പരാശരന് മഹര്ഷി വിശ്വാമിത്രനോടുള്ള വൈരം ഉണ്ടാകുന്നതായി വിവരിക്കപ്പെടുന്നു. ദേവന്റെ ഇച്ഛയാല്, വിശ്വാമിത്രന് വേണ്ടി, ഈ കാര്യം സംഭവിച്ചു, ഹേ ബ്രാഹ്മണാ. അന്നേ സമയം, ഏകവേദം നാലു ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ച്, ഭഗവാന് അതിനെ നാല് വേദങ്ങളാക്കി. ശിഷ്യന്മാരുടെയും അവരുടെ ശിഷ്യന്മാരുടെയും ശ്രമംകൊണ്ട് അനേകം വേദശാഖകള് രൂപപ്പെട്ടു. ധര്മം ആഗ്രഹിച്ചിരുന്ന പ്രശസ്തന്മാരായ മഹര്ഷിമാര് പിന്നെയും ചോദ്യങ്ങളുയര്ത്തി. ദൈവികസ്വഭാവമുള്ള ഏഴു അംഗങ്ങളുള്ള സുനാഭന് ഉത്തമസ്തുതികളോടുകൂടി അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ക്രമമായി അവനെ പിന്തുടര്ന്ന് പോയാല്, ആ വേദപാഠം ലഭിക്കും എന്ന് അവര് അറിഞ്ഞു. ആ ദേശം വിശുദ്ധമായതാണെന്ന് കരുതണം; അപ്പോഴാണ് ഭഗവാന് ഉത്തരം നല്കിയത്. ഗംഗ, ഗര്ഭ, യവാഹാര, നൈമിഷേയര് എന്നിവയും അന്നേ സമയം പരാമര്ശിക്കപ്പെട്ടു. നൈമിഷകാരണ്യത്തിലെ മഹര്ഷിമാര് ആ സമയത്ത് വിധിപ്രകാരം യജ്ഞം നടത്തി. ആ നൈമിഷമഹര്ഷിമാര് പരമകാരുണ്യത്തോടെ നിറഞ്ഞവരായിരുന്നു. അപ്പോള്, രാജാവിനെ അതിഥിയായി സ്വീകരിച്ച്, യഥായോഗ്യം ആദരിക്കുകയും സ്നേഹവും കാണിക്കുകയും ചെയ്തു. രാജാവ് യാത്ര തിരിച്ചതിനുശേഷം, മറ്റ് രാജാക്കന്മാരും മഹര്ഷിമാരും അവിടുന്ന് പിന്മാറി. പിന്നീട് വീണ്ടും മഹര്ഷിമാര് അവിടേയ്ക്ക് കൂട്ടംകൂടി യജ്ഞം നടത്താന് ഒരുങ്ങി. അപ്പോള്, നൈമിഷകാരണ്യത്തിലെ മഹര്ഷിമാര് പന്ത്രണ്ടു വര്ഷം നീണ്ട യജ്ഞം നിര്വഹിച്ചു. യദുവിന്റെ പുത്രനായ ത്വരണ്യനും പത്തായിരം പേരും അവിടെ ജനിച്ചു. ഇതാണ് വിഷയങ്ങളുടെ ക്രമവും പുരാണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹവും വിശദീകരിച്ചത്. മഹാവിഷയത്തിന്റെ സാരം ഇവിടെ ലഘുവായി സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ ആദ്യഭാഗം യഥാവിധി പഠിക്കുന്നവനും, ഇന്ദ്രിയങ്ങള് നിയന്ത്രിക്കുന്നവനും, നാല് വേദങ്ങളും അവയുടെ അംഗങ്ങളുമുള്ള ഉപനിഷത്തുകളും അറിയുന്ന ദ്വിജന്മാര്ക്കും, വേദം കുറവുള്ളവനെ ഭയപ്പെടുന്നു; "ഇവന് എന്നെ തോല്പ്പിക്കും" എന്ന് വിചാരിച്ച്. ഈ ഭാഗം ലഭിച്ചവന് മോഹം വരില്ല, ഇഷ്ടമായ മാര്ഗ്ഗം നേടും. അതിന്റെ വ്യുത്പത്തിജ്ഞാനമുള്ളവന് എല്ലാ പാപങ്ങളിലും നിന്ന് മോചിതനാകും. പ്രളയകാലത്തും ഇതു മാര്ഗ്ഗം ഒരുക്കുന്നു; സംഹാരകാലത്തും മടങ്ങിവരലില്ല. അവിടെ അത്ഭുതകരമായ കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്തവരുടെ യജ്ഞസമ്മേളനം എവിടെയായിരുന്നു? ആ ജ്ഞാനി അവിടെയുണ്ടായിരുന്നപ്പോള് എങ്ങനെയാണ് പുരാണം അവതരിപ്പിച്ചത്? ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോള് സൂതന് മംഗളപ്രദമായ വാക്കുകള് ഉത്തരം പറഞ്ഞു. ആ യജ്ഞസമ്മേളനം എത്രകാലം നീണ്ടു, എങ്ങനെയായിരുന്നു എന്നതും വിശദീകരിച്ചു. അവരുടെ ആ യജ്ഞം അതീവ പുണ്യമുള്ളതും ആയിരം വര്ഷം നീണ്ടതുമായിരുന്നു. അവിടെ ഇടാ ഭാര്യയായി, ജ്ഞാനിയായ ശാമിത്രനും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. ദേവതകള് അവിടെ ആയിരം വര്ഷം സോമപാനം ചെയ്തു. അതുകൊണ്ടാണ് നൈമിഷം മഹര്ഷിമാര്ക്കിടയില് പ്രശസ്തിയും ആദരവും ലഭിച്ചത്. അവിടെ രോഹിണി ഒരു മകളെ പ്രസവിച്ചു; ഗോമതി അതിവേഗം അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. രുന്ധതിയുടെ മകളില് നിന്ന് അത്യുത്തമതേജസ്സുള്ള ഒരു പുത്രന് ജനിച്ചു. അവിടെ വിശ്വാമിത്രനും വസിഷ്ഠനും തമ്മില് വൈരം ഉദിച്ചുയര്ന്നു. വസിഷ്ഠന് തോറ്റുപോയി, കാരണം അവന്റെ ജ്ഞാനം തടസ്സപ്പെട്ടു. നൈമിഷം അവിടെയുണ്ടായതിനാല് അവിടെയുള്ളവരെ നൈമിഷിയര് എന്നു വിളിക്കുന്നു. ശക്തിയുള്ള പുരൂരവസ് ഭൂമിയെ ഭരിച്ചിരുന്ന സമയത്ത്, ധനസമ്പത്തില് ഒരിക്കലും തൃപ്തനായിരുന്നില്ല; അവന് ലോഭിയല്ലായിരുന്നു എന്ന് ഞങ്ങള് കേട്ടിട്ടുണ്ട്. അവന് ഉര്വ്വശിയോടൊപ്പം ചേര്ന്ന് ആ യജ്ഞം നിര്വഹിച്ചു.