സൂക്ഷ്മരൂപാ വിശന്തിസ്മ നാനാരന്ധ്രാണി ബഭ്രവഃ
ചുവപ്പുനിറമുള്ള പാമ്പുകൾ സൂക്ഷ്മരൂപത്തിൽ പലതരം പൊരിവെള്ളങ്ങളിലൂടെ കടന്നു പോയി.
നിജസൈന്യാനി ദീനാനി കരങ്കഃ കോപമാസ്ഥിതഃ
തന്റെ സൈന്യം നിരാശരായി കണ്ട് കരങ്കൻ ക്രോധത്തിൽ കത്തിയിരുന്നു.
അന്യേ ഽപി ച ചമൂനാഥാ ലഘുഹസ്താ മഹാബലാഃ
മറ്റു സൈന്യാധിപന്മാരും വേഗത്തിൽ കൈപ്രയോഗം ചെയ്യുന്നവരും വലിയ ശക്തിയുള്ളവരുമായിരുന്നു.
ബഭ്രൂണാം ദന്തകോടീഷു കഠോരഘട്ടനം വ്യധുഃ
അവർ ചുവപ്പുനിറമുള്ള പാമ്പുകളുടെ കഠിനമായ പല്ലുകളുടെ അറ്റങ്ങളിൽ ശക്തമായി അടിച്ചു.
പഞ്ചാപി തേ ചമൂനാഥവിസൃഷ്ടൈരേകഹേലയാ
അവിടെ ആഞ്ചു സൈന്യാധിപന്മാരെയും ചുവപ്പുപാമ്പുകൾ ഒരു ചലനത്തിൽ തന്നെ അയച്ചു.
വിശീര്ണഗാത്രാ നകുലാ നകുലീം പര്യവാരയന്
പാടുപെട്ട മംഗൂസ്മാർ ആ പെൺമംഗൂസിനെ ചുറ്റി നിൽക്കുകയായിരുന്നു.
നകുലാനാം പരാവൃത്ത്യാ മഹാന്തം രോഷമാശ്രിതാ
മംഗൂസ്മാർ പിൻവാങ്ങിയപ്പോൾ പെൺമംഗൂസിന് വലിയ കോപം പിടിച്ചു.
വഹ്നിജ്വാലാപരീതാഗ്രം സംദധേ ശാര്ങ്ഗധന്വനി
അവൾ അഗ്നിജ്വാലകൾ കത്തുന്ന അഗ്രം ഉള്ള അമ്പ് ശാരംഗധനുസ്സിൽ ചാർത്തി.
വജ്രാങ്ഗാ വജ്രലോമാനോ വജ്രദംഷ്ട്രാ മഹാജവാ
വജ്രംപോലുള്ള ശരീരം, വജ്രംപോലുള്ള രോമം, വജ്രംപോലുള്ള പല്ലുകൾ, അതിവേഗം—
വജ്രാകാരൈര്നശൈസ്തൂര്ണ ദാരയന്തോ മഹീതലമ്
വജ്രംപോലുള്ള പ്രഹരങ്ങളാൽ അവർ വേഗത്തിൽ ഭൂമിയെ കീറിത്തുറന്നു.
വജ്രസംപാതസദൃശാ നാസാചീത്കാര കാരിണഃ
വജ്രംപോലുള്ള ഇടിമുഴക്കങ്ങൾ പോലെ അവരുടെ മൂക്കിൽ നിന്നു ഭയങ്കരശബ്ദം പുറത്ത് വന്നു.
പരാക്രമം ബഹുവിധം തേനിരേ തേ നിരേനസഃ
അവ പാപരഹിതർ പലവിധ ധൈര്യപ്രകടനങ്ങൾ കാഴ്ചവെച്ചു.
വിനഷ്ടാഃ പ്രത്യവയവം വിനേശുര്ദാനവാധമാഃ
അവജാത ദാനവന്മാർ അവയവംതോറും നശിച്ചു.
ഏവം വജ്രമയൈര്ബഭുമണ്ഡലൈഃ ശണ്ഡിതേ ബലേ
ഇങ്ങനെ, വജ്രംപോലുള്ള ശരീരമുള്ളവരുടെ വലയങ്ങൾ സൈന്യത്തെ തകർത്തു.
