സൂര്യൻ ആഗോളത്തിലെ എല്ലാ ജലവും ആഗിരണം ചെയ്ത് അതിനെ ചന്ദ്രനിലേക്കാണ് കൈമാറുന്നത്. അതിനുശേഷം, ചന്ദ്രനിൽ നിന്നുള്ള ജലം സസ്യങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ജലം വീണ്ടും വീണ്ടും ഉയർന്നു താഴെ വീണുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ലോകങ്ങളെ നിലനിർത്താൻ ഈ അത്ഭുതകരമായ മായയാണ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവും, സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ കർത്താവും ആയ ആയിരം കണ്ണുള്ള ദൈവം, സകല ജലത്തെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നു. ലോകങ്ങളിലെ ജലം, ചന്ദ്രനിൽ നിന്നും ആകാശത്തിൽ നിന്നുമാണ് ഉരുത്തിരിയുന്നത്. സൂര്യനിൽ നിന്നു ഊഷ്മാവും, ചന്ദ്രനിൽ നിന്നു ശീതളതയും പ്രപഞ്ചത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു. ഗംഗാനദി, അതിന്റെ വിശുദ്ധിയും സുതാര്യത്വവും, ചന്ദ്രനാൽ തന്നെയാണ് നിലനിൽക്കുന്നതു. സകല ജീവികളുടെയും ശരീരത്തിൽ ഉള്ള ജലവും, അതവിടെനിന്ന് വाष്പമായി ആകാശത്തേക്ക് ആഗ്രഹമില്ലാതെ പുറപ്പെട്ടു പോകുന്നു. സൂര്യൻ തന്റെ കിരണങ്ങൾകൊണ്ട് എല്ലാ ജീവികളിൽ നിന്നുമുള്ള ജലത്തെ ആഗിരണം ചെയ്യുന്നു. ആ ജലം, അമൃതംപോലെ, സസ്യങ്ങൾക്ക് ജീവൻ നൽകുന്നു. സൂര്യൻ തന്റെ പ്രകാശമുള്ളതും മങ്ങിയതുമായ കിരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ആ ജലത്തെ മേഘങ്ങളിൽ എത്തിക്കുന്നു. സകല ജീവികളുടെയും ക്ഷേമത്തിനായി, കാറ്റുമായി കലർന്ന ആ ജലം എല്ലായിടത്തും വ്യാപിക്കുന്നു. ഇടിമിന്നൽ, കാറ്റ് കൊണ്ടുള്ള ശബ്ദം, അഗ്നിയിൽ നിന്നുള്ള മിന്നൽ—ഇവയിൽ നിന്ന് ജലം വേർപെടുന്നില്ലെന്നത് ജലത്തിന്റെ ആധാരമെന്ന് ജ്ഞാനികൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. മേഘങ്ങൾ പലവിധങ്ങളുണ്ട്: അഗ്നിജന്മങ്ങൾ, ബ്രഹ്മയിൽ നിന്നുള്ളവർ, ചിറകുകളിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവർ—ഇവയ്ക്ക് ഓരോ പ്രത്യേകതയും ഉണ്ട്. അഗ്നിജന്മങ്ങൾ ശാന്തിയിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്; അവയിൽ പുക ഉയരുന്നു. കാള, പന്നി, മദോന്മത്താനായാനകളുടെ രൂപത്തിലുള്ള മേഘങ്ങൾ ജീമൂതങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ഇവയിൽ നിന്നാണ് ജീവികളുടെ ജീവൻ ഉരുത്തിരിയുന്നത്. വ്യക്തമായ രൂപവും വാക്കില്ലാത്തതുമായ മേഘങ്ങൾ കാറ്റിന്റെ ഇച്ഛാനുസൃതമാണ്. പർവതങ്ങളുടെ കിഴക്കോരങ്ങളിലും ഉച്ചികളിലും ഇവ മഴയായി ചിതറുന്നു. ബ്രഹ്മന്റെ ശ്വാസത്തിൽ നിന്നു ജനിക്കുന്ന മേഘങ്ങൾ ബ്രഹ്മജാ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അവയുടെ തുടർച്ചയായ ഗർജ്ജനത്തിലൂടെ ഭൂമി, സ്വന്തം അംശങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉയർന്നു, നിലനിൽക്കുന്നു. ഈ മേഘങ്ങളിൽ മഴക്കാലം സ്ഥാപിതമാണ്; അതിൽ നിന്നാണ് ജീവികളുടെ ജീവൻ ഉരുത്തിരിയുന്നത്. യോജന ദൂരത്തേക്കു പോലും സാദ്ധ്യകൾ ഇവയിൽ നിന്ന് വേർപിരിയുന്നു. ചിറകുകളിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്ന മേഘങ്ങൾ പുഷ്കരാവർത്തക എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ആഗ്രഹങ്ങൾ വർധിച്ച ജീവികൾ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ, അതിനാലാണ് ഇവയ്ക്ക് ആ പേര് ലഭിച്ചത്. അവ യുക്തിയോടെ കാലാന്ത്യത്തിലെ മഴ സൃഷ്ടിക്കുകയും പ്രളയാഗ്നിയെ നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പല രൂപങ്ങളിലുമുള്ള ഇവ ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തെയാകെ നിറയ്ക്കുന്നു. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ പൊട്ടിപ്പൊളിഞ്ഞ ഹിരണ്യഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചതെല്ലാം ആണ്ഡകവർമ്മങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; അവയെല്ലാം മേഘങ്ങളാണ്. അവയിൽ പ്രധാനമായത് പർജന്യയും, ദിശകളുടെ നാലു ആനകളും. അവയ്ക്ക് ഒരു പ്രത്യേക വംശവും, ഒരുเดียวായ ഉത്ഭവവുമുണ്ട്; അതാണ് ജലം. ശേഷിക്കുന്നവ കൃഷിയുടെ വളർച്ചയ്ക്കായി ഹിമവും മഴയും പെയ്യുന്നു. ആകാശത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൈവീകഗംഗയെ വഹിക്കുന്ന ഭാഗ്യശാലിയാണ് അവൻ. ദിശകളുടെ ആനകൾ, വിശാലമായ തുമ്പുകളാൽ, അവളിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന ജലം ആഗിരണം ചെയ്യുന്നു. ദക്ഷിണഭാഗത്ത് ഹേമകൂട്ട എന്ന പർവതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അവിടെ, പുണ്ഡ്ര എന്ന വലിയ നഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതായി പറയുന്നു.