പീഡാബന്ധവധാസംഗാദപ്രതീകാരലക്ഷണഃ
അവിടെ ഒഴിയാത്ത വേദനയും ബന്ധനവും കൊല്ലലും ഉണ്ട്; രക്ഷപ്പെടാൻ വഴിയില്ല.
ദുഃഖോത്കര്ഷസ്തു സര്വേഷു ഹ്യധര്മസ്യ നിമിത്തതഃ കൂടാഗാരപ്ര മാണൈശ്ച ശരീരൈസ്തത്ര നാരകാഃ
ഇവയിൽ എല്ലായിടത്തും അധർമ്മം മൂലം അത്യന്തം ദുഃഖം അനുഭവപ്പെടുന്നു; ഇരുമ്പ് വീടുകളിൽ നരകവാസികളുടെ ശരീരം അളക്കപ്പെടുന്നു.
ദുഃഖപ്രകര്ഷശ്ചോഗ്രസ്തു തേഷു സര്വേഷു വൈ സ്മൃതഃ
അവരിൽ എല്ലാം ഏറ്റവും കഠിനമായ ദു:ഖമാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത് എന്ന് പറയുന്നു.
ദുഃഖപ്രകര്ഷശ്ചോഗ്രസ്തു തേഷു സര്വേഷു വൈ സ്മൃതഃ
അവരിൽ എല്ലാം ഏറ്റവും കഠിനമായ ദു:ഖമാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത് എന്ന് പറയുന്നു.
തത്രാനുഭൂയതേ ദുഃഖം ക്ഷീണേ കര്മണി വൈ പുനഃ
അവിടെ, കര്മ്മം തീർന്നാല് വീണ്ടും ദു:ഖം അനുഭവപ്പെടുന്നു.
ദേവാംശ്ച താരകാശ്ചൈവ ഹ്യൂര്ദ്ധ്വം ചാധശ്ച സംസ്ഥിതാഃ
ദേവന്മാരും നക്ഷത്രങ്ങളും മുകളിലും കീഴിലും നിലകൊള്ളുന്നു.
ഉപഭോഗാര്ഥമുത്പത്തിരൌപപത്തികകര്മതഃ
സ്വഭാവത്തിന് അനുസരിച്ച് കര്മ്മം കൊണ്ടാണ് അനുഭവത്തിനായി ജനനം ഉണ്ടാകുന്നത്.
നാരകാംശ്ച തഥാ ദേവാന്സര്വാന്പശ്യം ത്യധേമുഖാന്
അങ്ങനെ, വിവിധ മുഖങ്ങളോടെ എല്ലാ നരകവാസികളെയും ദേവന്മാരെയും കാണുന്നു.
തസ്മാദൂര്ദ്ധ്വമധോഭാവോ ലോകാലോകേ ന വിദ്യതേ
അതുകൊണ്ട് മുകളിലും കീഴിലും ലോകമോ അല്ലാതിരിപ്പോലുമോ ഇല്ല.
അഥാബ്രുവന്പുനര്വായുംബ്രാഹ്മണാഃ സത്രിണസ്തദാ
അപ്പോള് യാഗം നടത്തുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാര് വീണ്ടും വായുവിനോട് പറഞ്ഞു.
സംസാരേ സംസരന്തീഹ യാവന്തഃ പ്രാണിനശ്ച തേ
ഈ ജന്മമരണചക്രത്തില് സഞ്ചരിക്കുന്ന എല്ലാ ജീവികളും,
ഋഷീണാം തദ്വചഃ ശ്രുത്വാ മരുതോ വാക്യമബ്രവീത്
ആ ഋഷികളുടെ വാക്കുകള് കേട്ടു മരുത് ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
ചക്ഷുഷാ വൈ പ്രസംഖ്യാതുമതോ ഹ്യന്തേ ന ച ദ്വിജാഃ
കണ്ണുകൊണ്ടാണ് എണ്ണപ്പെടുന്നത്, ദ്വിജന്മാരേ, പക്ഷേ അവസാനം അങ്ങനെ അല്ല.
ബ്രഹ്മണാ സംജ്ഞിതം യത്തു സംഖ്യയാ തന്നിബോധത
ബ്രഹ്മാവു സംജ്ഞപ്പെടുത്തിയ എണ്ണപ്പെട്ടതെന്താണെന്ന് ഇനി കേള്ക്കൂ.
പാര്ഥിവാഃ കൃമയസ്താവത്സംസേകാദ്യേഷു സംഭവഃ
നനവുള്ള സ്ഥലങ്ങളില് ഉണ്ടാകുന്നത്രയാണ് ഭൂമിയിലെ പുഴുക്കളുടെ എണ്ണം.
