ശാലാഗ്രസ്യ തു ഗവ്യൂതേര്നദ്ധവാതായനം പൃഥക്
ഓരോ മന്ദപത്തിന്റെ അഗ്രഭാഗത്തും, പശുശാലയോട് വേറെയായി, ഒരു കിടക്കിയ ജാലകമുണ്ട്.
ദ്വാരേദ്വാരേ കപാടേ ദ്വേ ഗവ്യൂത്യര്ധപ്രവിസ്തരേ
ഓരോ വാതിലിലും രണ്ട് കതകുകൾ ഉണ്ട്, ഓരോന്നും പശുശാലയുടെ പകുതി വീതിയുള്ളതാണ്.
ഉഭയോരര്ഗലാ ചേത്ഥമര്ധക്രോശസമായതാ
രണ്ടു കട്ടകളും അർദ്ധക്രോഷം അകലത്തിൽ തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചാണ് സ്ഥാപിക്കുന്നത്.
ഗോപുരസ്യ തു സംസ്ഥാനം കഥയേ കുംഭസംഭവ
കുംഭത്തിൽ ജനിച്ചവനേ, ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഗോപുരത്തിന്റെ രൂപം വിശദമായി പറയും.
പാര്ശ്വദ്വയേ യോജനേ ദ്വേ ദ്വേ സമാദായ നിര്മിതേ
രണ്ടു വശങ്ങളിലും രണ്ട് രണ്ട് യോജനങ്ങൾ വീതം എടുത്ത് നിർമ്മിക്കുന്നു.
പാര്ശ്വദ്വയം യോജനേ ദ്വേ മധ്യേ ശാലസ്യ യോജനമ്
രണ്ടു വശങ്ങളിൽ രണ്ട് രണ്ട് യോജനവും നടുവിൽ ശാലയ്ക്ക് ഒരു യോജനവും ഇടം നൽകുന്നു.
പാര്ശ്വദ്വയേന സാര്ധേന ക്രോശയുഗ്മേന സംയുതമ്
രണ്ടു വശങ്ങളിൽ ഒന്ന് മുക്കാൽ യോജനവും അതിനൊപ്പം ഒരു ജോഡി ക്രോഷവും ചേർത്ത് കെട്ടുന്നു.
ഏവം പ്രാകാരതസ്തത്ര ഗോപുരം രചിതം മുനേ
ഇങ്ങനെ, മഹർഷേ, മതിലിനരികിൽ ഗോപുരം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഉപര്യുപരി വേഷ്ടസ്യ ഹ്രാസ ഏവ പ്രകീര്ത്യതേ
ഗോപുരത്തിന്റെ ഓരോ നിലയും ഉയരുമ്പോൾ അളവ് കുറയേണ്ടതാണെന്ന് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
യോജനേയോജനേ ദ്വാരം സകപാടം മനോഹരമ്
ഓരോ യോജനത്തിലും മനോഹരമായ പടികൾ അടങ്ങിയ വാതിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു.
ഗോപുരാഗ്രസ്യ നിസ്താരോ യോജനം ഹി സമാശ്രിതഃ
ഗോപുരത്തിന്റെ മുകളിലെ projections ഒരു യോജനത്തോളം നീളുന്നു.
മുകുടസ്യ തു വിസ്താരഃ ക്രോശമാനോ ഘടോദ്ഭവ
കുംഭത്തിൽ ജനിച്ചവനേ, മുകുടത്തിന്റെ വീതി ഒരു ക്രോഷം അളവാണ്.
മുകുടസ്യാന്തരേ ക്ഷോണീ ക്രോശാര്ധേന ച സംമിതാ
മുകുടത്തിനുള്ളിൽ ഭൂമി അർദ്ധക്രോഷം അളവാണ്.
ദക്ഷോത്തരസ്തു മുകുടാഃ പശ്ചിമദ്വാരഗോപുരേ
പശ്ചിമവാതിലിലെ ഗോപുരത്തിൽ ദക്ഷിണവും വടക്കുമാണ് മുകുടങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.
പശ്ചിമദ്വാരവത്പൂര്വദ്വാരേ മുകുടകല്പനാ
പശ്ചിമവാതിലിൽപോലെ തന്നെ, കിഴക്കുവാതിലിലും മുകുടങ്ങൾ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു.
