സേലുകാഝല്ലരീരാങ്ഘാഹുഹുകാഹുണ്ഡുകാഘടാഃ
സേലുക, ജല്ലരി, രാംഘാ, ഹുഹുകാ, ഹുണ്ഡുകാ, ഘടാ—
യവമധ്യാ മുഷ്ടിമധ്യാ മര്ദ്ദലാഡിണ്ഡിമാ അപി
യവമധ്യ, മുഷ്ടിമധ്യ, മൃദംഗം, ഡിണ്ഡിമാ എന്നിവയും,
ഉദ്ധകാശ്ചൈതുഹുണ്ഡാശ്ച നിഃസാണാ ബര്ബരാഃ പരേ
ഉദ്ധക, ചൈതുഹുണ്ഡ, നിഃസാണ, ബർബരാ എന്നിവയും മറ്റു പലവുമാണ്,
ദധ്വനുഃ ശക്തിസേനാഭിരാഹതാഃ സമരോദ്യമേ
ശക്തിസേനകള് ആ യുദ്ധോത്സാഹത്തില് മൃദംഗങ്ങള് അടിച്ചു, അവരുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങി.
സംപത്കരീ നാമ ദേവീ ചചാല സഹ ശക്തിഭിഃ
സമ്പത്കരീ എന്ന ദേവി തന്റെ ശക്തികളോടൊപ്പം മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
സേവിതാ തരുണാദിത്യപാടലാ സംപദീശ്വരീ
യുവസൂര്യനെപ്പോലെ കാന്തിയുള്ള, ചുവപ്പുനിറമുള്ള സമ്പദീശ്വരിയാണ് അവളെ സേവിച്ചത്.
രണകോലാഹലം നാമ സാരുരോഹ മതങ്ഗജമ്
രണകൊലാഹലമെന്ന പേരുള്ള ആനയുടെ മേല് അവള് കയറി.
ലോലാഭിഃ കേതുമാലാഭിരുല്ലിഖന്തീ ധനാധനാത്
ചലിക്കുന്ന പതാകകള് കൈവശമുള്ള അവളുടെ സഹചാരികള് സമ്പത്തും ദാരിദ്ര്യവും ഉള്ള ഭൂമിയിലൂടെ അവളെക്കൊണ്ട് കടന്നു പോയി.
കണ്ടകോ ഘനസംനാഹോ രുരുചേ വക്ഷസിസ്ഥിതഃ
അവളുടെ നെഞ്ചില് കനത്തും ദൃഢവുമായ ഒരു മുള്ള് പ്രകാശിച്ചു.
കുടിലാ കാലനാഥസ്യ ഭൃകുടീവ ഭയങ്കരാ
കാളനാഥന്റെ കൂർത്ത കണികൂടിയ ഭ്രൂവരിയെപ്പോലെ വളഞ്ഞും ഭയപ്പെടുത്തുന്നതുമായിരുന്നു അത്.
താമന്വഗാ യയുഃ കോടിസംഖ്യാകാഃ കുഞ്ജരോത്തമാഃ
കോടിക്കണക്കിന് വലിയ ആനകള് അവളെ പിന്തുടർന്നു.
അതിത്വരിതവിക്രാന്തിരശ്വാരൂഢാചലത്പുരഃ
വേഗതയേറിയ കുതിരകളില് കയറി, അവര് മുന്നോട്ടു വേഗത്തില് നീങ്ങി.
വ്യചരത്ഖുരകുദ്ദാലവിദാരിതമഹീതലമ്
കുതിരകളുടെ കുതിരപ്പാദങ്ങളും ഉഴുന്നുപോലുള്ള ഉപകരണങ്ങളും കൊണ്ട് ഭൂമിയുടെ മേൽതലം കീറിപ്പൊളിഞ്ഞതുകൊണ്ട് അവൾ ചുറ്റി സഞ്ചരിച്ചു.
ടങ്കണാഃ പര്വതീയാശ്ച പാരസീകാസ്തഥാ പരേ
പർവതപ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കുതിരകളും, പാർസിക്കാരുടെ ദേശത്തുനിന്നുള്ളവയും, ദൂരദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
വാല്മീകയാവനോദ്ഭൂതാ ഗാന്ധര്വാശ്ചാഥ യേ ഹയാഃ
വാൽമീകങ്ങളിൽ നിന്നും പുല്ലുനിലങ്ങളിൽ നിന്നും ജനിച്ച കുതിരകളും, കൂടാതെ ഗാന്ധർവരുടെ കുതിരകളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
വിനീതാഃ സാധുവോഢാരോ വേഗിനഃ സ്ഥിരചേതസഃ
അവ കൃത്യമായി പരിശീലനം നേടിയവയും, ഉത്തമസ്വഭാവമുള്ളവയും, വേഗത്തിൽ ഓടുന്നവയും, മനസ്സിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവയുമായിരുന്നു.
