മഹർഷി വസിഷ്ഠന്റെ വംശാവലികളുടെ സമഗ്രമായ വിവരണം ആദ്യം അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനുശേഷം, പിതൃവർഗ്ഗങ്ങളിൽ രണ്ട് തരങ്ങൾ ഉണ്ടെന്നതും, സ്വധാ എന്ന ഹോമസംബന്ധമായ വിധാനങ്ങളും വിശദീകരിക്കപ്പെടുന്നു. ദക്ഷന്റെ ശാപം, സത്യയുടെ സത്യം, ഭൃഗു മുതലായ ജ്ഞാനികളുടെ സത്യങ്ങൾ എന്നിവയും ഇവിടെ പ്രതിപാദ്യമാണ്. ശത്രുത്വം എങ്ങനെ ദോഷകരമാണെന്ന തിരിച്ചറിവിൽ നിന്നാണ് ശത്രുത്വത്തെ നിരോധിക്കുന്നത്. കര്ദമപ്രജാപതിയുടെ പുത്രിയുടെ ശുഭലക്ഷണങ്ങൾ വിശദമായി വിവരിക്കുന്നു. അവരുടേയും മറ്റു ജാതികളുടേയും ദ്വീപുകളിലും പ്രദേശങ്ങളിലുമുള്ള നിയമിത സ്ഥാനങ്ങൾ പ്രത്യേകം പ്രത്യേകം വിവരിക്കപ്പെടുന്നു. ഭൂമി, നദികൾ, അവയുടെ വിവിധ വിഭജനങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചും വിശദീകരിക്കുന്നു. ജംബൂദ്വീപവും അതിന്റെ പ്രദേശങ്ങളും സമുദ്രങ്ങളും എത്രവിപുലമാണെന്നതും വിശദമായി വിവരിക്കുന്നു. നീല, ശ്വേത, ശ്രിംഗി എന്നിങ്ങനെ ഏഴു പർവ്വതങ്ങൾ പേരോടെ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു. അവയുടെ ആന്തരികഭാഗങ്ങൾ, ഉയരവും വീതിയും വിശദീകരിക്കുന്നു. ഭാരതം തുടങ്ങിയ ദേശങ്ങൾ, അവയിലെ നദികൾ, പർവ്വതങ്ങൾ എന്നിവയും വിശദമായി വിവരിക്കുന്നു. ജംബൂദ്വീപവും മറ്റു ദ്വീപുകളും ഏഴു സമുദ്രങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റിയവയാണെന്ന് വിശദീകരിക്കുന്നു. ഈ ലോകങ്ങൾ, അവയുടെ അളവുകളും, ഭൂമി ഏഴു ദ്വീപങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതും വിവരിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതെല്ലാം പ്രധാനം എന്ന ആദിമപദാർത്ഥത്തിന്റെ ഭാഗികപരിണാമം മാത്രമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, ഭൂമി എന്നിവയുടെ സമഗ്രരൂപം വിശദീകരിക്കുന്നു. മഹേന്ദ്രപർവ്വതം തുടങ്ങി, മേരു പർവ്വതത്തിന്റെ മുകളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ശുഭപ്രദമായ പർവ്വതങ്ങൾ വിശദമായി വിവരിക്കുന്നു. നാഗമാർക്കും നക്ഷത്രങ്ങൾക്കും ഉള്ള മാർഗ്ഗങ്ങൾ, അവയുടെ സ്വഭാവങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്നു. ലോകാലോകത്തിന്റെ അതിരുകളും, സംധ്യയും, ദിനസന്ധ്യയും വിവരിക്കുന്നു. പിതൃമാർക്കും ദേവന്മാർക്കും ഉള്ള ദക്ഷിണയാന-ഉത്തരയാന മാർഗ്ഗങ്ങൾ വിശദമായി വിവരിക്കുന്നു. ധർമ്മാദികൾ വസിക്കുന്ന വിഷ്ണുവിന്റെ ആലയം വിശദീകരിക്കുന്നു. ജിവാത്മാക്കളുടെ പുണ്യഫലപ്രകാരമുള്ള ശ്രേഷ്ഠവും അശ്രേഷ്ഠവുമായ ഗതികൾ വിവരിക്കുന്നു. സ്വർഗ്ഗങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുകയും ചുരുങ്ങുകയും ചെയ്യുന്ന ഭാഗ്യവാനായ ഭഗവാനെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നു. ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്പ്സരസ്സ്, പ്രധാനന്മാർ, സർപ്പങ്ങൾ, രാക്ഷസന്മാർ എന്നിവയും ചന്ദ്രനാൽ ഉണ്ടാകുന്ന വധിവികാസങ്ങളും വിശദീകരിക്കുന്നു. ധ്രുവനക്ഷത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ശിശുമാരയുടെ രൂപം വിശദമായി വിവരിക്കുന്നു. പുണ്യാത്മാക്കളായ ദേവന്മാർ വസിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്നു. രശ്മികളുടെ വിഭജനം, അവയുടെ പേരുകളും പുണ്യപ്രവൃത്തികളും വിവരിക്കുന്നു. പ്രധാനം എന്ന ആദിമപദാർത്ഥത്തിന്റെ വിശാലമായ രൂപം, ഒരു വേശ്യയുടെ രൂപത്തിൽ, വിവരിക്കുന്നു. രണ്ട് തരത്തിലുള്ള പിതൃമാരുടെയും മരിച്ചവരുടെയും മഹത്വം വിശദീകരിക്കുന്നു. സ്വർഗ്ഗലോകം ലഭിച്ചവരും താഴ്ന്ന നിലയിലേക്കു വീണവരും എങ്ങനെ വ്യത്യസ്തങ്ങളാണെന്നതും വിശദമായി പറയുന്നു. യുഗങ്ങളുടെ എണ്ണം, അളവ്, കൃതയുഗത്തിന്റെ സ്വഭാവം എന്നിവ വിശദീകരിക്കുന്നു. വർണ്ണാശ്രമധർമ്മത്തിന്റെ ക്രമവും, അതിന്റെ നിയമിതത്വവും വിശദമായി പറയുന്നു. ശബ്ദത്തിന്റെ സ്വഭാവം പ്രധാനം എന്നതിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്; മനു സ്വായംഭുവൻ മാത്രം ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തനാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ദ്വാപരയുഗവും കലിയുഗവും സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിക്കുന്നു. എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളുടെയും സ്വഭാവം ഇതുപോലെയാണ്. മന്വന്തരാന്തരങ്ങളുടെ പ്രത്യേകതകളും വിശദീകരിക്കുന്നു. മഹർഷിമാരുടെ മാർഗ്ഗങ്ങളും, കാലത്തിന്റെ ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രവാഹവും വിശദമായി പറയുന്നു. ത്രേതായുഗത്തിൽ ചക്രവർത്തികളുടെ ലക്ഷണങ്ങളും ജനനവും വിശദീകരിക്കുന്നു. വിരലുകൾകൊണ്ടുള്ള അളവുകളും ജിവികളുടെ ചിരിയും വിശദീകരിക്കുന്നു. വചനത്തിന്റെ ഏഴു സ്വരൂപങ്ങളും, മഹർഷികളുടെ വംശാവലികളുടെ പാരായണവും വിശദമായി വിവരിക്കുന്നു.