അന്തരേ കാംസ്യശാലസ്യ പൂര്വവദ്ഗോപുരോ ഽന്വിതഃ
കാംസ്യശാലയുടെ ഉള്ളിലും മുമ്പുപോലെ ഒരു ഗോപുരം ഉണ്ടാകുന്നു.
കാംസ്യശാലോ ഽപി പൂര്വാദിദിക്ഷു ദ്വാരസമന്വിന്തഃ
കാംസ്യശാലയ്ക്കും കിഴക്കും മറ്റു ദിശകളിലും വാതിലുകൾ ഉണ്ട്.
കാലായസസ്യ കാംസ്യസ്യ യോംഽതര്ദേശഃ സമന്തതഃ
കല്ലായസത്തിനും കാംസ്യത്തിനുമിടയിലെ ഇടം ചുറ്റും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഉദ്ഭിജ്ജാദ്യം യാവദസ്തി തത്സര്വം തത്ര വര്തതേ
ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഉദ്ഭവിക്കുന്നതും അതുപോലുള്ളതും എല്ലാം അവിടെ നിലനിൽക്കുന്നു.
സദാപല്ലവശോഭാഢ്യാഃ സദാ സൌരഭസംകുലാഃ
എപ്പോഴും പുതുപുള്ളികൾകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും എപ്പോഴും സുഗന്ധം നിറഞ്ഞതുമാണ് അവ.
ശിംശപാശ്ച ശിരീഷാശ്ച ദേവദാരുനമേരവഃ
ശിംശപ, ശിരീഷ, ദേവദാരു, മേരു എന്നിങ്ങനെയുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ട്.
ഏലാലവങ്ഗാസ്തക്കോലാസ്തഥാ കര്പൂരശാഖിനഃ
ഏല, ലവംഗം, തക്കോളം, കർപ്പൂരവൃക്ഷം എന്നിവയും അവിടെ കാണാം.
കാഞ്ചനാരാശ്ച ലകുചാഃ പനസാ ഹിങ്ഗുലാസ്തഥാ
കാഞ്ചനാര, ലക്ഷൂ, പനസ, ഹിംഗുല എന്നീ വൃക്ഷങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ട്.
ഗണികാശ്ച കുരണ്ടാശ്ച ബന്ധുജീവാശ്ച ദാഡിമാഃ
ഗണിക, കുറണ്ട, ബന്ധുജീവ, ദാടിമ എന്നിങ്ങനെയുള്ള വൃക്ഷങ്ങളും അവിടെ കാണാം.
യൂഥികാസ്താലപര്ണ്യശ്ച തുലസ്യശ്ച സദാഫലാഃ
യൂഥിക, താളപർണി, തുളസി, സദാഫല എന്നീ വൃക്ഷങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ട്.
ഇക്ഷവഃ ക്ഷീരിണശ്ചൈവ ശ്ലേഷ്മാന്തകവിഭീതകാഃ
ഇക്ഷു, ക്ഷീരിണി, ശ്ലേഷ്മാന്തക, വിഭീതക എന്നിങ്ങനെയുള്ള വൃക്ഷങ്ങളും അവിടെ കാണാം.
ഭല്ലാതകാശ്ച ഖദിരാഃ ശാഖോടാശ്ചന്ദനദ്രുമാഃ
ഭല്ലാതക, ഖദിര, ശാഖോട്ട, ചന്ദനവൃക്ഷം എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ട്.
ഉദുംബരാര്ജുനാശ്വത്ഥാഃ ശമീവൃക്ഷാ ധ്രുവാദ്രുമാഃ
ഉദുംബര, അർജുന, അശ്വത്ത, ശമീ, ധ്രുവ എന്നിങ്ങനെയുള്ള വൃക്ഷങ്ങളും അവിടെ കാണാം.
കപിത്ഥാസ്തിന്തിണീ ചൈവേത്യേവമാധ്യാഃ സഹസ്രശഃ
കപിത്തം, തിന്തിണി എന്നിങ്ങനെയുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾക്കും കൂടാതെ ആയിരക്കണക്കിന് മറ്റു വൃക്ഷങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ട്.
നാനാവൃക്ഷമഹോത്സേധാ വര്തന്തേ വരശാഖിനഃ
വിവിധതരത്തിലുള്ള ഉയരമുള്ള മനോഹരമായ വൃക്ഷങ്ങൾ അവിടെ വളരുന്നു.