പവമാനന്റെ പുത്രനായി കവ്യവാഹനനെ പറയപ്പെടുന്നു. ദേവന്മാരിൽ ഹവ്യങ്ങൾ വഹിക്കുന്നവൻ അഗ്നിയാണ്, പിതൃദേശങ്ങളിൽ ആ ദൗത്യം കവ്യവാഹനനാണ് നിർവഹിക്കുന്നത്. ഇവരുടെ പുത്രന്മാരും പുത്രപൗത്രന്മാരും നാല്പത് പേരുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ശാസ്ത്രം പറയുന്നു. ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആദ്യ പുത്രൻ ലോകീയ അഗ്നിയായ വിഷ്രുപ്തനായിരുന്നു. വിഷ്രുപ്തന്റെ പുത്രൻ വൈശ്വാനരൻ ആയിരുന്നു; അവൻ നൂറു വർഷം ഹവ്യങ്ങൾ വഹിച്ചു. അതിനുശേഷം, ലോകീയ അഗ്നിയായ അഥർവൻ, ദർപ്പഹ അഥർവണൻ എന്നു ഓർക്കപ്പെടുന്നു. അവനിൽനിന്ന്, ദദ്യംഗ അഥർവണൻ എന്ന ലോകീയ അഗ്നി പ്രസിദ്ധനായി. ഇദ്ദേഹം ഗർഹപത്യാഗ്നിയായി അറിയപ്പെടുന്നു; ഇദ്ദേഹത്തിന് രണ്ട് പുത്രന്മാരുണ്ടായിരുന്നു. രണ്ടാം പുത്രൻ ശുകൻ ആയിരുന്നു, അവൻ പ്രയാണാഗ്നിയായി അറിയപ്പെടുന്നു. ശംസി എന്ന അഗ്നി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു; ഹവ്യങ്ങൾ വഹിക്കുന്ന ആ അഗ്നി പതിനാറ് നദികളെ ആഗ്രഹിച്ചു. ആ നദികൾ: കാവേരി, കൃഷ്ണവേണ, നർമദ, യമുനാ, വിപാശ, കൗശികി, ശതദ്രു, ശരയു എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പതിനാറ് പേരാണ്. ഇവരിൽ ഓരോരുത്തർക്കും വ്യക്തമായി പതിനാറ് ആസ്ഥാനങ്ങൾ വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. കൃതിക്കകളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ധിഷ്ണി ജനിച്ചു; അവരെ ധിഷ്ണികൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഈ രീതിയിൽ, ആ നദികളിൽ നിന്നുള്ള പുത്രന്മാർ ധിഷ്ണികളിൽ ജനിച്ചു. ഇപ്പോൾ, ഈ പേരുകൾ ശരിയായി എങ്ങനെ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നുവെന്ന് സംക്ഷിപ്തമായി കേൾക്കുക. ജനനക്രിയയിലും ഹവ്യാർപ്പണത്തിലും ക്രമമായി ഇവർ സ്ഥാനങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ആഹ്വാനപീഠത്തിൽ ദ്വിതീയനായ അഗ്നി കൃഷ്ണുനാണ്. പരിഷത്, പവമാനൻ എന്നിവരും രണ്ടാമത്തേതായി പറയപ്പെടുന്നു. ശാമിത്രാഗ്നിയിൽ പ്രത്യക്ഷമായ ഹവ്യവാഹനൻ സ്വച്ഛമല്ലാത്ത അഗ്നിയെന്ന നിലയിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ബ്രഹ്മസ്ഥലത്തിൽ പ്രശസ്തനായ സമുദ്രാഗ്നി വിശ്വവ്യചയാണ്. ഗൃഹസ്ഥനില്ലാത്ത, സമീപം ഇരിക്കുന്ന അഗ്നിയെ ശാലാസുഖീയക എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ശംസിയുടെ ഈ പുത്രന്മാരെ ദ്വിജന്മാർ സമീപസ്ഥാപ്യരായി ഓർക്കുന്നു. വിഭു, പ്രവാഹണ, അഗ്നീധ്രൻ എന്നിവരും, മറ്റൊരു ധിഷ്ണ്യനും ഇവരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഹോത്രി എന്ന അഗ്നി ഹവ്യവാഹകനായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു. വൈശ്വദേവാഗ്നി ബ്രാഹ്മണനും ശംസിരുമാണ്. വൈഷ്ഠീയൻറെ ആവാരി അഥവാ വാഭാരി അഗ്നി അങ്ങനെ തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്നു. എട്ടാമത്തേതായ സുധ്യു അഗ്നിയാണ്, യോമാർജാലിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അവൻ ജലങ്ങളുടെ ആദിയാണ്, അപ്പുനാമ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. അവഭൃത ക്രിയയിൽ ആ അഗ്നി അറിയപ്പെടുന്നു; അവൻ വരുണനോടൊപ്പം ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. ജഠരാഗ്നി, മരണധർമിയായ അഗ്നിയുടെ പുത്രനാണ് എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു. ഭയങ്കരനായ സംവർത്തകൻ, മൻയുമത് എന്ന അഗ്നിയുടെ പുത്രനായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു. സമുദ്രവാസിയുടെ പുത്രൻ, അസുരന്മാരോടൊപ്പം, അങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കപ്പെടുന്നു. അവന്റെ പുത്രൻ മാംസംഭക്ഷിക്കുന്ന അഗ്നിയാണ്, മരിച്ച മനുഷ്യരെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവൻ. ശുദ്ധനും സൂര്യസ്വഭാവമുള്ളവനുമായ അഗ്നിയെ ഗന്ധർവന്മാർ ആയുര് എന്നു വിളിക്കുന്നു. ആയുസ് എന്ന പേരിൽ, ആ ഭാഗ്യവാനായ അഗ്നി പ്രയാണാഗ്നിയായി അറിയപ്പെടുന്നു. പാകയജ്ഞങ്ങളിൽ, സഹസ് എന്നതാണ് അഗ്നിയുടെ പേര്. വിഭവൻ എന്ന അത്ഭുതകരമായ അഗ്നിയുടെ പുത്രനാണ് വിവിധി. വിവിധിയുടെ പുത്രൻ അർക്കൻ ആണു; ഇവരാണ് അഗ്നിയുടെ പുത്രന്മാർ. സൂരഭി, വസുരണ്ണാദ, പ്രവിഷ്ട, രുകമരാട് എന്നിവരും അങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു.