തസ്മാദ്വൈ സര്വഥാ രുദ്രസ്തദ്വിദ്വദ്ഭിരഭീജ്യതേ
അതിനാൽ, ജ്ഞാനികൾ എപ്പോഴും ഇങ്ങനെ രുദ്രനെ ആരാധിക്കണം.
ഭാവനഃ സര്വഭൂതാനാം സര്വാത്മാ നീലലോഹിതഃ
അവൻ എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഉത്ഭവവും, എല്ലായ്പ്പോഴും ഉള്ള ആത്മാവും, നീലയും ചുവപ്പും കലർന്നവനും ആകുന്നു.
പ്രജാപതിമുഖൈര്ദേവൈഃ സമ്യഗിഷ്ടഫലാര്ഥിഭിഃ
പ്രജാപതി മുതലായ ദേവന്മാർ യജ്ഞഫലത്തിനായി ആഗ്രഹിച്ച്,
ഇജ്യതേ ഭഗവാന് യസ്മാത്തസ്മാര്ത്ര്യംബക ഉച്യതേ
ഭഗവാനെ ആരാധിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ 'ത്രയമ്പകൻ' എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
ത്ര്യംബകാ നാമതഃ പ്രേമ്ണാ യോനയസ്താ വനസ്പതേഃ
സ്നേഹത്താൽ 'ത്രയമ്പക' എന്ന് വിളിക്കുന്ന കുശഗ്രാസത്തിന്റെ ഉറവിടങ്ങൾ,
ത്രിസാധനഃ പുരോഡാശസ്ത്രികപാലഃ സ വൈ സ്മൃതഃ
അവനെ 'ത്രിസാധനൻ', മൂന്നു ഭാഗങ്ങളുള്ള പിണ്ണാക്ക്, മൂന്നു തലയുള്ളവൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
ഇത്യേതത്പഞ്ചവര്ഷം ഹി യുഗം പ്രോക്തം മനീഷിഭിഃ
ഇങ്ങനെ, ഈ അഞ്ചുവർഷം കാലഘട്ടം ഒരു യുഗം എന്നാണ് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നത്.
സൈകഃ ഷട്കോ വിജജ്ഞേ ഽഥ മധ്വാദിഋതുസംജ്ഞകഃ
ശേഷം, തേൻ തുടങ്ങിയ ঋതുക്കൾക്കു പേരായ ആറു ഘടകങ്ങളുള്ള ഒരു കൂട്ടം ഉദിച്ചു.
നദീവേഗ ഇവാസക്തഃ കാലോ ധാവതി സംഹരന്
നദിയുടെ ഒഴുക്കുപോലെ, കാലം എല്ലാം കൂട്ടിച്ചേർത്ത് ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ബഹുത്വാത്പരിസംഖ്യാതും പുത്ര പൌത്രമനന്തകമ്
അവയുടെ അനേകത്വം കാരണം, അനന്തമായ പുത്രന്മാരെയും മക്കളെയും എണ്ണാൻ കഴിയില്ല.
കീര്ത്തയന്പുണ്യകീര്ത്തീനാം മഹതീം സിദ്ധിമാപ്നുയാത്
പുണ്യകീർത്തിയുള്ളവരെ പാടുമ്പോൾ, വലിയ സിദ്ധി ലഭിക്കും.
തുല്യാഭിമാനിനഃ സര്വേ ജായന്തേ നാമരൂപതഃ
എല്ലാവരും തുല്യമായ അഭിമാനത്തോടെ, ഓരോരുത്തരുടെയും പേരും രൂപവും കൊണ്ട് ജനിക്കുന്നു.
ഋഷയോ മനവശ്ചൈവ സര്വേ തുല്യപ്രയോജനാഃ
ഋഷിമാരും മനുമാരും എല്ലാം തുല്യമായ ലക്ഷ്യങ്ങളോടെയാണ്.
വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച കീര്ത്യ മാനം നിബോധത
ഇപ്പോൾ അവരുടെ കീർത്തിയുടെ അളവ് ക്രമമായി വിശദമായി കേൾക്കൂ.
