സൃഷ്ടിയുടെ വികാസത്തിൽ, ബുദ്ധി നാലു രൂപങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. മനുഷ്യരിൽ ഈ ബുദ്ധി സ്വാഭാവികമായോ അല്ലാതെയോ കാണപ്പെടുന്നു. കാരണം, എല്ലാ ജ്ഞാനവും, എല്ലാ വിശേഷങ്ങളുടെയും അറിവും അതിൽ നിൽക്കുന്നു, അതിൽ നിന്നാണ് ഉദയമാകുന്നതും. ബുദ്ധി അതിൽ ആശ്രയിക്കുന്നതിനാൽ, അതിന്റെ സ്വഭാവം ജ്ഞാനമാണ്. ഇങ്ങനെ, ക്ഷേത്രജ്ഞൻ—അഥവാ അറിയുന്നവൻ—ക്ഷേത്രജ്ഞാനത്തോടൊപ്പം പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. അതു പരമത്തെ ഗ്രഹിക്കുന്നതിനാൽ അതിന്റെ പരമമായ ഗ്രഹണം സ്ഥാപിതമാകുന്നു. അത് സ്വയം നിലനിൽക്കുന്നവയാൽ 'ദർശാവ്' എന്നപേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. മഹത് സൃഷ്ടികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ അതു പരമമായതാണെന്നും പറയുന്നു. അതിനാൽ, ബുദ്ധിയുടെ പരമസത്യം കാണുന്നവരെ മഹർഷികൾ എന്നു വിളിക്കുന്നു. മഹർഷികളുടെ അവസ്ഥയിൽ എത്തിച്ചേർന്നവർ അഹങ്കാരത്തെയും തപസ്സിനെയും ജയിച്ചവരാണ്. ഈ മഹർഷികളുടെ പുത്രന്മാർ, ഋഷികസ് എന്നറിയപ്പെടുന്നവർ, സംയോജനത്തിലൂടെ ജനിക്കുന്നു. ആഴത്തിൽ കാണുന്ന ആഴ്ച്ചയുള്ള ഏഴു മഹർഷികളും അവരുടെ സന്തതികളും പരമസത്യം ദർശിക്കുന്നവരാണ്. അവർ 'ദർശാവ്' എന്നറിയപ്പെടുന്നു, കാരണം അവർ സൃഷ്ടിയിലെ സമന്വയവും അതിലെ വിശേഷതകളും ഗ്രഹിക്കുന്നു. അവരിൽ അപ്രകൃത ആത്മാവും, മഹത്വാത്മാവും, അഹങ്കാരാത്മാവും ഉണ്ട്. ഇനി ഈ മഹർഷികളുടെ അഞ്ച് വംശങ്ങളെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ. മനു, ദക്ഷ, വസിഷ്ഠ, പുലസ്ത്യ—ഇവരടക്കം പത്ത് പേരാണ്. ഈ മഹർഷികൾ പരമമായവരായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ അവരെ മഹർഷികൾ എന്നു വിളിക്കുന്നു. കാവ്യ, ബൃഹസ്പതി, കശ്യപ, വ്യവാന, കാർദമ, വിശ്രവസ്, ശക്തി, വാലഖില്യർ എന്നിവരും ഈ മഹർഷികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇപ്പോൾ, ഗർഭത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച മഹർഷികളുടെ പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ: ഋഷിദീർഘതമസ്, ബൃഹദുക്ത, ശരദ്വത, ദധീച, ശംശപ, രാജാവ് വൈശ്രവണൻ—ഇവരെയാണ് പ്രഭു, ഋഷി, ഋഷിക എന്നീ പേരുകളിൽ ഓർമ്മിക്കുന്നത്. ഭൃഗു, കാവ്യ, പ്രചേതസ്, ആത്മസംയമനമുള്ള ഋചീക, ആശ്ടിഷേണ, യുദ്ധാജിത്, വീതഹവ്യ, സുവർചസ്—ഇവരടക്കം പന്ത്രണ്ടുപേർ. ഇവർക്കൊപ്പം ഋതവാക, ഗർഗ, ശിനി, സംകൃതി, യുവനാശ്വ, പൗരുകുത്സ, ത്രസദ്ദസ്യു, ദസ്യുമാൻ, വൃഷാദർഭ, വിരൂപാശ്വ, കണ്വ, മുദ്ഗല, അയാസ്യ, ചക്രവർത്തിൻ, വാമദേവ—ഇവരും കക്ഷീവാൻ അടക്കം മുപ്പത്തി മൂന്നു പേരും പ്രശസ്തമായ ആംഗിരസന്മാരായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. കശ്യപ, വത്സാര, നൈധ്രുവ, റൈഭ്യ, അത്രി, അർവസന, ശ്യാവാശ്വ, ഗവിഷ്ഠിര—ഇവരടക്കം മൂന്നു മഹർഷി വർഗ്ഗങ്ങളാണ്, മന്ത്രങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാക്കളായവർ. നാലാമത്തേത് ഇന്ദ്രപ്രമതി, അഞ്ചാമത്തേത് ഭാരദ്വസു. ഇവരടക്കം ഏഴുപേർ വസിഷ്ഠർ, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ. അതിനുപുറമെ, പണ്ഡിതൻ മധുഛന്ദ, അഘമർശണ, ദേവശ്രവ, റെണു, പൂരണ, ധനഞ്ജയ, അഗസ്ത്യ, ആയു, ദൃഢായു, വിധ്മവാഹ, വിവസ്വതിന്റെ പുത്രനായ മനു, ഇല, പുരൂഖ രാജാവ്—ഇവരും മഹർഷികൾക്കു കൂട്ടത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ, സൃഷ്ടിയുടെ ആദിയിൽ ബുദ്ധിയുടെ വികാസവും, മഹർഷികളുടെ ഉത്പത്തിയും, അവരുടെ വംശപരമ്പരയും, സത്യം ദർശിക്കുന്ന മഹാന്മാരുടെ മഹത്വവും ഇതിൽ വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടു.