വിശ്വകർമൻ സൃഷ്ടിയുടെ ഓരോ ചക്രത്തിന്റെ ആരംഭത്തിലും അവയെ വീണ്ടും വീണ്ടും വിഭജിച്ചു. ഭൂലോകം മുതല് ആരംഭിക്കുന്ന നാലു ലോകങ്ങളെയും അദ്ദേഹം ആവര്ത്തിച്ച് ക്രമീകരിച്ചു. സ്വയംജനനായ ബ്രഹ്മാവ്, വിവിധ ജീവികളെ സൃഷ്ടിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ, സൃഷ്ടിയെ കുറിച്ച് ആലോചിച്ചു. അങ്ങനെ, ആ ആലോചനയിലൂടെ, ഉദ്ദേശത്തോടെയും മനസ്സോടെയും സൃഷ്ടി നിലവില് വന്നു. ആ ആദ്യ സൃഷ്ടിയില് ഇരുണ്ടത, ആശയക്കുഴപ്പം, വലിയ മോഹം, അന്ധകാരവും അജ്ഞാനവും നിറഞ്ഞിരുന്നു. ധ്യാനത്തിലേര്പ്പെടുന്നവരും അഭിമാനമുള്ളവരുമായവര്ക്കായി സൃഷ്ടി അഞ്ചു വകഭേദങ്ങളായി നിലകൊണ്ടു. അകത്തും പുറത്തും വെളിച്ചമില്ലാതെ, ബോധമില്ലാതെ അവ നിലനിന്നു. അതില് നിന്ന്, സ്വയം മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ജീവികള്, പ്രധാന വൃക്ഷങ്ങള് എന്നിങ്ങനെയുള്ളവ ഉദിച്ചു. മനസ്സിന് ഗ്രഹിക്കാനാവാതെ അവര് സ്വന്തം ജനനത്തിന്റെ മൂലകാരണമെന്നു അതിനെ കരുതി. അത് വക്രമായി സഞ്ചരിക്കുന്നതിനാല് അതിനെ 'അക്ഷോഭ്യപ്രവാഹം' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഉല്പാദിപ്പിക്കുകയും പിടിച്ചിടുകയും ചെയ്യുന്നവരും, അജ്ഞാനത്തിലൂടെ തങ്ങളേത് ജ്ഞാനികളാണെന്നു കരുതുന്നവരും അവിടെ ഉണ്ടായി. പതിനൊന്നു ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ഒപ്പം ഒമ്പതു വകഭേദങ്ങളായ ആത്മാവും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇവയെല്ലാം അകത്തുനിന്ന് പ്രകാശിച്ചുവെങ്കിലും പുറത്തുനിന്ന് വീണ്ടും മറഞ്ഞുകിടന്നു. വക്രപ്രവാഹമുള്ളവരെ 'സ്വയംനിയന്ത്രിതര്' എന്നും, മൂന്നു രീതിയിലുള്ള ബോധമുള്ളവരെന്നുമാണ് വിളിക്കുന്നത്. ഉദ്ദേശം കൊണ്ടുള്ള ആ സൃഷ്ടിയെ അവര് നിരീക്ഷിച്ചു. മൂന്നാമത്തേതായുള്ളത് 'ഉര്ദ്ധ്വപ്രവാഹം' ആയിരുന്നു; അത് മുകളില് സ്ഥാപിതമായി. ഇവര് സന്തോഷത്തിലും ആനന്ദത്തിലും സമ്പന്നരായി, അകത്തും പുറത്തും മറഞ്ഞുകിടന്നു. ആ ഒമ്പതു വകഭേദങ്ങളായ ആത്മാവുകള് ജ്ഞാനികളായും സംതൃപ്തരായും ഓര്മ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ഉര്ദ്ധ്വപ്രവാഹ ജീവികള് ദേവതകളില് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടപ്പോള്, പ്രഭു