പ്രവിശ്യ സര്വഭൂതാനി ജ്ഞാനയുക്തേന തേജസാ
ജ്ഞാനത്താൽ നിറഞ്ഞ പ്രകാശത്തോടെ, അവൾ എല്ലാ ജീവികളിലും പ്രവേശിച്ചു.
തത്ര യാന്തി മഹാത്മാനഃ പരമാണും മഹേശ്വരമ്
അവിടെ മഹാത്മാക്കൾ അതിസൂക്ഷ്മനായ പരമേശ്വരനെ പ്രാപിക്കുന്നു.
തതഃ പശ്യന്ത്യപര്വാണം പരം ബ്രഹ്മാണാമേവ ച
അതിനുശേഷം അവർ പരമമായത്, നശിക്കാത്തത്, ബ്രഹ്മത്തിന്റെ സാരമായതും കാണുന്നു.
യത്തത്സഹസ്രം സിംഹാനാമാദിത്യാനാം തഥൈവ ച
അത് ആയിരം സിംഹങ്ങൾക്കും, അതുപോലെ തന്നെ ആയിരം സൂര്യന്മാർക്കും തുല്യമാണ്.
ആവേശ്യാത്മനി താന്സര്വാന് സംഖ്യായോഗ്യഭവാംസ്തഥാ
അവയെല്ലാം തന്റെ ഉള്ളിലേക്ക് ഉൾക്കൊണ്ടു, എണ്ണാവുന്നവയാക്കുന്നു.
വിഷ്ണുനാ സഹ സംയുക്തഃ കരോതി വികരോതി ച
വിഷ്ണുവിനൊപ്പം ഐക്യമായ്, അവൻ സൃഷ്ടിക്കുകയും മാറ്റങ്ങളും വരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
സ ഏഷ ഓതഃ പ്രോതശ്ച ബഹിരന്തശ്ച നിശ്ചയാത്
അവൻ ഉറപ്പോടെ പുറത്തും ഉള്ളിലും ഒത്തുചേർന്നു നൂലാടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
തതസ്തേ ഋഷയഃ സര്വേ ദിവാകരസമപ്രഭാഃ
അപ്പോൾ ആ ഋഷിമാർ എല്ലാവരും സൂര്യനുപോലെയുള്ള പ്രകാശത്തോടെ തിളങ്ങുന്നു.
കര്മണാ മനസാ വാചാ വിശുദ്ധേനാന്തരാത്മനാ
കർമ്മത്താൽ, മനസ്സാൽ, വാക്കിലൂടെ, ശുദ്ധമായ അന്തരാത്മാവുകൊണ്ടും അവർ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
വ്രതോപവാസനിരതാഃ സര്വഭൂതദയാപരാഃ
വ്രതങ്ങളിലും ഉപവാസങ്ങളിലും ഏർപ്പെട്ട്, എല്ലാ ജീവികളോടും കരുണയുള്ളവരായി അവർ നിലകൊള്ളുന്നു.
പ്രപദ്യ പരയാ ഭക്ത്യാജ്ഞാനയുക്തേന തേജസാ
പരമഭക്തിയോടെ, ജ്ഞാനവും തേജസ്സും ഉള്ളവരായി അവർ സമർപ്പിക്കുന്നു.
യഃ പഠേത്തപസാ യുക്തോ വായുപ്രോക്താമിമാം ശ്രുതിമ്
വായു പറഞ്ഞ ഈ ശാസ്ത്രം തപസ്സോടെ പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ,
ലഭതേ രുദ്രലോകം വൈ കാരണം ലോകകാരണമ്
അവൻ ലോകങ്ങളുടെ കാരണമായ രുദ്രന്റെ ലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.
തദാത്യന്തപരോക്ഷത്വാദദൃഷ്ടത്വാച്ച കസ്യചിത്
അത് അത്യന്തം അതീതവും, ആര്ക്കും കാണാനാകാത്തതുമാകയാൽ,
ആഗതാഗതികത്വാച്ച ഗ്രഹണം തന്ന വിദ്യതേ
അത് വരികയും പോകികയും ചെയ്യുന്നതായതിനാൽ, അതിനെ പിടികൂടാൻ കഴിയില്ല.
