കുഷദ്വീപം എന്നത് അതിന് മുമ്പുള്ള ദ്വീപിനേക്കാൾ ഇരട്ടിയധികം വിശാലമാണെന്ന് പറയുന്നു. ആ ദ്വീപിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പർവ്വതമാണ് ക്രൈഞ്ച. അതിനപ്പുറം അന്ധകാര എന്ന പർവ്വതവും, അതിന് മുകളിൽ ദിവാവൃൻ എന്ന പർവ്വതവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ദ്വിവിദ എന്ന പർവ്വതത്തിന് അപ്പുറം വലിയ പർവ്വതമായ പുണ്ഡരികയുണ്ട്. ഈ ക്രൈഞ്ചദ്വീപത്തിൽ ഏഴു രത്നങ്ങൾ കൊണ്ടു അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട പർവ്വതങ്ങളാണുള്ളത്. ഓരോന്നും മുമ്പത്തേതിനേക്കാൾ ഇരട്ടി വീതിയുള്ളവയും, അവ കാണുന്നവർക്കു ആനന്ദം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവയുമാണ്. ക്രൈഞ്ചഭൂമി വളരെ നൈപുണ്യപൂർവകമായതും, വാമനഭൂമി മനസ്സിനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നതുമായതാണ്. ഉഷ്ണ എന്ന പ്രദേശത്തിന് അപ്പുറം പീവരക എന്ന പ്രദേശവും, അതിന് അപ്പുറം അന്ധകാരക എന്നതുമുണ്ട്. മഹർഷിമാരുടെ ദേശത്തിന് അപ്പുറം ദുണ്ടുഭിസ്വന എന്ന പ്രദേശം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അവിടെ ഏഴു പ്രസിദ്ധവും മംഗളകരവുമായ നദികളുണ്ട്. ഖ്യാതി, പുണ്ഡരിക, ഏഴു രൂപത്തിലുള്ള ഗംഗാ എന്നിവ ഇവിടെയുണ്ട്. ഇവയെല്ലാം ജലസമ്പന്നമായവയും, സമൃദ്ധമായവയും ആകുന്നു. പ്രശസ്തമായ ഈ പ്രദേശം എല്ലാ ദിശകളിലും ക്രൗഞ്ചദ്വീപിനോട് തുല്യമായ വിസ്തൃതിയിലാണ്. ഈ സ്വാഭാവിക ദ്വീപുകൾ അവരുടെ യഥാക്രമത്തിൽ പൂർണ്ണമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഇവിടെയാണ് സകല ജന്തുക്കളുടെ ഉത്ഭവവും ലയവും സംഭവിക്കുന്നത്. ഈ സത്യങ്ങൾ ഞാൻ നിനക്കു പറയുന്നുവെന്നു ശ്രദ്ധിച്ചുകൊൾക. സമുദ്രത്തെ ചുറ്റി, തൈര് പോലെയുള്ള വെള്ളമുള്ള ഒരു പ്രദേശം അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു. അവിടെയാണു ക്ഷാമവും, വൃദ്ധാവസ്ഥയുടെയും രോഗഭയവും ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. അവിടെയുള്ള രത്ന ഖനികളും നദികളും നാമങ്ങൾ കേൾക്കുക. കിഴക്കോട്ട് ഉദയ എന്ന സ്വർണമലയും, അതിന് അപ്പുറം സമൃദ്ധമായ ജലസ്രോതസ്സുകളുള്ള വലിയ പർവ്വതമായ സുമഹാനും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അവിടെ നിന്നാണ് മഴക്കാലത്ത് ജീവികൾക്കായി മഴ വരുന്നത്. ആകാശത്തിൽ രേവതി എന്ന നക്ഷത്രം നിലകൊള്ളുന്നു; ഈ ക്രമം ബ്രഹ്മാവാണ് സ്ഥാപിച്ചത്. അതിനാൽ, പുരാതനജീവികൾക്ക് കറുത്ത നിറം ഉണ്ടായതായി പറയുന്നു. അതിന് അപ്പുറം വലിയ കോട്ടപർവ്വതമായ അംബികേയയും, അതിനപ്പുറം കമലങ്ങൾ കൊണ്ടു അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട കേശരീ പർവ്വതവും, അവിടെ നിന്നാണ് പ്രാണികളുടെ നായകനായ വായു ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. രണ്ടാമത്തെ സ്രോതസ്സ് സുകുമാര എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. അവിടെയുള്ള മംഗളകരമായ മഴയ്ക്ക് കുസുമോത്തര എന്ന പേരുണ്ട്. ഈ ദ്വീപിന്റെ അളവും, ദൈർഘ്യവും, വീതിയും വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അതിൽ ശക്തമായ ഉയരമുള്ള ശാക എന്നൊരു പ്രദേശവും, അതിലെ ജനങ്ങൾ വളരെ ആദരണീയരായവരുമാണ്. അവിടെ വലിയ പുണ്യപ്രദമായ നദികളും, ഏഴു രൂപത്തിലുള്ള ഗംഗയും ഉണ്ട്. ഇക്ഷു, വേണുക, ഗഭസ്തി, ഏഴാമത്തേത് സപ്തമി എന്നിവയാണ് അവിടെയുള്ള പ്രധാന നദികൾ. ആയിരക്കണക്കിന് നദികൾ അവിടെ ഉണ്ട്; അവിടെയാണ് ഇന്ദ്രൻ മഴ വരുത്തുന്നത്. ഈ അതിപവിത്രമായ നദികളെ എണ്ണിപ്പറയാൻ കഴിയും. ശാൽമലി വൃക്ഷം പോലെ വിശാലമായ ആ ദ്വീപ് ചക്രാകൃതിയിലാണ് ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. പലവിധ ധാതുക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, രത്നങ്ങളും പവഴും കൊണ്ടു ഭംഗിയാർന്നതുമാണ്. എല്ലാ ദിശകളിലും പൂക്കളും പഴങ്ങളുമുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ, ധനവും ധാന്യവും സമൃദ്ധമായി അവിടെ കാണാം. ശകദ്വീപം എല്ലാ ദിശകളിലും തുല്യവ്യാപ്തിയിലാണ്. അവിടെയുള്ള ഏഴു പ്രദേശങ്ങളും എല്ലാ വർണ്ണജാതികളുടെയും ആശ്രമങ്ങളുടെയും ജനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അവർ ധർമ്മത്തിൽ അചഞ്ചലമായ നിലപാടു പുലർത്തുന്നതിനാൽ അവിടെ ജനങ്ങൾ പരമാനന്ദത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു.