സ്വര്ഗോപപാദകൈസ്തുല്യാ യാതനാസ്ഥാനവാസിനഃ
നരകസ്ഥലങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നവർ സ്വർഗത്തിൽ എത്തുന്നവരെപ്പോലെ തന്നെയാണ്.
രൌരവേ തമസി ഹ്യേതേ ശീതോഷ്ണം പ്രാപ്നുവന്തി തേ
റൗരവത്തിൽയും അന്ധകാരത്തിൽയും അവർ തണുപ്പും ചൂടും അനുഭവിക്കുന്നു.
ഉഷ്ണസ്തു രൌരവോ ജ്ഞേയസ്തേജോഘോരരസാത്മകഃ
റൗരവം അത്യന്തം ചൂടുള്ളതും ഭയങ്കരമായ ഊർജ്ജം നിറഞ്ഞതുമായിടമാണ് എന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം.
ഏവം സുദുര്ലഭാഃ സംതഃ സ്വര്ഗേ വാ ധാര്മികാ നരാഃ
ഇങ്ങനെ, സ്വർഗത്തിൽ ആയാലും ഭൂമിയിൽ ആയാലും ധാർമ്മികരായ മനുഷ്യർ അത്യന്തം അപൂർവരാണ്.
ഗണാനാ ദിനിവൃത്തൈഷാ സംഖ്യാ ബ്രാഹ്മീ ത്വമാനുഷീ
ദേവന്മാരുടെ ദിവസങ്ങളുടെ എണ്ണമാണ് ഇതിൽ പറയുന്നത്; മനുഷ്യരുടെ കണക്കു വേറെയാണ് എന്ന് നീ അറിഞ്ഞിരിക്കണം.
ഉക്താ ഹ്യേതേ ത്വയാ ലാകാ ലാകാനാമന്തരണ ച
നീ ഈ ലോകങ്ങളും ലോകങ്ങൾക്കിടയിലെ ഇടവേളകളും വിശദമായി വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സ വായുര്ദൃഷ്ടതത്ത്വാര്ഥ ഇദം തത്ത്വമുവാച ഹ
അവൻ, സത്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞ വാതായു, ഈ സത്യം പ്രസ്താവിച്ചു.
വ്യക്തം തര്കേണ പശ്യന്തി യോഗാത്പ്രത്യക്ഷദര്ശിനഃ
യോഗം വഴി നേരിട്ട് കാണുന്നവർ തർക്കം വഴി സത്യത്തെ വ്യക്തമായി ഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഋഭുഃ സനത്കുമാരാദ്യാഃ സംബുദ്ധാഃ ശുദ്ധബുദ്ധയഃ
ഋഭു, സനത്കുമാരൻ എന്നിവരും മറ്റുള്ളവരും ഉണർന്ന മനസ്സും ശുദ്ധമായ ബുദ്ധിയും ഉള്ളവരാണ്.
അക്ഷയാഃ പ്രീതിസംയുക്താ ബ്രാഹ്മേ തിഷ്ഠന്തി യോഗിനഃ
അക്ഷയമായ സന്തോഷം നിറഞ്ഞ യോഗികൾ ബ്രാഹ്മാവസ്ഥയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
യഥാത്രൈവ സയാ ദൃഷ്ടം സാംനിധ്യം തത്ര കുര്വതാ
ഇവിടെ കാണുന്ന സാന്നിധ്യംപോലെ അവിടെയും അതുപോലെ നിലനിൽക്കുന്നു.
ഈശ്വരഃ പരമാണുത്വാദ്ഭാവഗ്രാഹ്യോ മനീഷിണാമ്
പരമാണുവിനേക്കാൾ സൂക്ഷ്മനാകയാൽ, ഭഗവാൻ ജ്ഞാനികൾക്ക് അവരുടെ ബുദ്ധിയിലൂടെ ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നു.
ദ്രഷ്ടൃത്വമാത്മസംബന്ധമധിഷ്ടാതൃത്വമേവ ച
അവൻ ദർശകൻ, ആത്മാവുമായി ബന്ധമുള്ളവൻ, അതുപോലെ തന്നെ ഭരണാധികാരിയും ആണു.
വിഭുത്വാത്ഖലു യോഗാഢ്യോ ബ്രഹ്മണോ ഽനുഗ്രഹേ രതഃ
വ്യാപ്തിയാൽ, അവൻ യോഗത്തിൽ സമ്പന്നനും ബ്രഹ്മന്റെ കൃപയിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവനും ആണ്.
അക്ഷരം ധ്രുവമവ്യഗ്രമഷ്ടമം ത്വൌപസര്ഗികമ്
അഷ്ടമം എന്നത് അക്ഷരവും സ്ഥിരവും അചഞ്ചലവുമാണ്, എന്നാൽ അതു രണ്ടാമത്തെ സ്ഥാനത്തിലാണ്.
മായയാ കൃതമാചഷ്ടേ മായീ ദേവോ മഹേശ്വരഃ
മാഹേശ്വരൻ എന്ന ദൈവം, മായാവി, മായയാൽ സൃഷ്ടിച്ചതെല്ലാം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച ബ്രുവതോ മേ നിബോധത
വിവരിച്ചും ക്രമമായി പറഞ്ഞും ഞാൻ പറയുന്നത് ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.
ഭൂലോകാദ്ബ്രഹ്മലോകോ വൈ യോജനൈഃ സംപ്രകീര്ത്യതേ
ഭൂലോകത്തിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മലോകം വരെ ദൂരം യോജനങ്ങളാൽ അളക്കപ്പെടുന്നു.
ഊര്ദ്ധ്വ ഭാഗവതോ ഽഡം തു ബ്രഹ്മലോകാത്പരം സ്മൃതമ്
ബ്രഹ്മലോകത്തേക്കാൾ മുകളിൽ ഭാഗവതലോകം ഉണ്ട് എന്ന് പറയുന്നു.
നിത്യാ ഹ്യപരിസംക്ഷാതാഃ പരസ്പരഗുണാശ്രയാത്
അവിടെ എല്ലാം ശാശ്വതവും അളക്കാനാകാത്തതുമാണ്, പരസ്പരഗുണങ്ങളിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
യേഭ്യോ ഽധികര്ത്താ സംജജ്ഞേ ക്ഷേത്രജ്ഞോ ബ്രഹ്മസംജ്ഞിതഃ
അവയിൽ നിന്ന് തന്നെ, ക്ഷേത്രജ്ഞൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന പരമാത്മാവ് ഉത്ഭവിച്ചു.
അനുത്പാദ്യം പരം ധാമ പരമാണു പരേശയമ്
ജനനം ഇല്ലാത്തതും, അത്യുന്നതമായതും, അനുസൂക്ഷ്മമായതും, സർവ്വാധിപതിയും ആയ പരമധാമം അവിടെയാണ്.
പ്രാദുര്ഭാവസ്തിരോഭാവഃ സ്ഥിതിശ്ചൈവാപ്യനുഗ്രഹഃ
പ്രകടനം, മറയ്ക്കൽ, നിലനിൽപ്പ്, അനുഗ്രഹം—ഇവയെല്ലാം അവിടെയുണ്ട്.
സതേജാ ഏഷ തമസോ യഃ പുരസ്താത്പ്രകാശകഃ
പ്രഭയാൽ നിറഞ്ഞവൻ, ആദിയിൽ തന്നെ ഇരുട്ടിനെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നവനാണ്.
ബൃഹത്തു സര്വതോ വൃത്തമീശ്വരാത്തദ്വ്യജായതേ
സർവ്വതെയും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ആ മഹാവൃത്തം ഈശ്വരനിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.
യോനിം പ്രകൃതി മാചഷ്ടേ സാ ച നാരായണാത്മികാ
പ്രകൃതിയെ അവൻ ഗർഭം എന്നു പറയുന്നു; അവൾ നാരായണസ്വഭാവമുള്ളവളാണ്.
സന്നിസര്ഗഃ സതത്ത്വാച്ച ലോകധാതുര്മഹാത്മനഃ
സത്യമായ തത്ത്വവും സംയോജനവും മൂലം മഹാത്മാവിന്റെ ലോകസൃഷ്ടി ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു.
ത്യോര്മധ്യേ പുരം ദിവ്യം മന മയമനാമയമ്
അവ രണ്ടിനിടയിൽ മനസ്സിൽ നിന്നുണ്ടായ, ദുഃഖമില്ലാത്ത ദിവ്യപുരം ഉണ്ട്.
ശിവം നാമ പുരം തത്ര ശരണം ജന്മഭീരുണാമ്
അവിടെ ശിവം എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു നഗരം ഉണ്ട്, ജനനഭയമുള്ളവർക്ക് അതാണ് ആശ്രയം.
അഭ്യന്തരം തു വിസ്തീര്ണം മഹീമണ്ഡലസംസ്ഥിതമ്
അകത്ത് അതിവിശാലവും, വലിയ ഭൂമിവൃത്തത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതുമാണ്.