പൗലഹ, അഥർവരീ എന്നിവരും ആ കാലഘട്ടത്തിലെ ഏഴു മഹർഷിമാരാണ്. ബ്രിഹദുക്ത, നവ, സെതു, ശ്രുത—ഇവരെ കൂടി ഒപ്പം ചേർത്താൽ ഒമ്പത് മഹർഷിമാർ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. പുരാണങ്ങളിൽ പറയുന്ന പ്രകാരം, ഇതു രണ്ടാം മന്വന്തരത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഇടവേളയാണെന്നും, ഇവർ മന്വന്തരത്തിന്റെ മൂലരൂപവും, അവരുടെ സന്തതികളാണ് ഭുവിയിലെ ജനതകളെന്നും വ്യക്തമാക്കുന്നു. മഹർഷിമാരും ദേവപുത്രന്മാരുമാണ് ഈ മന്വന്തരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനശക്തികൾ എന്ന് ശാസ്ത്രങ്ങൾ നിർണ്ണയിക്കുന്നു. ഈ മന്വന്തരത്തെ സംബന്ധിച്ച് ഇതുവരെ സംക്ഷിപ്തമായ വിവരങ്ങൾ മാത്രമാണ് പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത്; അതിന്റെ മുഴുവൻ വിവരങ്ങൾ നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്കു പോലും വിവരിക്കാനാവില്ല. മൂന്നാമത്തെ ചക്രത്തിൽ, ഉത്തമമനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ, സുധാമാനന്മാരും അവരോടൊപ്പം അനുസൃതരായ ദേവന്മാരുമുണ്ടായിരുന്നു. സത്യ, ധൃതി, ദമ, ദാന്ത, ക്ഷമ, ക്ഷാമ, ധ്വനി, ശുചി—ഇവരടക്കം പന്ത്രണ്ടു പേരാണ് സുധാമാനന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. വിശ്വധാ, വിശ്വകർമ, മാനസ, വിരാജസ, അവധ്യ, അവ്രതിർ, ദേവ, വസുർ, ധിഷ്ണ്യ, വിഭാവസു, രഥോർമി, കേതു, പ്രതർദന, സുധന, വസുദന, സുമഞ്ജസ, വിശാവ—ഇവരും യാഗയോഗ്യരായ പന്ത്രണ്ടു ദേവന്മാരായി അറിയപ്പെടുന്നു. ദിക്പതി, വാക്പതി, വിശ്വ, ശംഭു, അശ്വ, സദശ്വ, ക്ഷേമ, ആനന്ദ—ഇവരും ഉത്തമമനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ദേവന്മാരാണ്. അംഗിരസിന്റെ മക്കളാണ് ഉത്തമമനുവിന്റെ സന്തതികൾ, അങ്ങനെ ആ കാലഘട്ടത്തിൽ ഏഴു മഹർഷിമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. ദേവാംബുജ്, അപ്രതിമ, ഗജ എന്നിവരും, മഹാത്മാവായ ഉത്തമമനുവിന് പതിമൂന്നു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. ഉത്തമസൃഷ്ടി സ്വാരോചിഷമനു കാലഘട്ടത്തിൽ പെട്ടതാണെന്ന് പുരാണം പറയുന്നു. നാലാമത്തെ മന്വന്തരത്തിൽ, താമസമനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലാണ് സംഭവങ്ങൾ നടക്കുന്നത്. ആ സമയത്ത് പുലസ്ത്യന്റെ പുത്രന്മാരാണ് ദേവന്മാർ. ആ മനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് പ്രതിനിധികളായ മഹർഷിമാരും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളേയാണ് ദേവന്മാരായി കണക്കാക്കുന്നത്. ആ കാലഘട്ടത്തിലെ ഏഴു മഹർഷിമാരുടെ പേരുകൾ ഇങ്ങനെ: അത്രി അഗ്നിയാണ്, ജ്യോതിര്ധാമ ഭാർഗവൻ ആണ്. താമസമനുവിന്റെ മന്വന്തരത്തിൽ, ചൈത്രനും മറ്റും മഹർഷിമാരായിരുന്നു. പ്രിയഭൃത്യ, പരിച്ഛി, പ്രസ്ഥല, ദൃഢേഷുധി എന്നിവരും അന്നത്തെ മഹർഷിമാരായി നിലകൊണ്ടു. ഇപ്പോൾ, അഞ്ചാമത്തെ മന്വന്തരമായ സ്വാരോചിഷമനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ, അമിതാഭ, ഭൂതരയ, വൈകുണ്ഠ, സുമേധസ്സ് എന്നിവരായിരുന്നു ദേവന്മാർ. ഇവരിൽ നാലു വിഭാഗം ദേവന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, എല്ലാ വിഭാഗവും മഹാന്മാരായ പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങുന്നവരായിരുന്നു. സുമതി, വിരാവ, ധാമ, നാദ, ശ്രവാസും അവരോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇവർ സ്വാരോചിഷമനുവിന്റെ മന്വന്തരത്തിൽ അമിതാഭ ദേവന്മാരായി അറിയപ്പെടുന്നു. അധൃതി, വിദ്യൃതി, ദമ, നിയമ—ഇവരും ആഭൂതയ വിഭാഗത്തിലെ അംഗങ്ങൾ ആയിരുന്നു. നാഥ, വിദ്യ്വാൻ, അജേയ, കൃശ, ഗൗര, ധ്രുവ—ഇവരും ആ മന്വന്തരത്തിൽ ഉണ്ടായവരാണ്. ഇങ്ങനെ ഓരോ മന്വന്തരങ്ങളിലും ദൈവികരും മഹർഷിമാരും അവരുടെ സന്തതികളും ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്ക് വഹിച്ചു. ഇതാണ് പുരാണങ്ങളിൽ പരാമർശിക്കുന്ന മന്വന്തരങ്ങളുടെ ലളിതമായ വിവരണം.