കൃതയുഗവും അതിനോടൊപ്പം സന്ധ്യാകാലവും അവസാനിച്ചപ്പോൾ, ഔഷധികൾ ഭൂമിയിൽ വളർന്നു തുടങ്ങി. മഴ പെയ്യാൻ തുടങ്ങി. അപ്പോൾ വർണാശ്രമ വ്യവസ്ഥയും, മന്ത്രങ്ങളുടെ സമാഹരണവും സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. അങ്ങനെ ഈ സകലവും ഒരുക്കിയ ശേഷം, ലോകസമസ്തം അനുഭവിക്കുന്ന ഇന്ദ്രൻ മഹാസ്വമേധയാഗം ആരംഭിച്ചു. ആ മഹാസ്വമേധയാഗത്തിൽ മഹർഷിമാർ ഒത്തുചേർന്നു. യാഗത്തിൽ പുരോഹിതന്മാർ തങ്ങളുടെ കര്മ്മങ്ങളിൽ മുഴുകിയിരുന്നപ്പോൾ, യാഗകാർമികങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടു. ലഘുവായ കര്മ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയായപ്പോൾ, പ്രധാന അദ്ധ്വര്യുപുരോഹിതന്മാരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. അഗ്നിയെ സംരക്ഷിച്ച ബ്രാഹ്മണർ ഹോമദ്രവ്യങ്ങൾ അഗ്നിയിൽ സമർപ്പിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ഇന്ദ്രിയസ്വഭാവമുള്ള ദേവതകൾക്ക് യാഗഫലങ്ങൾ ലഭിച്ചു. പുരോഹിതർ നിർദേശിച്ച സമയത്ത്, അദ്ധ്വര്യുകൾക്കും മഹർഷിമാർക്കും മനസ്സിൽ കലുഷിതത്വം തോന്നി. അവരൊക്കെയും ചേർന്ന് ഇന്ദ്രന്റെ അടുത്ത് എത്തിയ് ചോദിച്ചു: "ഭഗവൻ, ഈ യാഗത്തിന്റെ രീതി എന്താണ്?" അവർ ചോദിച്ചു: "ദേവാധിദേവാ, ഈ യാഗത്തിൽ മൃഗഹത്യയും നടക്കുന്നതാണ് കാണുന്നത്. ഇത് ധർമ്മമല്ല, അദ്ധർമ്മമാണ്. ഹിംസയെ ധർമ്മം എന്നു പറയില്ല." "ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി, നിയമപരമായി, പരിപാലിതമായ ധർമ്മം ലംഘിക്കാതെ, ഏറ്റവും കൂടുതൽ മൂന്നു വർഷം വരെ, മുളയിടാത്തവയുമായി യാഗം നടത്താം," എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. അങ്ങനെ സത്യദർശികളായ മഹർഷിമാരോടൊപ്പം ലോകനാഥനായ ഇന്ദ്രൻ ചോദിച്ചു: "ചലിക്കുന്നവയോ അചലങ്ങളോ, ഏത് ജീവികളുമായി യാഗം നടത്തണം?" ഇന്ദ്രന്റെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരം, അവർ വസുവിനെ സമീപിച്ചു. "ഉത്താനപാദന്റെ വംശജനായ ഭഗവൻ, ഞങ്ങളുടെ സംശയം നീക്കി സത്യം പറയണം," എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. വസു, വേദങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളും ഓർത്തു, യാഗത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം വിശദീകരിച്ചു: "യാഗം പശുക്കളോടും ധാന്യങ്ങളോടും ഫലങ്ങളോടും കൂടി നടത്തണം," എന്ന് പറഞ്ഞു. "ദേവതകൾക്കുള്ള മന്ത്രങ്ങളിൽ മഹർഷിമാർ ഹിംസയുടെ അർത്ഥം കാണുന്നുണ്ട്. അതിനാൽ ആ ആധികാരികതയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഞാൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു. നിങ്ങൾ അങ്ങനെ തന്നെ നടത്തണം. അല്ലെങ്കിൽ നിങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ അസത്യമായിരിക്കും." അങ്ങനെ, അതു ഒഴിവാക്കാനാകില്ലെന്ന് കണ്ടു, അവർ മൗനമായി. ആകാശത്ത് സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന വസു, പിന്നീട് അധോലോകത്തിലേക്ക് പോയി. ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയങ്ങൾ നീക്കിയ രാജാവായ വസു താഴേക്ക് വീണു. ധർമ്മത്തിന്റെ പാത അനേകം വാതിലുകളുള്ളതും സൂക്ഷ്മവും ദൂരവ്യാപകവുമാണ്. സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ പുത്രനു മാത്രമേ ദേവന്മാർക്കും മഹർഷിമാർക്കും അതിലെത്താൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുള്ളൂ. അനേകം കോടി മഹർഷിമാർ തങ്ങളുടെ തപസ്സിലൂടെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് എത്തി. അവരുടെയൊക്കെ സമ്പത്ത് ശേഖരിച്ച ധാന്യങ്ങളും കിഴങ്ങുകളും ഫലങ്ങളും പച്ചക്കറികളും വെള്ളവും മാത്രമായിരുന്നു. അവർ അഹിംസ, അലോഭം, തപസ്, സകലജീവികളോടുള്ള കരുണ, ആത്മനിയന്ത്രണം എന്നിവയിൽ നിലകൊണ്ടു. ഇതാണ് പ്രാപിക്കാൻ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ ശാശ്വതധർമ്മത്തിന്റെ മൂലമാണ്. പ്രിയവ്രത, ഉത്താനപാദ, ധ്രുവ, മേധാതിഥി, വസു, പ്രാചീനബർഹി, പർജന്യ, ഹവിർധാനൻ തുടങ്ങിയ മഹാബലശാലികളായ രാജർഷിമാർ, ഇവരുടെ പ്രശസ്തി ലോകത്ത് നിലനിൽക്കുന്നു. ഈ സകല ജഗതും ബ്രഹ്മാവ് തപസ്സിലൂടെ സൃഷ്ടിച്ചതാണ്. യാഗം ദ്രവ്യവും മന്ത്രവും ചേർന്നതാണ്; തപസ് ഉപവാസത്തിന്റെ സ്വഭാവമുള്ളതാണ്. ബ്രാഹ്മണർ ചെയ്യേണ്ട കര്മ്മം, പ്രകൃതിയെ ജയിക്കാൻ വൈരാഗ്യത്തിലും നിര്പേക്ഷതയിലും ആധാരമാക്കിയാണ്. അങ്ങനെ, ജ്ഞാനാരംഭത്തെക്കുറിച്ച് വലിയൊരു സംവാദം അവിടെ ഉരുത്തിരിഞ്ഞു.