കുശദ്വീപത്തിലെ നാലാമത്തേതിന് പൂഷ്പവാൻ എന്ന പേരാണ്, അഞ്ചാമത്തേതിന് കുശേശയ. അവിടെയുള്ള ജലത്തിന് മന്ദാ എന്നാണ് പേരുള്ളത്; മന്ദര എന്ന പർവ്വതം ദാരണ മുതലായവയോടൊപ്പം അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു. പ്രദേശങ്ങളുടെ പേരുകളിൽ ആദ്യത്തേത് ഉദ്ഭിദ, രണ്ടാമത്തേത് വേണുമണ്ഡല. അഞ്ചാമത്തേത് ധൃതിമത്, ആറാമത്തേത് പ്രഭാകര എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, വിവിധ ജനങ്ങൾ, ലോകാധിപന്മാർ എന്നിവർ വസിക്കുന്നു. അവിടെ കള്ളന്മാരോ വിദേശജനങ്ങളോ ഇല്ല. അവിടെയും ഏഴു നദികളുണ്ട്—ശുദ്ധവും പാപരഹിതവും മംഗളകരവുമാണ് അവ. ഇതു കൂടാതെ അനേകം, അന്യമായിട്ടുള്ള നൂറുകണക്കിന്, ആയിരക്കണക്കിന് നദികളും അവിടെയുണ്ട്, അവയുടെ എണ്ണം അറിയപ്പെടാത്തതാണ്. കുശദ്വീപിന്റെ പുറത്ത്, അതിനെ ചുറ്റി, ഘൃതസമുദ്രം—നെയ്യ് സമുദ്രം—വ്യപിച്ചു കിടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ കുശദ്വീപിന്റെ ക്രമീകരണം വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. മുൻവന്ന ദ്വീപിനെക്കാൾ ഇരട്ടവിസ്തൃതിയിലാണ് കുശദ്വീപ്. ആ ദ്വീപിൽ മുഖ്യപർവ്വതം ക്രൈഞ്ച. അൻധകാരത്തിന് അപ്പുറത്ത് ദിവാവൃൻ എന്ന പർവ്വതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ദ്വിവിദയ്ക്ക് അപ്പുറത്ത് വലിയ പർവ്വതമായ പുണ്ഡരിക ഉണ്ട്. ഇവയാണ് ക്രൈഞ്ചദ്വീപിലെ ഏഴു രത്നമാലികാപർവ്വതങ്ങൾ. ഓരോന്നും മുൻപത്തേതിനേക്കാൾ ഇരട്ടവിസ്തൃതിയുള്ളതും ആനന്ദം വർധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്. ക്രൈഞ്ചഭൂമി വൈദഗ്ധ്യപൂർണ്ണവും വാമനഭൂമി മനോഹരവുമാണ്. ഉഷ്ണയുടെ അപ്പുറത്ത് പീവരകയും, പീവരയുടെ അപ്പുറത്ത് അൻധകാരകയും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. മുനികളുടെ ദേശത്തിന് അപ്പുറത്താണ് ദുന്ദുഭിസ്വന എന്ന സ്ഥലം. അവിടെയും ഏഴു നദികൾ ഉണ്ട്, ഓരോന്നും മംഗളകരവും എല്ലാ ദേശങ്ങളിലും പ്രശസ്തവുമാണ്. ഖ്യാതി, പുണ്ഡരിക, ഏഴു ഗംഗ—ഇവയെല്ലാം ഓർക്കപ്പെടുന്നു. ഇവയൊക്കെയും വിശാലവും ജലസമ്പന്നവുമാണ്, എല്ലാ ഭാഗത്തേക്കും ഒഴുകുന്നു. ഈ പ്രശസ്തമായ പ്രദേശം ചുറ്റും, ക്രൈഞ്ചദ്വീപിനുമായി തുല്യവിസ്തൃതിയിലാണ്. ഈ സ്വാഭാവിക ദ്വീപുകൾ ഓരോന്നും യഥാക്രമം നിലകൊള്ളുന്നു—ജീവികളുടെ ഉത്പത്തിയും ലയവും ഇവിടെയാണ് നടക്കുന്നത്. ഞാൻ ഇപ്പോൾ നിഷ്കളങ്കമായി, സത്യസന്ധമായി ഈ കാര്യങ്ങൾ പറയുന്നതു കേൾക്കൂ. സമുദ്രത്തെ ചുറ്റി, തൈര് പോലെയുള്ള വെള്ളമുള്ള ഒരു പ്രദേശം നിലകൊള്ളുന്നു. അവിടെ ദാരിദ്ര്യവും, വയസ്സും, രോഗഭയവും എവിടെ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്? അവിടെയുള്ള രത്നഖനികളും നദികളും പേരുകൾ കേൾക്കൂ. കിഴക്കോട്ട് ഉദയ എന്ന സ്വർണ്ണപർവ്വതം നിലകൊള്ളുന്നു. അതിനപ്പുറം സമൃദ്ധജലസ്രോതസ്സുള്ള മഹാപർവ്വതമായ സുമഹാൻ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അവിടെ നിന്നാണ് മഴക്കാലത്ത് ഈ ലോകത്തിലെ ജീവികൾക്കായി മഴ ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. രേവതി എന്നത് ആകാശത്തിൽ ഒരു നക്ഷത്രമാണ്; ഈ നിയമം ബ്രഹ്മാവാണ് സ്ഥാപിച്ചത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മുൻകാലത്തെ ജീവികൾക്ക് കറുത്ത നിറമായിരുന്നു. അതിന് അപ്പുറം വലിയ കോട്ടപർവ്വതമായ അംബികേയ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അതിനടുത്ത് കേശരി എന്ന പർവ്വതം, താമരപ്പൂക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടത്, അവിടെ നിന്നാണ് വായുവായ പ്രാണനാഥൻ ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. അവിടെ രണ്ടാമത്തെ ജലസ്രോതസ്സിന് സുകുമാര എന്ന പേരാണ്. അതിന്റെ മംഗളകരമായ മഴക്കൊണ്ട് കുസുമോത്തര എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ആ ദ്വീപിന്റെ അളവും നീളവും വീതിയും അതിനോട് അനുയോജ്യമാണ്. അവിടെ ശക്തമായ ഉയരമുള്ള ശാക എന്നൊരു പ്രദേശം ഉണ്ട്, അതിലെ ജനങ്ങൾ വളരെ മാന്യരാണ്. ഇങ്ങനെ ഈ ദ്വീപുകളും പർവ്വതങ്ങളും നദികളും, അവയുടെ ഓരോ പ്രത്യേകതകളും, ദൈവികമായ ക്രമത്തിൽ പരസ്പരം അണിനിരന്നു, സൃഷ്ടിയുടെ അത്ഭുതരൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.