മഴക്കാലത്തും ശരത്കാലത്തും, ആ മഹത്തായ സൂര്യൻ നാലു പ്രവാഹങ്ങളായി ജലധാരകളെ ഭൂമിയിൽ ഒഴുക്കുന്നു. ഈ കാലങ്ങളിൽ ഇന്ദ്രൻ, ധാതാവ്, ഭഗൻ, പൂഷൻ, മിത്രൻ, പിന്നീട് വരുണനും യമനും അഗ്നിയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. മാഘമാസത്തിൽ വരുണൻ, ഫാൽഗുണത്തിൽ പൂഷൻ, ജ്യേഷ്ഠയിൽ ഇന്ദ്രൻ, ആശാഢത്തിൽ സവിതാ സൂര്യൻ, അശ്വയുജത്തിൽ പർജന്യൻ, കാർത്തികയിൽ ത്വഷ്ടാ സൂര്യൻ എന്നിങ്ങനെ ഓരോ മാസത്തിലും ദേവതകൾ സൂര്യന്റെ രൂപത്തിൽ ഭാസിക്കുന്നത് കാണാം. വരുണന്റെ പഞ്ചസഹസ്രം രശ്മികൾ സൂര്യന്റെ പ്രവർത്തിയിൽ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. ധാതാവിന് എട്ടായിരം രശ്മികൾ, ശതക്രതു എന്ന ഇന്ദ്രന് ഒൻപതിനായിരം രശ്മികൾ ഉണ്ട്. സിത്രൻ ഏഴു രശ്മികളോടെ പ്രകാശിക്കുന്നു, ത്വഷ്ടാവും എട്ടു രശ്മികളോടെ. വിഷ്ണു ഭൂമിയിൽ ആറായിരം രശ്മികളാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു. മഴക്കാലത്ത് സൂര്യൻ വെള്ള നിറത്തിലാണ്, ശരത്കാലത്ത് അവൻ മങ്ങലായ നിറത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ, ഓരോ കാലാവസ്ഥയിലും സൂര്യന്റെ വർണ്ണഭേദങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. സൂര്യൻ, അമരന്മാരുടെ ഇടയിൽ പോലും, ത്രിപ്രകാരമായ അമൃതത്തെ അനുവദിക്കുന്നില്ല. കാലാവസ്ഥകൾ മാറുമ്പോൾ അത് ജലധാര, തണുപ്പ്, ചൂട് എന്നിങ്ങനെ വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു. നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും ഗ്രഹങ്ങളുടെയും ചന്ദ്രന്റെയും അടിസ്ഥാനവും ഗർഭവും ആകുന്നവൻ സൂര്യനാണ്. നക്ഷത്രങ്ങളുടെ അധിപൻ സോമൻ (ചന്ദ്രൻ), ഗ്രഹങ്ങളുടെ രാജാവ് സൂര്യൻ തന്നെയാണ്. അഗ്നി സൂര്യനായി അറിയപ്പെടുന്നു; ജലം ചന്ദ്രനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സ്കന്ദൻ ദേവസേനാധിപതിയായും, മംഗളൻ (ഗ്രഹം) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. രുദ്രൻ വൈവസ്വതൻ തന്നെയാണ്, യമൻ ജീവജാലങ്ങളുടെ അധിപൻ. ദേവരും അസുരന്മാരും വന്ദിക്കുന്ന മഹാഗ്രഹങ്ങൾ, ഗുരു ശുക്രന്മാർ, പ്രകാശം നിറഞ്ഞവരാണ്. മൂന്നു ലോകങ്ങളും സൂര്യനിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്, ഇതിൽ സംശയമില്ല. രുദ്രൻ, ഉപേന്ദ്രൻ, ഇന്ദ്രൻ, ചന്ദ്രൻ, ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, ദിവ്യദേവതകൾ, ഈ എല്ലാം ഭവനങ്ങളുടെ അധിപനായ പരമാത്മാവിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. അവനിൽ നിന്നാണ് സകലവും ജനിക്കുന്നത്, അവനിലേക്കാണ് എല്ലാം ലയിക്കുന്നത്. ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ഈ ലോകത്തെ അറിയുന്നവൻ പ്രകാശമാനമായ സൂര്യഗ്രഹം തന്നെയാണെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം. നിമിഷങ്ങൾ, മുഹൂർത്തങ്ങൾ, ദിവസങ്ങൾ, രാത്രികൾ, പക്ഷങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം സൂര്യന്റെ അഭാവത്തിൽ അളക്കാനാവില്ല. കാലാവസ്ഥകളുടെ വ്യത്യാസം ഇല്ലെങ്കിൽ പൂക്കളും മൂലകളും പഴങ്ങളും ഉണ്ടാകില്ല. സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലും സകലജീവികൾക്കും പ്രവർത്തനങ്ങളില്ലാതാകും. സൂര്യൻ തന്നെ കാലനാണ്, അഗ്നിയാണ്, പന്ത്രണ്ടു രൂപങ്ങളുള്ള പ്രജാപതിയാണ്. അവൻ പ്രകാശത്തിന്റെ സമുച്ചയവും, അന്ധകാരം നശിപ്പിക്കുന്നവനും, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവനുമാണ്. അവൻ എല്ലാ ദിശകളിലും, മുകളിലും, താഴിലും എല്ലാം ചൂടാക്കുന്നു. അന്ധകാരം സമമായി നശിപ്പിക്കുന്നു. സൂര്യൻ തന്റെ രശ്മികളാൽ ലോകം മുഴുവനും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു. ഈ രശ്മികളിൽ ഏഴു പ്രധാന രശ്മികൾ ഗ്രഹങ്ങൾക്ക് വഴികാട്ടികളാണ്. ഇവരിൽ വിശ്വശ്രവാ എന്നൊരു മഹാത്മാവും ഉണ്ട്; സമ്പന്നരിലും ധർമികരിലും ശ്രേഷ്ഠൻ. സുഷുമ്ണ എന്ന സൂര്യരശ്മി, ചന്ദ്രൻ ക്ഷയിക്കുമ്പോൾ അതിനെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു. ഹരികേശൻ മുന്നിൽ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ജനകനായി നിലകൊള്ളുന്നു. വിശ്വശ്രവാ പിന്നിൽ, ശുക്രന്റെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ആറാം രശ്മിയായ അർവാവസു, ഗുരുവിന്റെ ഉത്ഭവം ആകുന്നു. ഇങ്ങനെ സൂര്യന്റെ ശക്തിയാൽ ഗ്രഹങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളും താറാവുകളും നിലനിൽക്കുന്നു.