സംഗ്രാമമധികം തേനുഃ സമാകൃഷ്ടശരാസനാഃ
അവർ വില്ലുകൾ പൂർണ്ണമായി വലിച്ച് അതിവൈരമായ യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
പട്ടിശേന കരങ്കസ്യ ചിച്ഛേദ കഠിനം ശിരഃ
അവൾ കരങ്കന്റെ കഠിനമായ തല വാൾകൊണ്ട് വെട്ടി അകറ്റി.
ഉത്പത്യോത്പത്യ താര്ക്ഷ്യേണ വ്യലുനാദസിനാ ശിരഃ
താർക്ഷ്യൻ തന്റെ കൂരായുധം ഉപയോഗിച്ച് വീണ്ടും വീണ്ടും അതിവേഗത്തിൽ തലവെട്ടി മാറ്റി.
താദൃശം ലാഘവം ദൃഷ്ട്വാ നകുല്യാ ശ്യാമലാംബികാ
അങ്ങനെയുള്ള ചാപല്യം കണ്ടപ്പോൾ കറുത്താംബികയായ നകുലി അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
നിജാങ്ഗദേവതത്ത്വം ച തസ്യൈ ശ്യാമാംബികാ ദദൌ
ശ്യാമാംബികാ അവളെ തന്റെ ദൈവീകസ്വഭാവത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അറിവ് നൽകി അനുഗ്രഹിച്ചു.
ഹതശിഷ്ടാ ഭീതഭീതാ നകുലീശരണം ഗതാഃ
ബാക്കി രക്ഷപ്പെട്ടവർ ഭയത്താൽ വിറച്ച് നകുലിയുടെ ശരണം തേടി.
ഭവദ്രാജ്ഞേ രണോദന്തമശേഷം ച നിബോധത
ഭവദ്രാജാവിന് യുദ്ധത്തിന്റെ മുഴുവൻ കഥയും കേൾക്കൂ.
മുദിതാസ്തേ പുനര്ഭീത്യാ ശൂന്യകായാം പലായിതാഃ
സന്തോഷത്തോടെ തന്നെ ഭയത്താൽ അവർ ശൂന്യമായ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
തദുദന്തം തതഃ ശ്രുത്വാ ഭണ്ഡശ്ചണ്ഡോ രുഷാഭവത്
ഈ സംഭവത്തിന്റെ വിവരം കേട്ടപ്പോൾ ഭണ്ഡൻ അത്യന്തം കോപിച്ചു.
കുജലാശമിതി പ്രോചേ യുയുത്സാവ്യാകുലാശയഃ
യുദ്ധാഗ്രഹത്താൽ മനസ്സു കലങ്ങിയ അവൻ, 'കുജലാശനെ വിളിക്കൂ!' എന്നു കല്പിച്ചു.
കരങ്കാദ്യശ്ചമൂനാഥാഃ കന്ദലദ്ഭുജവിക്രമാഃ
കരങ്കനും മറ്റും, ശക്തമായ ഭുജശക്തി പ്രകടിപ്പിച്ച സൈന്യാധിപന്മാർ,
പാപീയസ്യാ തയാ ഗൂഢമായയാ വിനിപാതിതാഃ
അവരിൽ ഏറ്റവും ദുഷ്ടയായ അവൾ രഹസ്യമായ മായാജാലം ഉപയോഗിച്ച് അവരെ നശിപ്പിച്ചു.
താനുദഗ്രഭുജാസത്ത്വാന്പ്രാഹിണു പ്രധനം പ്രതി
ശക്തമായ ഭുജവും ധൈര്യവും ഉള്ളവരെ അവൻ മുന്നണിയിലേക്ക് അയച്ചു.
തേ മര്ദയിത്വാ ലലിതാസൈന്യം മായാപരായണാഃ
മായാജാലത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള അവർ ലളിതയുടെ സൈന്യത്തെ തകർത്തു.
കീകസഗര്ഭസംജാതാസ്തേ പ്രചണ്ഡപരാക്രമാഃ
കീകസയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച അവർ അതിവിശാലമായ ശക്തിയുള്ളവരായിരുന്നു.
തേഷാമവശ്യം വിജയോ ഭവിഷ്യതി രണാങ്ഗണേ
അവർക്കു യുദ്ധഭൂമിയിൽ വിജയമെന്നത് ഉറപ്പായിരുന്നു.