എല്ലാ കാലങ്ങളിലും സൗഖ്യങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, ചെളിയില്ലാത്ത, ശുദ്ധവും മംഗളകരവുമായ ഒരു ദേശം ഉണ്ടായിരുന്നു. അവിടുത്തെ എല്ലാ ജനങ്ങളും ഉന്നത വംശവും സമ്പത്തും സമ്പന്നമായ യുവാവസ്ഥയും നിലനിർത്തിയവരാണ്. അവർ ആ ദേശത്തിലെ പാൽകറിയുന്ന പശുക്കളുടെ പാൽ, അമൃതത്തിന് തുല്യമായത്, ആസ്വദിക്കാറുണ്ട്. അവരുടെ സ്വഭാവം, രൂപം, സ്നേഹഭാവം എല്ലാം സമാനവും സമതുലിതവുമാണ്. രോഗവും ദുഃഖവും ഇല്ലാതെ, സുഖത്തിൽ അർപ്പിതരായി, സന്തോഷത്തിൽ മാത്രം ജീവിക്കുന്നു. മഹാശക്തിയും ദീർഘായുസും ഉള്ള ഇവർ അന്യസ്ത്രീവിലാസം ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. ഈ സുഖജീവിതം, പരമസത്യം അറിയുന്നവർക്ക് മാത്രമേ കാണാനാവൂ; അതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ എന്താണ് ഞാൻ വിവരിക്കേണ്ടത്? ഈ പതിനാല് മനുക്കളും വീണ്ടും സൃഷ്ടിയിൽ ജനങ്ങളുടെ പിതാക്കളായി മാറി. ഇതു കേട്ട ശേഷം, രോമഹർഷണൻ അവരെ സമീപിച്ച് ഇങ്ങനെയൊരു വാക്ക് പറഞ്ഞു: "ഇപ്പോൾ, ഈ മധ്യപ്രദേശം വിവിധത്വം നിറഞ്ഞതാണ്, മംഗളവും അമംഗളവുമായ ഫലങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നതും. ഈ ദേശം ഭാരതം എന്നാണു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്, അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ ഭാരതവർ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ വാക്കിന്റെ വ്യുത്പത്തിയാലാണ് ആ ദേശം 'ഭാരതം' എന്നായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. ഭൂമിയിൽ മറ്റെവിടെയും മനുഷ്യർക്കായി കർമ്മം നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ഈ ദ്വീപുകൾ സമുദ്രം കൊണ്ട് വേർതിരിയുകയും പരസ്പരം അപ്രാപ്യവുമാണ്. നാഗദ്വീപം, സൗമ്യ, ഗന്ധർവ, വാരുണ എന്നിവയാണ് അവയുടെ പേരുകൾ. ഈ ദ്വീപ് ദക്ഷിണത്തിൽ നിന്ന് വടക്കിലേക്ക് ആയിരം യോജന ദൂരത്തിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. കിഴക്കിൽ കിരാതന്മാരാണ് അതിന്റെ അറ്റത്ത്; പടിഞ്ഞാറ് യവനന്മാരാണ് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. അവരിൽ ചിലർ പൂജയിൽ, യുദ്ധത്തിൽ, വ്യാപാരത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അവർ തങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തികളിൽ സ്ഥിരതയോടെ നിലനിൽക്കുന്നു. ധർമ്മം, സമ്പത്ത്, കാമം എന്നിവയുമായി ചേർന്ന് ഓരോ വർഗ്ഗവും തങ്ങളുടെ ധർമ്മങ്ങൾ അനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇവിടെ മനുഷ്യകർമ്മം സ്വർഗ്ഗത്തിനും മോക്ഷത്തിനും വേണ്ടി നടത്തപ്പെടുന്നു. ഇതിൽ മുഴുവൻ വിജയിച്ചവൻ ചക്രവർത്തി എന്നറിയപ്പെടുന്നു. സ്വന്തം ദേശം ഭരിക്കുന്നവൻ സ്വാമി എന്നാണു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്; ഞാൻ ഇതിന്റെ വിശദീകരണം വീണ്ടും നൽകാം. മഹേന്ദ്ര, മലയ, സഹ്യ, ശുക്തിമാൻ, ഋക്ഷ എന്നീ പർവ്വതങ്ങൾ ഇവിടുത്തെ പ്രധാനപ്പെട്ടവയാണ്. ഇവിടുത്തെ ആയിരക്കണക്കിന് മറ്റു പർവ്വതങ്ങളും സമീപത്തുള്ളവയും ഉണ്ട്. സന്ദര, വൈഹാര, ദുർദുര എന്നിവ പ്രധാന പർവ്വതങ്ങളാണ്. വാതന്ധമ, നാഗഗിരി, പാണ്ഡുര പർവ്വതം, പുഷ്പഗിരി, ഉജ്ജയന്ത, റൈവതക എന്നിവയും ഉണ്ട്. അവയിടയിൽ അറിയപ്പെടാത്ത, ചെറുതും ജീവനം കുറവായതുമായ പർവ്വതങ്ങളും ഉണ്ട്. ഈ പർവ്വതങ്ങൾ വഴി ഗംഗ, സിന്ദു, സർസ്വതി എന്നീ നദികൾ ഒഴുകുന്നു. ഇറാവതി, വിതസ്ത, വിപാശ, ദേവിക, കുഹു, കൗശകി, ത്രിദിവ, നിഷ്ടീവി, ഗെഡകി, വേദ, സ്മൃതി, വേദവതി, വൃത്രഘ്നി, സിന്ദു, രേവ, പാശ, ചർമണ്വതി, നൂപാ, വിദിശ, വെട്രവതി, ശോണമഹാനദ, നർമദ, സുരസ, ക്രിയ, തമസ, പിപ്പല, ശ്യേന, കരമോദ, പിശാചിക, സനേരു, ശുക്തിമതി, മങ്കുതി, ത്രിദിവ, ക്രതു, തപി, പയോഷ്ണി, നിര്വിന്ദ്യ, സ്രിപ, നിഷധ, തോയ, മഹാഗൗരി, ദുര്ഗ, വണ്ണശില, ഗോദാവരി, ഭീമരഥി, കൃഷ്ണവേന, ബഞ്ജുല എന്നീ നദികളും ഈ ദേശത്ത് ഒഴുകുന്നു. ഇങ്ങനെ, ഭാരതഭൂമിയുടെ സൗന്ദര്യവും, പർവ്വതങ്ങളും, നദികളും, ജനങ്ങളുടെ സവിശേഷതകളും, അവിടുത്തെ കർമ്മങ്ങളുടെ മഹത്വവും, രോമഹർഷണൻ സദസ്സിൽ വിശദമായി വിവരിച്ചു.