പ്രോക്തൌ തൌ ശ്രീപുരീസ്ഥേഷു തേഷു ക്ഷേത്രേഷു ചക്രതുഃ
അവരെ ഉപദേശിച്ചതിനുശേഷം, അവർ ശ്രീപുരിയിലെ ആ പ്രദേശങ്ങളിൽ അവയെ സ്ഥാപിച്ചു.
കഥയാമ്യഹമാധാര്യ ലോപാമുദ്രാപതേ ശൃണു
ലോപ്പാമുദ്രയുടെ നാഥാ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ വിശദമായി പറയാം, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
ചതുര്ദശജഗച്ചക്രസംപ്രോതനിജവിഗ്രഹഃ
അവളുടെ രൂപം പതിനാലു ലോകങ്ങളിലുമാകെ ചക്രംപോലെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
മധ്യസ്ഥലേഷു ജാതാനി പ്രോച്ഛ്രായസ്തേഷു കഥ്യതേ
മദ്ധ്യഭാഗങ്ങളിൽ ഉദിച്ചുയർന്നവയെക്കുറിച്ച് ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നു.
ശതയോജനവിസ്താരം തേഷു ലോകാസ്ത്രയോ മതാഃ
അവയിൽ മൂന്നു ലോകങ്ങൾ നൂറ് യോജന വീതിയുള്ളവയാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
ഏതേഷാം ഗൃഹവിന്യാസാന്വക്ഷ്യാമ്യവസരാന്തരേ
അവയുടെ വീടുകളുടെ ക്രമീകരണം ഞാൻ മറ്റൊരു സമയത്ത് വിശദീകരിക്കാം.
ചതുഃശതം യോജനാനാമുച്ഛ്രിതം വിസ്തൃതം തഥാ
അത് നാലുനൂറ് യോജന ഉയരവും അത്ര തന്നെ വീതിയുമുള്ളതാണ്.
ചതുഃശതം യോജനാനാം വിസ്തൃത കുമ്ഭസംഭവ
കുംഭത്തിൽ ജനിച്ചവനേ, അതിന്റെ വീതി നാലുനൂറ് യോജനമാണ്.
പ്രാകാരഃ പ്രഥമഃ പ്രോക്തഃ കാലായസവിനിര്മിതഃ
ആദ്യത്തെ ചുറ്റുമതിൽ കറുത്ത ഇരുമ്പുകൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ചതുര്ദിക്ഷു ദ്വാര്യുതശ്ച ചതുര്യോജനമുച്ഛ്രിതഃ
നാലു ദിശകളിലും നൂറ് വാതിലുകൾ ഉണ്ട്, ഓരോന്നും നാല് യോജന ഉയരമുള്ളതാണ്.
ശാലാഗ്രസ്യ തു ഗവ്യൂതേര്നദ്ധവാതായനം പൃഥക്
ഓരോ മന്ദപത്തിന്റെ അഗ്രഭാഗത്തും, പശുശാലയോട് വേറെയായി, ഒരു കിടക്കിയ ജാലകമുണ്ട്.
ദ്വാരേദ്വാരേ കപാടേ ദ്വേ ഗവ്യൂത്യര്ധപ്രവിസ്തരേ
ഓരോ വാതിലിലും രണ്ട് കതകുകൾ ഉണ്ട്, ഓരോന്നും പശുശാലയുടെ പകുതി വീതിയുള്ളതാണ്.
ഉഭയോരര്ഗലാ ചേത്ഥമര്ധക്രോശസമായതാ
രണ്ടു കട്ടകളും അർദ്ധക്രോഷം അകലത്തിൽ തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചാണ് സ്ഥാപിക്കുന്നത്.
ഗോപുരസ്യ തു സംസ്ഥാനം കഥയേ കുംഭസംഭവ
കുംഭത്തിൽ ജനിച്ചവനേ, ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഗോപുരത്തിന്റെ രൂപം വിശദമായി പറയും.
പാര്ശ്വദ്വയേ യോജനേ ദ്വേ ദ്വേ സമാദായ നിര്മിതേ
രണ്ടു വശങ്ങളിലും രണ്ട് രണ്ട് യോജനങ്ങൾ വീതം എടുത്ത് നിർമ്മിക്കുന്നു.
പാര്ശ്വദ്വയം യോജനേ ദ്വേ മധ്യേ ശാലസ്യ യോജനമ്
രണ്ടു വശങ്ങളിൽ രണ്ട് രണ്ട് യോജനവും നടുവിൽ ശാലയ്ക്ക് ഒരു യോജനവും ഇടം നൽകുന്നു.
പാര്ശ്വദ്വയേന സാര്ധേന ക്രോശയുഗ്മേന സംയുതമ്
രണ്ടു വശങ്ങളിൽ ഒന്ന് മുക്കാൽ യോജനവും അതിനൊപ്പം ഒരു ജോഡി ക്രോഷവും ചേർത്ത് കെട്ടുന്നു.
ഏവം പ്രാകാരതസ്തത്ര ഗോപുരം രചിതം മുനേ
ഇങ്ങനെ, മഹർഷേ, മതിലിനരികിൽ ഗോപുരം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഉപര്യുപരി വേഷ്ടസ്യ ഹ്രാസ ഏവ പ്രകീര്ത്യതേ
ഗോപുരത്തിന്റെ ഓരോ നിലയും ഉയരുമ്പോൾ അളവ് കുറയേണ്ടതാണെന്ന് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
യോജനേയോജനേ ദ്വാരം സകപാടം മനോഹരമ്
ഓരോ യോജനത്തിലും മനോഹരമായ പടികൾ അടങ്ങിയ വാതിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു.
ഗോപുരാഗ്രസ്യ നിസ്താരോ യോജനം ഹി സമാശ്രിതഃ
ഗോപുരത്തിന്റെ മുകളിലെ projections ഒരു യോജനത്തോളം നീളുന്നു.
മുകുടസ്യ തു വിസ്താരഃ ക്രോശമാനോ ഘടോദ്ഭവ
കുംഭത്തിൽ ജനിച്ചവനേ, മുകുടത്തിന്റെ വീതി ഒരു ക്രോഷം അളവാണ്.
മുകുടസ്യാന്തരേ ക്ഷോണീ ക്രോശാര്ധേന ച സംമിതാ
മുകുടത്തിനുള്ളിൽ ഭൂമി അർദ്ധക്രോഷം അളവാണ്.
ദക്ഷോത്തരസ്തു മുകുടാഃ പശ്ചിമദ്വാരഗോപുരേ
പശ്ചിമവാതിലിലെ ഗോപുരത്തിൽ ദക്ഷിണവും വടക്കുമാണ് മുകുടങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.
പശ്ചിമദ്വാരവത്പൂര്വദ്വാരേ മുകുടകല്പനാ
പശ്ചിമവാതിലിൽപോലെ തന്നെ, കിഴക്കുവാതിലിലും മുകുടങ്ങൾ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു.
അന്തരേ കാംസ്യശാലസ്യ പൂര്വവദ്ഗോപുരോ ഽന്വിതഃ
കാംസ്യശാലയുടെ ഉള്ളിലും മുമ്പുപോലെ ഒരു ഗോപുരം ഉണ്ടാകുന്നു.
കാംസ്യശാലോ ഽപി പൂര്വാദിദിക്ഷു ദ്വാരസമന്വിന്തഃ
കാംസ്യശാലയ്ക്കും കിഴക്കും മറ്റു ദിശകളിലും വാതിലുകൾ ഉണ്ട്.
കാലായസസ്യ കാംസ്യസ്യ യോംഽതര്ദേശഃ സമന്തതഃ
കല്ലായസത്തിനും കാംസ്യത്തിനുമിടയിലെ ഇടം ചുറ്റും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഉദ്ഭിജ്ജാദ്യം യാവദസ്തി തത്സര്വം തത്ര വര്തതേ
ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഉദ്ഭവിക്കുന്നതും അതുപോലുള്ളതും എല്ലാം അവിടെ നിലനിൽക്കുന്നു.
സദാപല്ലവശോഭാഢ്യാഃ സദാ സൌരഭസംകുലാഃ
എപ്പോഴും പുതുപുള്ളികൾകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും എപ്പോഴും സുഗന്ധം നിറഞ്ഞതുമാണ് അവ.