപ്പത്തോടും കൂടി തിളങ്ങുന്നു.
തത്ത്വൈരു പചരദ്ഭിശ്ച ചാമരൈരഭിമണ്ഡിതഃ
അന്തസ്സുള്ള ഘടകങ്ങൾകൊണ്ടുള്ള വീശിപ്പങ്ങൾക്കും ചാമരങ്ങൾക്കും കൊണ്ട് അതിനെ അലങ്കരിച്ചു.
ഭണ്ഡാസുരമഹായുദ്ധേ കൃതസാഹസികക്രിയഃ
ഭണ്ഡാസുരനോടുള്ള മഹായുദ്ധത്തിൽ, അവൻ ധൈര്യമായ പ്രവർത്തികൾ നടത്തി.
ചിന്താമണിഗൃഹേന്ദ്രസ്യ വായുഭാഗേമ്ബുജാടവൌ
ചിന്താമണിമന്ദിരാധിപന്റെ, വായുവിന്റെ ഭാഗമായ താമരക്കാടിലാണ്,
ചിന്താമണിഗൃഹേന്ദ്രസ്യ രുദ്രഭാഗേമ്ബുജാടവൌ
ചിന്താമണിമന്ദിരാധിപന്റെ, രുദ്രന്റെ ഭാഗമായ താമരക്കാടിലാണ്,
സമാനമേവ വിജ്ഞേയമങ്ഗസ്ഥാ ദേവതാ യഥാ
അത് സമാനമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം, ദേവതകൾ ശരീരഭാഗങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ.
തപ്തമേതത്തു ഗായത്രീ തപ്തം സ്യാദ ഭയങ്കരമ്
ഇത് ചൂടുപിടിച്ചിരിക്കുന്നു; ഗായത്രിയും ചൂടുപിടിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഭയങ്കരമാകുന്നു.
ദേവീ തുരീയഗായത്രീ ചക്ഷുഷ്മത്യപി താപസ
ദേവിയായ തുരീയഗായത്രി, കണ്ണുകളോടുകൂടിയിട്ടും, തപസ്സിൽ ലീനയാണു.
താരാംബികാ ഭഗവതീ തത്പശ്ചാദ്ഭാഗതഃ സ്ഥിതാഃ
താരാംബികയായ ഭാഗ്യദേവി, ആ ഭാഗത്തിനു ശേഷം അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
നാമത്രയ പഹാമന്ത്രവാച്യോ ഽസ്തി ഭഗവാന്ഹരിഃ
നാമത്രയമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഭഗവാൻ ഹരിയെ ആഹ്വാനിക്കണം.
പഞ്ചാക്ഷരീമന്ത്രവാച്യസ്തസ്യ ചാപ്യുത്തരേ ശിവഃ
അവിടെ പഞ്ചാക്ഷരിമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ശിവനെ ആഹ്വാനിക്കാം; അവൻ വടക്കുഭാഗത്താണ് നിലകൊള്ളുന്നത്.
സരസ്വതീ ധാരണാഖ്യാ ഹ്യസ്യ ചോത്തരവാസിനീ
ധാരണ എന്നറിയപ്പെടുന്ന സരസ്വതി, ഇതിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വസിക്കുന്നത്.
മാതൃകായാ ഉത്തരതസ്തസ്യാം വിന്ധ്യനിഷൂദന
മാതൃകയുടെ വടക്കുഭാഗത്ത്, ആ സ്ഥലത്ത്, വിന്ധ്യനാശകനേ,
ശ്രീമഹാശമ്ഭുനാഥാ ച ദേവ്യാവിര്ഭാവകാരണമ്
ശ്രീമഹാശംഭുനാഥൻ ദേവിയുടെ അവതാരത്തിന് കാരണമാകുന്നു.
ഉത്തരോത്തരമേതാസ്തു ദേവതാഃ കൃതമന്ദിരാഃ
ഈ ദേവതകള് ഓരോന്നായി അവരുടെ ക്ഷേത്രങ്ങള് സ്ഥാപിച്ചു.
ശ്രീപാദുകാചതസ്രസ്തദുത്തരോത്തരമന്ദിരാഃ
ശ്രീപാദുകയുടെ നാല് ക്ഷേത്രങ്ങളും അങ്ങനെ തന്നെ ഒരു ശേഷം മറ്റൊന്ന് എന്നിങ്ങനെ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
മഹാപദ്മാടവൌ ത്വന്യാ ദേവതാഃ കൃതമന്ദിരാഃ
മഹാപദ്മവനത്തില് മറ്റു ദേവതകളും അവരുടെ ക്ഷേത്രങ്ങള് സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.
തിരസ്കരണികാംബാ ച തഥാന്യാ പഞ്ചമീ പരാ
അവിടെ തിരസ്കരണികാംബയും, അതുപോലെ തന്നെ മറ്റൊരു പരമമായ അഞ്ചാമത്തെയും ഉണ്ട്.
ശ്രീപൂര്തിശ്ച മഹാദേവീ ശ്രീമഹാപാദുകാപി ച
ശ്രീപൂര്ത്തിയും മഹാദേവിയും ശ്രീമഹാപാദുകയും അവിടെ സന്നിഹിതമാണ്.
യാ വിദ്യാസ്താഃ സമസ്താശ്ച മഹാപദ്മാടവീസ്ഥലേ
ആ മഹാപദ്മവനഭൂമിയില് ആ വിദ്യകള് എല്ലാം വസിക്കുന്നു.
ഉച്ചധ്വജാ ഉച്ചശാലാസ്സസോപാനാസ്തപോധന
അവിടെ ഉയരമുള്ള പതാകകളും, വലിയ മന്ദിരങ്ങളും പടിക്കളുമുണ്ട്, ഹേ തപസ്സുകാരാ.
ദക്ഷിണേ പാര്ശ്വഭാഗേതു മന്ത്രിനാഥാഗൃഹം മഹത്
തെക്കേ ഭാഗത്ത് മന്ത്രിനാഥന്റെ വലിയ ഭവനം നിലകൊള്ളുന്നു.