സ്ഥിതേ തു കാരണേ തസ്മിന്നിത്യേ സദസദാത്മകേ
അത് സതും അസതുമായ നിത്യകാരണം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ,
ഏവം സപ്തദ്വിരഭ്യസ്താഃ ക്രമാത്പ്രകൃതയസ്തു വൈ
ഇങ്ങനെ ആ ഇരുപത്തിയൊന്ന് തത്ത്വങ്ങൾ ക്രമമായി വീണ്ടും വീണ്ടും പറയപ്പെടുന്നു.
യേനേദമാവൃതം സര്വമണ്ഡമപ്സു പ്രലീയതേ
ഇതെല്ലാം ആണ്ടം ആവൃതമാക്കി, വെള്ളത്തിൽ ലയിപ്പിക്കുന്നതും അതാണ്.
ഉദകാവരണം യച്ച ജ്യോതിഷ്യാലീയതേ തു യത്
വെള്ളത്തിൽ ഉള്ള ആ ആവരണം, അതും പ്രകാശത്തിൽ ലയിക്കുന്നു.
യദ്വായവ്യം ചാവരണമാകാശഗ്രസതേ തു തത്
കാറ്റിന്റെ ആവരണം ആകാശത്തിൽ ലയിക്കുന്നു.
ഭൂതാദിം ഗ്രസതേ ചാപി മഹാന്വൈ ബുദ്ധിലക്ഷമഃ
ബുദ്ധിയാൽ അടയാളപ്പെടുത്തപ്പെടുന്നത്, അതു പോലും ഭൂതാദികളെയും ഗ്രസിക്കുന്നു.
ഏതൌ സംഹാരവിസ്താരൌ ബ്രഹ്മാ വ്യക്തൌ തതഃ പുനഃ
ഇവ രണ്ടും—ലയവും വ്യാപ്തിയും—ബ്രഹ്മാവേ, വ്യക്തമായി പ്രകടമാകുന്നു, പിന്നെയും വീണ്ടും.
സംസിദ്ധകാര്യകരണാഃ സംസിദ്ധാ ജ്ഞാനിനസ്തു യേ
തങ്ങളുടെ കര്മങ്ങളും ഉപകരണങ്ങളും പൂര്ത്തിയാക്കിയവരും, ജ്ഞാനത്തില് പാരംഗതരായവരും,
പ്രത്യാഹാരേ ഽധിയുജ്യന്തേ ക്ഷേത്രജ്ഞാഃ കരണൈഃ പുനഃ
പ്രത്യാഹാരത്തിന്റെ സമയത്ത്, ക്ഷേത്രജ്ഞന്മാര് വീണ്ടും ഉപകരണങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നു.
സാധര്മ്യവൈധര്മ്യകൃതഃ സംയോഗോ നാദിമാസ്തയോഃ
സാദൃശ്യവും വൈരൂപ്യവും മൂലമുണ്ടാകുന്ന ഈ രണ്ടിന്റെയും ബന്ധം ആദിമില്ലാത്തതാണ്.
ബ്രഹ്മവിച്ചൈവ വിജ്ഞേയഃ ക്ഷേത്രജ്ഞാനാത്പൃഥക്
ബ്രഹ്മത്തെ അറിയുന്നവന് ക്ഷേത്രജ്ഞന്മാരില് നിന്ന് വ്യത്യസ്തനായി മനസ്സിലാക്കപ്പെടണം.
ബ്രഹ്മാ ത്വവിഷയോ ജ്ഞേയോ വിഷയഃ ക്ഷേത്രമുച്യതേ
ബ്രഹ്മം അറിയപ്പെടേണ്ടത് അവിഷയം എന്നാണു; വിഷയം ക്ഷേത്രം എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
ബഹുത്വാച്ച ശരീരാണാം ശരീരീ ബഹുധാ സ്മൃതഃ
ശരീരങ്ങളുടെ അനേകത്വം കാരണം, ശരീരിയ് അനേകരൂപിയെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.
യസ്മാത്പ്രതിശരീരം ഹി സുഖദുഃഖോ പലബ്ധിതാ
പ്രതി ശരീരത്തിലും സുഖദുഃഖങ്ങളുടെ അനുഭവം അവിടെ തന്നെ അനുഭവപ്പെടുന്നു.
യദാ പ്രവര്ത്തതേ ചൈഷാം ഭേദാനാം ചൈവ സംയമഃ
ഇവരില് വ്യത്യാസങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം ഉദയിക്കുമ്പോള്,