സൃഷ്ടിയുടെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന ഈ കഥയിൽ, പരമേശ്വരൻ തന്റെ പാദങ്ങളിൽ നിന്നു കുതിരകൾ, ആനകൾ, കഴുതകൾ, കാട്ടുപോത്തുകൾ, മാൻ എന്നിവ സൃഷ്ടിച്ചു. അവൻ തന്റെ മുടിയിൽ നിന്നു ഔഷധികൾ, ഫലമുള്ളതും കിഴങ്ങുള്ളതുമായ സസ്യങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി. ഈ കല്പയുടെ ആരംഭത്തിൽ, ട്രേതായുഗത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, ഏഴു പ്രാണികൾ ഗൃഹപാലിതങ്ങളായി, മറ്റേ ഏഴു കാട്ടുപ്രാണികളായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു. ആറാമത് ജലജീവികൾ, ഏഴാമത് സർപ്പങ്ങൾ. കാട്ടുപ്രാണികളിൽ ഏഴാമത് കുരങ്ങാണ്; ഇവയാണ് കാട്ടുപ്രാണികൾ. അവന്റെ വായിൽ നിന്നു ആദ്യം അഗ്നിഷ്ടോമ യാഗം സൃഷ്ടിച്ചു. ദക്ഷിണവായിൽ നിന്ന് ബൃഹത്സാമനും വാക്കുകളും, പാശ്ചാത്യവായിൽ നിന്ന് വൈരൂപ്യയും അതിരാത്രയും, നാലാമത് വായിൽ നിന്ന് അനുഷ്ടുബ്വും സവൈരാജയും സൃഷ്ടിച്ചു. ഈ സൃഷ്ടികൾ നടത്തിയശേഷം, പർജന്യ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഭാഗ്യവാനായ ഭഗവാൻ തന്റെ അങ്കങ്ങളിൽ നിന്നു ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതുമായ വിവിധ രൂപങ്ങളുള്ള ജീവികൾ സൃഷ്ടിച്ചു. ആദ്യം അവൻ ദേവതകൾ, ഋഷിമാർ, പിതൃകൾ, മനുഷ്യർ എന്ന നാലു വിഭാഗം സൃഷ്ടിച്ചു. തുടർന്ന് യക്ഷന്മാർ, പിശാചുകൾ, ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്സരസുകൾ എന്നിവയെ സൃഷ്ടിച്ചു. അവൻ നശിക്കാത്തതും നശിക്കുന്നതുമായ, ചലിക്കുന്നതും അചലമായതുമായ ജീവികളെ സൃഷ്ടിച്ചു. ഈ ജീവികൾ വീണ്ടും വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു, അതേ രൂപത്തിലേക്ക് തിരികെ വരുന്നു. തങ്ങളുടെ സ്വഭാവം അനുസരിച്ച് അവർ അതിനെ നേടുന്നു; അതുകൊണ്ട് അവർക്കത് സന്തോഷം നൽകുന്നു. സ്രഷ്ടാവ് ജീവികൾക്ക് അവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിർവചിച്ചു. ചില ജ്ഞാനികൾ ഇതിനെ ദൈവികതയെന്നു വിളിക്കുന്നു; ജീവികളെ നിരീക്ഷിക്കുന്നവർ സ്വഭാവമെന്നു പറയുന്നു. അതിനുമതിലുപരി വേറൊരു സ്വതന്ത്രതയുണ്ടെന്നു അവർ അറിയുന്നില്ല. ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥാപിതരായവരും സമത്വം കാണുന്നവരും ഓരോരുത്തരുടെയും പ്രവർത്തനരംഗത്തെ മാത്രമേ പറയുന്നുള്ളൂ. ആരംഭത്തിൽ, മഹാദേവൻ വേദത്തിന്റെ വാക്കുകളിൽ നിന്നു സൃഷ്ടി നടത്തി. രാത്രിയുടെ അവസാനം, അജൻ വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവർക്കുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിർവചിച്ചു. അതിനുശേഷം, തന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് ഭഗവാൻ അഞ്ച് സ്രഷ്ടാക്കളെ സൃഷ്ടിച്ചു. രുദ്രൻ, ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ, സസ്യങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നു. ത്രയംബകൻ, മൂന്നു കപാലങ്ങൾ മാത്രം ഉള്ളവൻ, സസ്യങ്ങൾ നശിച്ചപ്പോൾ അവയെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നു. ഇവയെ ഗായത്രി, തൃഷ്ടുബ്, ജഗതീ എന്ന മാപകർ അറിയപ്പെടുന്നു. ഈ മൂന്ന് രൂപങ്ങൾ, ഒറ്റസാരത്തിൽ, തന്റെ ശക്തിയാൽ, ത്രയംബകൻ യാഗപിണ്ണാക്കാണ്; അതുകൊണ്ട് അവൻ ത്രയംബകൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. രൂപം ആകൃതിയാണ്, സൗന്ദര്യം സുരുചിയാണ്, പ്രകാശം രുചിയാണ്; അവൻ വിശ്വാസത്തിന് പ്രചോദകനാണ്. സൃഷ്ടി തുടരുമ്പോൾ, ജീവികളുടെ വർദ്ധനയ്ക്കായി, അവൻ ബുദ്ധിയെ സൃഷ്ടിച്ചു, ലക്ഷ്യനിർണയത്തിന് അതു സഹായിക്കുന്നു. റാഗവും സത്വവും ഉപേക്ഷിച്ച്, അവൻ തൻറെ നിലവിലെ കർമ്മം അനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു. പിന്നീട്, അവൻ ഇരുണ്ടതിനെ നീക്കി, റാഗത്തിൽ താൻറെ അങ്ങയിലാക്കി. അവന്റെ അധർമപരമായ പ്രവർത്തനത്തിൽ നിന്ന് ഹിംസയും ദുഃഖവും ഉരുവായി. ആ Blessed One സന്തോഷം പ്രാപിച്ചു, അവളെ തൻറെ ആയി സ്വീകരിച്ചു. അതിവൈഭവമുള്ള, എല്ലാ ജീവികൾക്കും ആകർഷകമായ സ്ത്രീ, ശതരൂപാ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അവളെ ആവർത്തിച്ച് അങ്ങിനെ വിളിക്കുന്നു. ഈ പ്രക്രിയയിൽ, ട്രേതായുഗത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ, മഹത്വമുള്ളവനേ, നിനക്ക് വേണ്ടി ചെയ്തതുപോലെ, അവൻ മറ്റുള്ള മനസ്സിൽ നിന്നുള്ള പുത്രന്മാരെ, തൻറെ പോലെ തന്നെയാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്. ഇങ്ങനെ, സൃഷ്ടിയുടെ മഹത്ത്വം, ജീവികളുടെ വർഗ്ഗീകരണവും, അവയുടെ ഗുണധർമ്മങ്ങളും, സ്രഷ്ടാവിന്റെ കർമ്മ നിർവചനവും, ഈ കഥയിൽ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്നു.