മഹത്വം മുതൽ പ്രത്യേകത വരെ ഉള്ള എല്ലാ ഭാവങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. നദികൾ, സമുദ്രങ്ങൾ, ആയിരക്കണക്കിന് പർവതങ്ങൾ ചേർന്ന ഈ ബ്രഹ്മാവനത്തിൽ, അപ്രത്യക്ഷനായ ബ്രഹ്മാ സകലജ്ഞനായ് സഞ്ചരിക്കുന്നു. ബുദ്ധിയുടെ ആകെ രൂപവും, ആന്തരിക ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ഗർഭവും ഇവിടെ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ധർമ്മവും അധർമ്മവും പൂക്കളായി പുഷ്പിച്ചു, ആനന്ദവും ദുഃഖവും എന്ന ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഈ ബ്രഹ്മാവനമാണ് ബ്രഹ്മവൃക്ഷത്തിന്റേതായത്. തത്വങ്ങൾ ചിന്തിക്കുന്നവർ അതിനെ ആദിമവസ്തു, പ്രകൃതി, മായ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മയുടെ മൂന്നു പ്രഥമ സൃഷ്ടികൾ ഉദ്ദേശമില്ലാതെ തന്നെ ഉണ്ടാകുന്നു. വ്യത്യാസം മൂലം ആ സൃഷ്ടികൾ മുന്നോട്ട് പോകുന്നു; ബ്രഹ്മാ അവയുടെ ഉത്ഭവമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സൃഷ്ടികൾ പരസ്പരം ഉരുത്തിരിയുന്നു; ജ്ഞാനികൾ അതിന്റെ കാരണത്തെ തിരിച്ചറിയുന്നു. ദിശകളെ ബ്രഹ്മയുടെ ചെവികൾ, ഭൂമിയെ അവന്റെ കാലുകൾ എന്ന് അറിയുക; അവൻ അസംഭാവ്യ സ്വഭാവമുള്ളവൻ, എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും ചലനത്തിൻറെ കാരണം. ബ്രഹ്മയുടെ തണ്ടുകളിൽ നിന്ന് വൈശ്യർ, കാലുകളിൽ നിന്ന് ശൂദ്രർ; എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങളും അവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാ തന്നെ അണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച്, ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ആ ലോകങ്ങൾ ബ്രഹ്മയുടെ ലോകത്തെ, തിരിച്ചുവരില്ലാത്ത വഴിയെ, പ്രാപിക്കുന്നു. അവർ ബ്രഹ്മയോടു സമമായ്, രൂപത്തിലും ആധിപത്യത്തിലും സമത്വം നേടുന്നു. ഭാവിയിലുള്ള ശക്തി കൊണ്ട് ആദിമം സ്വയം വ്യാപിക്കുന്നു. ഉറങ്ങുമ്പോഴും, ഉദ്ദേശമില്ലാതെ ബോധം ഉരുത്തിരിയുന്നതുപോലെ. പിൻവലിക്കുമ്പോൾ അവയുടെ വ്യത്യാസങ്ങൾ അവസാനിക്കുന്നു, എന്നാൽ ശക്തിയുള്ളവർക്കു അങ്ങനെ സംഭവിക്കില്ല. ഭിന്നതയെ കാണുന്നവർ, ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ വസിക്കുന്നവർ, അവർക്ക് വ്യത്യാസങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. സമത്വം നേടിയ, വിശുദ്ധസ്വഭാവമുള്ള, പാപരഹിതരായ perfected beings ഉണ്ട്. പ്രകൃതി, താനെത്തന്നെ അയച്ചു, ഈ സിദ്ധാന്തം അനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. വീണ്ടും, കാരണമുള്ളവരുടെ വേണ്ടി സൃഷ്ടി മുന്നോട്ട് പോകുന്നു. അവരിൽ, തിരിച്ചുവരാത്തവർക്കു മോക്ഷമാർഗ്ഗം ഉണ്ട്. മുകളിലേക്ക് പോയവർ, ആനന്ദം കൊണ്ട്, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്ത് പോകുന്നു. കൽപ്പത്തിന്റെ നാശസമയത്ത് ശേഷിക്കുന്ന ശിഷ്യന്മാരും, മൃഗങ്ങൾ, പക്ഷികൾ, സസ്യങ്ങൾ, സർപ്പങ്ങൾ എന്നിവയും, ഈ ഭൂമിയിൽ ആയിരം സൂര്യകിരണങ്ങൾ നശിച്ചപ്പോൾ, അതിന് പിന്നാലെ നൂറ് കിരണങ്ങൾ മൂന്ന് ലോകങ്ങൾ കത്തിച്ചു. മഴയില്ലായ്മയും, ആ കിരണങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉരുകുകയും ചെയ്തു, ചലിക്കുന്നതും അചലമായതും, എല്ലാ ധർമ്മ-അധർമ്മ രൂപങ്ങളും, അതിന്റെ ചൂടും, പുണ്യബന്ധങ്ങളും വിട്ടു. ബ്രഹ്മയുടെ അപ്രത്യക്ഷ ജന്മമുള്ള രാത്രിയെ കടന്ന ശേഷം, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലെ ജീവികൾ അതിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. ഭൂമി മഴകൊണ്ട് മുങ്ങുമ്പോഴും, ശൂന്യമായ സമുദ്രങ്ങളിൽ ആയിരം വെള്ളങ്ങൾ ഒഴുകുന്നു, പർവതങ്ങളും ഒഴുകുന്നു. അപ്പോൾ ഈ ഭൂമിയെ മൂടുന്ന സമുദ്രം ഉരുത്തിരിയുന്നു. അവയെല്ലാം ഒന്നിച്ച് ചേർന്നപ്പോൾ, മാസം, പ്രകാശങ്ങൾ എന്നിവയെന്നു അറിയപ്പെടുന്നു. ആ ഘടകം വ്യാപിച്ചു, അതിൽ നിന്ന് സൂക്ഷ്മ ഘടകങ്ങൾ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ആ ഒറ്റ സമുദ്രത്തിൽ വെള്ളങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു; അവ നശിക്കില്ല, അതിനാൽ ജനങ്ങൾ, ബ്രഹ്മയുടെ രാത്രി നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന സമയത്ത്, വെള്ളത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.