വീണ്ടും മറ്റൊരു സൃഷ്ടിയെ ആഗ്രഹിച്ചു—ഫലപ്രദമായ ഒരു സൃഷ്ടി. അങ്ങനെ, ഭൗതിക സൃഷ്ടി നേരിയ പ്രവാഹത്തോടുകൂടി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഇവര് വെളിച്ചത്തില് സമ്പന്നരും, അന്ധകാരമില്ലാത്തവരുമായും, രജോഗുണ predominated ആയവരുമായും ആയിരുന്നു. മനുഷ്യരും സജീവമായി അധ്യയനം ചെയ്യുന്നവരും അകത്തും പുറത്തും പ്രകാശമുള്ളവരായിരുന്നു. ആത്മാവില് പരിപാകം നേടിയ മനുഷ്യരും, ധര്മ്മപരരായ ഗാന്ധര്വ്വരുമൊത്ത്, അവിടെ ഉണ്ടായി. അതുപോലെ തന്നെ, ശക്തിയാല് പിന്മാറി, പ്രധാന സിദ്ധന്മാരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇങ്ങനെയാണ് മൂലഭൂതങ്ങളാല് ആരംഭിക്കുന്ന ജീവികളുടെ ആറാം സൃഷ്ടി എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്. മഹത് എന്ന ആദ്യസൃഷ്ടി ബ്രഹ്മാവിന്റെ സൃഷ്ടിയായി അറിയണം. മൂന്നാമത്തേതായത് വൈകാരികം, അതായത് ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ സൃഷ്ടി. നാലാമത്തേതാണ് മുഖ്യസൃഷ്ടി, അവയിലെ പ്രധാന ജീവികള് അചഞ്ചലരായവരാണ്. ഉര്ദ്ധ്വപ്രവാഹങ്ങളുള്ളവരുടെ സൃഷ്ടി, അതായത് ദേവതകളുടെ സൃഷ്ടി, ആറാമത്തേതായി അറിയപ്പെടുന്നു. എട്ടാമത്തേതായ സൃഷ്ടി 'അനുഗ്രഹം' ആണു; അതില് സത്ത്വവും തമസ്സും ഇരുവരുമുണ്ട്. പ്രകൃതിയും വൈകൃതിയും, കൂടാതെ കൗമാരസൃഷ്ടി ഒമ്പതാമത്തേതായി കരുതപ്പെടുന്നു. മന്ദബുദ്ധിയുള്ളവര് മുന്നോട്ട് പോവുകയും, അവരുടെ കൂട്ടം ബ്രാഹ്മണരാവുകയും ചെയ്യുന്നു. എങ്കിലും, ബ്രഹ്മാവ് നാലു വകഭേദങ്ങളായി എല്ലാ ജീവികളിലും പൂര്ണമായി നിലകൊള്ളുന്നു. അചഞ്ചലജീവികളിലും മൃഗയോനികളിലും അവയുടെ ശക്തിയാല് വിപരീതത്വം കാണപ്പെടുന്നു. പിന്നീടു ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ തുല്യന്മാരായി മനസ്സില് ജനിച്ചവരെ സൃഷ്ടിച്ചു. അവരുടെ പേരുകള് മനസ്സിലാക്കി, അവരില് മൂന്നു പേരും പിന്മാറി. അവര് അലംഭാവം കാണിച്ചപ്പോള്, ബ്രഹ്മാവ് മറ്റു അധ്യയനശീലികളെയും സൃഷ്ടിച്ചു. ഇനി, സൃഷ്ടിയില്ലായ്മയും, അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നവരുമായ അവസ്ഥയെ കുറിച്ച് എന്നില് നിന്ന് കേള്ക്കുക. സ്വര്ഗ്ഗം, ദിക്കുകള്, സമുദ്രങ്ങള്, നദികള്, വൃക്ഷങ്ങള്—ഇവയെല്ലാം അങ്ങനെയായിരുന്നു.