ഔദകാ ജന്തവഃ സര്വേ നിശ്ചയാത്തന്നിധാര്യതാമ്
ജലജീവികള് എല്ലാം ഉറപ്പായും അങ്ങനെ തന്നെ എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
വിഹങ്ഗമാസ്തു വിജ്ഞേയാ ലൌകികാസ്തേ ച സര്വശഃ
ലോകത്തിലെ എല്ലാ പക്ഷികളും അങ്ങനെ തന്നെ അറിയേണ്ടതാണ്.
പശവസ്തത്സമാ ജ്ഞേയാ ലൌകികാസ്തു ചതുഷ്പദാഃ
അവയോളം തന്നെ പശുക്കളുടെയും ലോകത്തിലെ നാലുകാലികളുടെയും എണ്ണം.
ദ്വിപദാസ്തത്സഹസ്രേണ സംമിതാ ധാര്മികാഃ പുനഃ
ധാര്മ്മികരായ bipeds-ന്റെ എണ്ണം അതിന്റെ ആയിരം മടങ്ങാണ്.
യഃ സഹസ്രതമോ ഭാഗോ ധാര്മികാണാം ഭവേദ്ദിവി
ആ ധാര്മ്മികരില് ആയിരത്തിലൊന്ന് സ്വര്ഗ്ഗത്തില് കാണപ്പെടുന്നു.
സ്വര്ഗോപപാദകൈസ്തുല്യാ യാതനാസ്ഥാനവാസിനഃ
നരകസ്ഥലങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നവർ സ്വർഗത്തിൽ എത്തുന്നവരെപ്പോലെ തന്നെയാണ്.
രൌരവേ തമസി ഹ്യേതേ ശീതോഷ്ണം പ്രാപ്നുവന്തി തേ
റൗരവത്തിൽയും അന്ധകാരത്തിൽയും അവർ തണുപ്പും ചൂടും അനുഭവിക്കുന്നു.
ഉഷ്ണസ്തു രൌരവോ ജ്ഞേയസ്തേജോഘോരരസാത്മകഃ
റൗരവം അത്യന്തം ചൂടുള്ളതും ഭയങ്കരമായ ഊർജ്ജം നിറഞ്ഞതുമായിടമാണ് എന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം.
ഏവം സുദുര്ലഭാഃ സംതഃ സ്വര്ഗേ വാ ധാര്മികാ നരാഃ
ഇങ്ങനെ, സ്വർഗത്തിൽ ആയാലും ഭൂമിയിൽ ആയാലും ധാർമ്മികരായ മനുഷ്യർ അത്യന്തം അപൂർവരാണ്.
ഗണാനാ ദിനിവൃത്തൈഷാ സംഖ്യാ ബ്രാഹ്മീ ത്വമാനുഷീ
ദേവന്മാരുടെ ദിവസങ്ങളുടെ എണ്ണമാണ് ഇതിൽ പറയുന്നത്; മനുഷ്യരുടെ കണക്കു വേറെയാണ് എന്ന് നീ അറിഞ്ഞിരിക്കണം.
ഉക്താ ഹ്യേതേ ത്വയാ ലാകാ ലാകാനാമന്തരണ ച
നീ ഈ ലോകങ്ങളും ലോകങ്ങൾക്കിടയിലെ ഇടവേളകളും വിശദമായി വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സ വായുര്ദൃഷ്ടതത്ത്വാര്ഥ ഇദം തത്ത്വമുവാച ഹ
അവൻ, സത്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞ വാതായു, ഈ സത്യം പ്രസ്താവിച്ചു.
വ്യക്തം തര്കേണ പശ്യന്തി യോഗാത്പ്രത്യക്ഷദര്ശിനഃ
യോഗം വഴി നേരിട്ട് കാണുന്നവർ തർക്കം വഴി സത്യത്തെ വ്യക്തമായി ഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഋഭുഃ സനത്കുമാരാദ്യാഃ സംബുദ്ധാഃ ശുദ്ധബുദ്ധയഃ
ഋഭു, സനത്കുമാരൻ എന്നിവരും മറ്റുള്ളവരും ഉണർന്ന മനസ്സും ശുദ്ധമായ ബുദ്ധിയും ഉള്ളവരാണ്.
അക്ഷയാഃ പ്രീതിസംയുക്താ ബ്രാഹ്മേ തിഷ്ഠന്തി യോഗിനഃ
അക്ഷയമായ സന്തോഷം നിറഞ്ഞ യോഗികൾ ബ്രാഹ്മാവസ്ഥയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.