ഭൂലോകം, ഭുവർലോകം, സ്വർലോകം, അതുപോലെ മഹർലോകം എന്നിവയുടെ ക്രമം വരുന്നു. ഈ ലോകങ്ങളുടെ പരിധിയും അതിന്റെ അതിരുകളും ഇതിലാണു മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്. ശുക്ലപക്ഷത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ, ആണ്ഡത്തിന്റെ രൂപം അങ്ങനെ തന്നെയാണ്. അതിന്റെ അകത്തു, മുകളിൽ, താഴെ – എല്ലായിടത്തും അതിന്റെ കാരണം അക്ഷരത്വം കൊണ്ടാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. ഓരോ ലോകവും മറ്റൊന്നിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു; ഓരോതും പത്തുശേഷം കൂടുതൽ വലിപ്പത്തിൽ. ആ ആണ്ഡത്തിന്റെ ചുറ്റും വളരെ ഗാഢമായ സമുദ്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അതിന്റെ പുറത്തും, അതിന്റെ ഗാഢതയിലും, അതിന്റെ ഗോളരൂപം അകത്തു, മുകളിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അഗ്നിയുടെ പ്രദേശം, പരിക്രമണരൂപത്തിൽ, ഇരുമ്പിന്റെ വലിയ കൂട്ടംപോലെയാണ് ചുറ്റും. അതു ഗാഢമായ വായുവിനെയും ആകാശത്തെയും പിന്തുണച്ച് ഉറച്ചാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. ആ മഹത്തായത് അനന്തവും അവ്യക്തവുമായതിന്റെ അധിഷ്ഠാനത്തിലാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. അതു അനന്തമാണ്, സ്വയംഭവിച്ചവൻ, ആരംഭവും അന്തവും ഇല്ലാത്തവൻ. ആയിരക്കണക്കിന് യോജനങ്ങൾക്കുള്ളിൽ, അതിരുകളാൽ വേർതിരിച്ചിരിക്കുന്നു; അതു അതിയായ വലിപ്പമുള്ളതും അതിരില്ലാത്തതുമാണ്. ദേവതകളും അതിനെ അറിയുന്നില്ല; അതു എല്ലാ ഇടപാടുകൾക്കും അതീതമാണ്. ഇതാണ് മഹാഭവനം, അനന്തനായ ദൈവത്തിന്റെ അതിരുകൾ. മഹാദേവന്റെ അതിരുകൾ ഇങ്ങനെ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇവയെ വിശ്വലോകങ്ങൾ എന്ന് സംശയമില്ലാതെ വിളിക്കുന്നു. ഏഴു പാളികളും ബ്രഹ്മന്റെ ഭവനങ്ങളും ഉണ്ട്, ദ്വിജന്മാരേ. ഇതാണ് വിശ്വത്തിന്റെ അളവ്; ഇതാണ് സംസാരസമുദ്രം. ഈ അത്ഭുതമായ വിശ്വസ്വഭാവം ബ്രഹ്മസ്വഭാവമായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മഹാത്മാക്കളും പരമസിദ്ധരും ഈ സ്വഭാവം ഇന്ദ്രിയങ്ങൾകൊണ്ട് കാണുന്നില്ല. ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, ഇതാണ് അനന്തന്റെ മാനസീകശരീരം. ഈ അനന്തൻ എവിടെയും ഉപദേശങ്ങളിൽ വിവരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 'പദ്മനാഭൻ' എന്ന പേരിൽ വിളിക്കപ്പെടുന്നവൻ ഇങ്ങനെ പൂർണ്ണരൂപത്തിൽ വിവരണയുണ്ട്. ഭൂമിയിൽ, പാതാളത്തിൽ, ആകാശത്തിൽ, വായുവിൽ, അഗ്നിയിൽ – അതുപോലെ അന്ധകാരത്തിലും, അവൻ തന്നെയാണ് മഹാവഭാസ്വരൻ എന്നു അറിയപ്പെടുന്നത്. എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും, ലോകങ്ങളുടെ നാഥൻ, അനേക രൂപങ്ങളിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു; അതു ശക്തനായവൻ. പിന്തുണയ്ക്കുന്നവനും പിന്തുണയുള്ളവനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ, വ്യത്യാസങ്ങൾ അചലനായവനിൽ വരുന്നു. അവ 서로യിലേക്കു കടന്നുപോകുന്നു, വിവിധ രീതിയിൽ പരസ്പരം വലിപ്പമുള്ളവരാണ്. ആദ്യം അവ അവ്യക്തമായിരിന്നു; പിന്നെ വ്യത്യാസം മറ്റൊന്നിൽ നിന്നു ഉദിക്കുന്നു. ഗുണങ്ങളുടെ സമാഹാരത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിലൂടെ, വ്യത്യാസം വ്യക്തമായി ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു. ഭൂതങ്ങളേയും അതിനപ്പുറത്തെയും അതിനുമപ്പുറത്തെയും, ആ പ്രകാശം 'ഭൂമി' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ചെറിയ പാത്രങ്ങൾ വലിയ പാത്രത്തിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നതുപോലെ, പ്രകാശത്തിന്റെ വിഭജനങ്ങൾ ആകാശത്തിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നതായാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. ഈ ഘടകങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നത്രയും, അവയുടെ ഉത്ഭവം പറയപ്പെടുന്നു. ഘടകങ്ങൾ ലയിക്കുന്നപ്പോൾ, ഫലങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നില്ല. മഹത്വം കൊണ്ടു ആരംഭിക്കുന്ന വിഭജനങ്ങൾ കാരണം സ്വഭാവമുള്ളതും ഒരുമയുള്ളതുമാണ്. ദ്വിജന്മാരേ, ഏഴു ദ്വീപുകളും സമുദ്രങ്ങളും യഥാർത്ഥത്തിൽ എങ്ങിനെയാണ് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഈ മാറ്റം പ്രധാനതത്വത്തിന്റെ വിശ്വരൂപത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗത്താണ് ബാധിക്കുന്നതെന്ന് അറിയുക. അങ്ങനെ, ഏഴു വിഭാഗങ്ങളായ ജീവികൾ ഒരുമിച്ച് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഭൂമിയിലെ ക്രമീകരണത്തെക്കുറിച്ച് ഇത്രയും മാത്രം കേൾക്കേണ്ടതുണ്ട്.