ആലസ്യസദൃശം നാസ്തി ചിത്തവിശ്രാന്തിദായകമ്
മനസ്സിന് വിശ്രമം നൽകുന്നതിൽ ആലസ്യത്തേക്കാൾ തുല്യമായത് ഒന്നുമില്ല.
തസ്യാ രാജ്ഞീത്വമപി നഃ സമവായേന കല്പിതമ്
അവളുടെ രാജ്ഞിത്വം പോലും നമ്മുക്ക് യാദൃശ്ചികമായിട്ടാണ് ലഭിച്ചത്.
നഷ്ട സത്ത്വാ ച സാ രാജ്ഞീ കാന്നഃ ശിക്ഷാം കരിഷ്യതി
ആ രാജ്ഞിക്ക് ജീവശക്തി നഷ്ടമായപ്പോൾ, അവൾ നമ്മെ എന്ത് പഠിപ്പിക്കും?
ശക്തയോ നിദ്രയാ ദ്വാരേ ഘൂര്ണമാനാ ഇവാഭവന്
അവരുടെ ശക്തികൾ കവാടത്തിൽ ഉറക്കം പിടിച്ചവരെപ്പോലെ തളർന്നു.
ശിഥിലം ചാഭവത്സര്വം ശക്തീനാം കടകം മഹത്
ശക്തികളുടെ വലിയ സേന മുഴുവനും ദുർബലമായി മാറി.
ജയവിഘ്നം മഹായന്ത്രമിതി കൃത്വാ സ ദാനവഃ
ജയത്തിന് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കാൻ ആ ദാനവൻ വലിയ യന്ത്രം ഉണ്ടാക്കി.
ദ്വിതീയയുദ്ധദിവസസ്യാര്ധരാത്രേ ഗതേ സതി
രണ്ടാം യുദ്ധദിവസത്തിന്റെ അർദ്ധരാത്രി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ,
ആജഗാമ പുനര്ദൈത്യോ വിശുക്രഃ കടകം ദ്വിഷാമ്
വിശുക്രൻ എന്ന ദാനവൻ വീണ്ടും ശത്രുക്കളുടെ പാളയത്തിലേക്ക് എത്തി.
തഥാപി താ നിരുദ്യോഗാഃ ശക്തയഃ കടകേ ഽഭവന്
എങ്കിലും ആ ശക്തികൾ പാളയത്തിൽ നിർജ്ജീവമായി തുടരുകയായിരുന്നു.
അസ്പൃഷ്ടേ മന്ത്രിണീദണ്ഡനാഥേ ചിന്താമവാ പതുഃ
ഉപദേശകനോ ഭരണാധികാരിയോ സമീപിച്ചില്ലാത്തതുകൊണ്ട് അവർ ആശങ്കയിൽ ആകുകയായിരുന്നു.
കസ്യ വാഥ വികാരേണ സൈനികാ നിര്ഗതോദ്യമാഃ
ആർക്കാണ് ഈ വ്യതിയാനത്തിൽ സൈനികർക്ക് ഉത്സാഹം നഷ്ടമായത്?
ഔദാസീന്യം വിതന്വന്തി ശക്തയോ നിസ്പൃഹാ ഇമാഃ
ആഗ്രഹം ഇല്ലാത്ത ഈ ശക്തികൾ ഉദാസീനത പടർത്തുന്നു.
ചക്രസ്യന്ദനമാരൂഢേ മഹാരാജ്ഞീം സമൂചതുഃ
ചക്രരഥത്തില് കയറിയ രാജ്ഞിയെ ആ രണ്ട് പേരും അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
ന ശൃണ്വന്തി മഹാരാജ്ഞി തവാജ്ഞാം വിശ്വപാലിതാമ്
ലോകത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്ന നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞ അവര് കേള്ക്കുന്നില്ല, മഹാരാജ്ഞി.
നിദ്രാതന്ദ്രാമുകുലിതാ ദുര്വാക്യാനി വിതന്വതേ
ഉറക്കം പിടിച്ചും ക്ഷീണിച്ചും അവര് കഠിനമായ വാക്കുകള് പറയും.