യൈരിയം പൃഥിവീ സര്വാ സപ്തദ്വീപാ സപത്തനാ
ഏഴു ദ്വീപുകളും നഗരങ്ങളും ഉള്ള ഈ ഭൂമി ആരാൽ കൈവശമാക്കപ്പെട്ടുവെന്നത്,
സ്വായംഭുവേംഽതരേ പൂര്വമാദ്യേ ത്രേതായുഗേ തഥാ
സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ, ആദ്യമായ ത്രേതായുഗത്തിലും അങ്ങനെ തന്നെ.
പ്രജാ സത്ത്വതപോയുക്തൈസ്തൈരിയം വിനിവേശിതാ
സത്വഗുണവും തപസ്സും ഉള്ളവരാൽ ആ ജനങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
കന്യാ സാ തു മഹാഭാഗ കര്ദമസ്യ പ്രജാ പതേഃ
ആ ഭാഗ്യശാലിയായ കന്യക കര്ദമന്, പ്രജാപതിയായവന്റെ മകളായി ജനിച്ചു.
തയോര്വൈ ഭ്രാതരഃ ശൂരാഃ പ്രജാപതിസമാ ദശ
അവരിൽ നിന്ന് പ്രജാപതിക്ക് തുല്യമായ പത്ത് വീര്യശാലിയായ സഹോദരന്മാർ ജനിച്ചു.
ജ്യോതിഷ്മാന് ദ്യുതിമാന്ഹവ്യഃ സവനഃ സഭ്ര ഏവ ച
ജ്യോതിഷ്മാൻ, ദ്യുതിമാൻ, ഹവ്യ, സവനൻ, സാഭ്രൻ എന്നിങ്ങനെ.
ദ്വീപേഷു തേഷു ധര്മേണ ദ്വീപാന്താശ്ച നിബോധത
ആ ദ്വീപുകളിൽ ധർമ്മാനുസൃതമായി ജീവിച്ചു; ദ്വീപുകളുടെ അതിരുകൾക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.
പ്ലക്ഷദ്വീപേശ്വരശ്ചാപി തേന മേധാതിഥിഃ കൃതഃ
അവിടെ പ്ലക്ഷദ്വീപിന്റെ അധിപതിയായി മേധാതിഥിയെ നിയമിച്ചു.
ജ്യോതിഷ്മന്തം കുശദ്വീപേ രാജാനം കൃതവാന്പ്രഭുഃ
കുഷദ്വീപിന്റെ രാജാവായി ജ്യോതിഷ്മാനെ നിയമിച്ചു.
ശാകദ്വീപേശ്വരം ചാപി ഹവ്യം ചക്രേ പ്രിയവ്രതഃ
ശാകദ്വീപിന്റെ അധിപതിയായി ഹവ്യയെ പ്രിയവ്രതൻ ആക്കി.
പുഷ്കരേ സവനസ്യാഥ മഹാവീതഃ സുതോ ഽഭവത്
പുഷ്കരദ്വീപിൽ സവനന്റെ മകനായി മഹാവീതൻ ജനിച്ചു.
മഹാവീതം സ്മൃതം വര്ഷം തസ്യ നാമ്നാ മഹാത്മനഃ
ആ മഹാത്മാവിന്റെ പേരിൽ ആ ദേശം മഹാവീതം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
ഹവ്യോ വ്യജനയത്പുത്രാഞ് ശാകദ്വീപേശ്വരാഞ് പ്രഭുഃ
ശാകദ്വീപാധിപതിയായ ഹവ്യന് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
കുസുമോത്തരമോദാകൌ സപ്തമം ച മഹാദ്രുഗമ്
കുസുമോത്തരൻ, മോദാകൻ, ഏഴാമനായ മഹാദ്രുഗൻ.
കുമാരസ്യ തു കൌമാരം ദ്വിതീയം പരികീര്തിതമ്
കുമാരന്റെ രണ്ടാമത്തെ പ്രദേശം കൗമാരമെന്നു പറയുന്നു.
മണീവസ്യ ചതുര്ഥം തു മണീവകമിഹോച്യതേ
മണീവന്റെ നാലാമത്തെ പ്രദേശം മണീവകം എന്നാണിവിടെ വിളിക്കുന്നത്.