ലക്ഷണൈര്ബഹുഭിര്യുക്താ ജിതക്രോധാ ജിതശ്രമാഃ
അവയ്ക്ക് അനേകം ശുഭലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; കോപവും ക്ഷീണവും ജയിച്ചവയായിരുന്നു.
പഞ്ചധാരാസു ശക്ഷഢ്യാ വിനീതാശ്ച പ്ലവാന്വിതാഃ
അഞ്ചു വ്യത്യസ്ത നടപ്പുകളും ആറു വേഗതകളും പൂർണ്ണമായി പഠിച്ചവയും, ചാടലിൽ നിപുണരായവയുമായിരുന്നു.
ദേവപദ്മം ദേവമണിം ദേവസ്വസ്തികമേവ ച
അവയുടെ ശരീരത്തിൽ ദൈവികമായ താമരകളും, ദൈവിക രത്നങ്ങളും, ദൈവിക സ്വസ്തിക ചിഹ്നങ്ങളും കാണാമായിരുന്നു.
വഹന്തോ വാതജവനാ വാജിനസ്താം സമന്വയുഃ
വായുവിനെപ്പോലെ വേഗത്തിൽ ഓടുന്ന ആ കുതിരകൾ അവളെ, ആ ദൈവിക ചിഹ്നങ്ങൾ വഹിച്ചുകൊണ്ട്, മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയി.
അത്യന്തോത്തുങ്ഗവര്ഷ്മാണം കവികാവിലസന്മുഖമ്
അവൾ അത്യന്തം ഉയർന്ന ദേഹവും, ചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള മുഖവും ഉള്ളവളായിരുന്നു.
സ്ഥൂലവാലധിവിക്ഷേപക്ഷിപ്യമാണപയോധരമ്
അവളുടെ വലുതും ആലസ്യത്തോടെ വീശുന്ന വാൽ ആകാശത്തിലെ മേഘങ്ങളെ ചിതറിച്ചു.
വാദയന്തമിവോച്ചണ്ഡൈഃ ഖുരനിഷ്ഠുരകുട്ടനൈഃ
അവളുടെ കുതിരപ്പാദങ്ങൾ ഉരുണ്ടു വീശുമ്പോൾ അതിന്റെ കഠിനവും ഉഗ്രവുമായ ശബ്ദം സംഗീതം പോലെ തോന്നിച്ചു.
ഘോഷമാണം പ്രതി മുഹുഃ സംദര്ശിതഗതിക്രമമ്
അവൾ വീണ്ടും വീണ്ടും മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നതും, തന്റെ നടപ്പിന്റെ ക്രമം എല്ലാവർക്കും കാണിച്ചുതന്നതുമായിരുന്നു.
ഭാണ്ഡൈര്മനോഹരൈര്യുക്തം ഘര്ഘരീജാലമണ്ഡിതമ്
ആകർഷകമായ അലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ച അവൾ, ഘൺഘണിക്കുന്ന മണികളുടെ വലയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതായിരുന്നു.
അശ്വാരൂഢാ മഹാദേവീ സമാരൂഢാ ഹയം യയൌ
കുതിരപ്പുറത്ത് കയറിയ മഹാദേവി അങ്ങനെ മുന്നോട്ട് യാത്ര ചെയ്തു.
ഹയവല്ഗാം ച ദധതീ ബഹുവിക്രമശോഭിനീ
കുതിരയുടെ വാല്പിടി കൈവശം വെച്ച അവൾ അനേകം വീരത്വത്താൽ പ്രകാശിച്ചു.
സഞ്ചചാല ഹയാരൂഢാ നര്തയന്തീവ വാജിനമ്
കുതിരപ്പുറത്ത് കയറി അവൾ സഞ്ചരിച്ചു; കുതിരയെ നൃത്തം ചെയ്യിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ അവളായിരുന്നു.
ഉദ്ദണ്ഡസിന്ധുനിസ്വാനശ്ചകാര ബധിരം ജഗത്
ഉദ്ദണ്ഡമായ സിന്ധുനദിയുടെ ഗർജ്ജനം ലോകം മുഴുവൻ ചെവിപൊത്തിച്ചു.
അന്യുദ്ധതഭുജാശ്മാനഃ ശക്തയഃ കാശ്ചിദുച്ഛ്രിതാഃ
ചില ആയുധങ്ങൾ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചവരുടെ കൈകളിൽ കല്ലുപോലുള്ള ശക്തിയുണ്ടായിരുന്നു.