യുദ്ധം ച കീദൃശമിതി ക്ഷേപം ഭൂരി വിതന്വതേ
‘ഇത് എങ്ങനെയൊരു യുദ്ധമാണു?’ എന്ന് പറഞ്ഞ് അവര് പലവിധം പരിഹാസം ഉന്നയിക്കുന്നു.
ഉദ്ദണ്ഡഭേരീനിസ്വാനൈര്വിഭിന്ദന്നിവ രോദസീ
ഉഗ്രമായ മൃദംഗധ്വനികള് ആകാശവും ഭൂമിയും പിളര്ക്കുന്ന പോലെ മുഴങ്ങുന്നു.
ഇത്യുക്ത്വാ സഹ ദണ്ഡിന്യാ മന്ത്രിണീ പ്രണതിം വ്യധാത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ദണ്ഡിനിയോടൊപ്പം മന്ത്രിണി നമസ്കാരം നടത്തി.
ദത്തദൃഷ്ടഡിഃ സമഹസദതിരക്തരദാവലിഃ
ദൃഢമായ ദൃഷ്ടിയോടെ, രക്തവര്ണത്തിലുള്ള സമ്മാനങ്ങളുടെ നിരയുമായി ഇരുന്നു.
കടക്രോഡഗലദ്ദാനഃ കശ്ചിദേവ വ്യജൃംഭത
കൈയും മടിയും നിറയെ സമ്മാനങ്ങള് ചിതറിച്ചുകൊണ്ട് ഒരാള് അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ബീജപൂരഗദാമിക്ഷുചാപം ശൂലം സുദര്ശനമ്
അവന് ഒരു ഗദ, ഇഞ്ചിപ്പൊല്ല് വില്ല്, കുന്തം, സുധര്ശനചക്രം എന്നിവ കൈവശം വഹിച്ചു.
രത്നകുംഭം ച ദശഭിഃ സ്വകൈര്ഹസ്തൈഃ സമുദ്വഹന്
പത്ത് കൈകളില് രത്നജഡിതമായ ഒരു കുംഭം അവന് ഉയര്ത്തി പിടിച്ചു.
സിദ്ധിലക്ഷ്മീസമാശ്ലിഷ്ടഃ പ്രണനാമ മഹേശ്വരീമ്
സിദ്ധിയും ലക്ഷ്മിയും ചേര്ന്ന് അണയിച്ച അവന് മഹേശ്വരിയെ നമസ്കരിച്ചു.
ജയവിഘ്നമഹായന്ത്രംഭേത്തും വേഗാദ്വിനിര്യയൌ
വിജയത്തിന് തടസ്സമായ വലിയ യന്ത്രം തകര്ക്കാന് അവന് വേഗത്തില് പുറപ്പെട്ടു.
നിഭൃതം കുത്രചില്ലഗ്നം ജയവിഘ്നം വ്യലോകയത്
എവിടെയോ ഒളിച്ചിരുന്ന് വിജയത്തിന് തടസ്സമായത് അവന് ശ്രദ്ധയോടെ നിരീക്ഷിച്ചു.
ക്ഷണാച്ചൂര്മീകരോതി സ്മ ജയവിഘ്നമഹാശിലാമ്
ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് വിജയത്തിന് തടസ്സമായ വലിയ ശില അവന് ചിതറി തകര്ത്തു.
പരാഗശേഷതാം നീത്വാ തദ്യന്ത്രം പ്രക്ഷിപദ്ദിവി
ആ യന്ത്രം പൊടിയായി മാറി, അവന് അതിനെ ആകാശത്തിലേക്ക് എറിഞ്ഞു.
ഉദ്യതാഃ സമരം കര്തും ശക്തയഃ ശസ്ത്രപാണയഃ
അസ്ത്രങ്ങള് കൈവശം വച്ച ശക്തികള് യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറായി നില്ക്കുന്നു.
ജയയന്ത്രം ഹി തത്സൃഷ്ടം തഥാ രാത്രൌ വ്യനാശയത്
രാത്രിയില് സൃഷ്ടിച്ച ആ വിജയയന്ത്രം അങ്ങനെ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
സസര്ജയ ബഹൂനാത്മരൂപാന്ദന്താവലാനനാന്
ആവള് തന്റെ അനേകം രൂപങ്ങള്, ആനയുടെ മുഖംപോലുള്ളവ, സൃഷ്ടിച്ചു.