ಯಜ್ಞೇ ಚಾಹೂಯ ತೌ ಪ್ರೋಕ್ತೌ ತ್ಯಜನ್ತಾಮಸುರಾ ದ್ವಿಜೌ
ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ಆ ಇಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅಸುರರನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು.
ಏವಂ ತತ್ಯಜತುಸ್ತೌ ತು ಷಣ್ಡಾಮಕಾರೈ ತದಾ ಸುರಾನ್
ಹೀಗೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಂಡರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಇಬ್ಬರೂ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು.
ದೇವಾಸುರಾನ್ಪರಾಭಾವ್ಯ ಶಣ್ಡಾಮರ್ಕಾವುಪಾಗಮನ್
ದೇವತೆಗಳು ಅಸುರರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಆ ಶಂಡರೂಪದ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
ಬಾಧ್ಯಮಾನಾಸ್ತದಾ ದೇವೈರ್ವಿವಿಶುಸ್ತೇ ರಸಾತಲಮ್
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಹಿಂಸೆಯಿಂದ, ಅವರು ಪಾತಾಳ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
ತತಃ ಪ್ರಭೃತಿ ಶಾಪೇನ ಭೃಗುನೈಮಿತ್ತಿಕೇನ ಚ
ಆಗಿನಿಂದ curse ಮತ್ತು ಭೃಗುಮುನಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ,
ಕರ್ತುಂ ಧರ್ಮವ್ಯವಸ್ಥಾನ ಮಧರ್ಮಸ್ಯ ಪ್ರಣಾಶನಮ್
ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು ನಡೆಯಿತು.
ಮನುಷ್ಯವಧ್ಯಾಂಸ್ತಾನ್ಸರ್ವಾನ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ವ್ಯಾಹರತ ಪ್ರಭುಃ
ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವರು ಎಲ್ಲರನ್ನು ಮಾನವರಿಂದ ಕೊಲ್ಲಬಹುದೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.
ಯಜ್ಞಂ ಪ್ರವರ್ತ್ತಯಾಮಾಸ ವೈನ್ಯೋ ವೈವಸ್ವತೇ ಽನ್ತರೇ
ವೈನ್ಯ ಮತ್ತು ವೈವಸ್ವತ ಎಂಬ ಮಧ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
ಚತುರ್ಥ್ಯಾಂ ತು ಯುಗಾಖ್ಯಾಯಾಮಾಪನ್ನೇಷು ಸುರೇಷ್ವಥ
ನಾಲ್ಕನೇ ಯುಗದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಕುಸಿದಾಗ,
ದ್ವಿತೀಯೋ ನರಸಿಂಹೋ ಽಭೂದ್ರೌದ್ರಃ ಸುತಪುರಸ್ಸರಃ
ಎರಡನೇ ಅವತಾರವಾದ ನರಸಿಂಹ, ಕ್ರೂರ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಗನೊಡನೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.
ದ್ವಿಜೋ ಭೂತ್ವಾ ಶುಭೇ ಕಾಲೇ ಬಲಿಂ ವೈರೋಚನಂ ಜಗೌ
ಒಂದು ಶುಭ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿ ಬದಲಾಗಿ, ವಿರೋಚನನ ಮಗನಾದ ಬಲಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಹೋದನು.
ದಾತುಮರ್ಹಸಿ ಮೇ ರಾಜನ್ವಿಕ್ರಮಾಂಸ್ತ್ರೀನಿತಿ ಪ್ರಭುಃ
ಪ್ರಭುನು, "ರಾಜನೇ, ನೀನು ನನಗೆ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ವಾಮನಂ ತಂ ಚ ವಿಜ್ಞಾಯ ತತೋ ಽದಾನ್ಮುದಿತಃ ಸ್ವಯಮ್
ಅವನನ್ನು ವಾಮನನೆಂದು ಗುರುತಿಸಿ, ಬಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಕೊಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು.
ತ್ರಿಭಿಃ ಕ್ರಮೈರ್ವಿಶ್ವಮಿದಂ ಜಗದಾಕ್ರಾಮತ ಪ್ರಭುಃ
ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಜಗತ್ತನ್ನು ದಾಟಿದನು.
ಪ್ರಕಾಶಯನ್ದಿಶಃ ಸರ್ವಾಃ ಪ್ರದಿಶಶ್ಚ ಮಹಾಯಶಾಃ
ಮಹಾಪ್ರತಾಪಿಯು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಗೊಳಿಸಿದನು.
ಆಸುರೀಂ ಶ್ರಿಯಮಾಹೃತ್ಯ ತ್ರೀಂಲ್ಲೋಕಾಂಶ್ಚ ಜನಾರ್ದ್ದನಃ
ಜನಾರ್ದನನು ಅಸುರರ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನೂ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ತನ್ನ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು.
ನಮುಚಿಃ ಶಂಬರಶ್ಚೈವ ಪ್ರಹ್ರಾದಶ್ಚೈವ ವಿಷ್ಣುನಾ
ನಮುಚಿ, ಶಂಬರ ಮತ್ತು ಪ್ರಹ್ಲಾದರನ್ನು ವಿಷ್ಣು ಕೊಂದನು.
ಮಹಾಭೂತಾನಿ ಭೂತಾತ್ಮಾ ಸವಿಶೇಷಾಣಿ ಮಾಧವಃ
ಮಾಧವನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಆತ್ಮನಾಗಿ, ಮಹಾ ಭೂತಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನೂ ಆಗಿದ್ದನು.
ತಸ್ಯ ಗಾತ್ರೇ ಜಗತ್ಸರ್ವಮಾತ್ಮಾನಮನುಪಶ್ಯತಿ
ಅವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ, ಈ ಜಗತ್ತು ಸರ್ವವೂ ತನ್ನ ಆತ್ಮವೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ತದ್ವೈ ರೂಪಮುಪೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ದೇವಾದಾನವಮಾನವಾಃ
ಉಪೇಂದ್ರನ ಆ ರೂಪವನ್ನು ದೇವತೆಗಳು, ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ಮಾನವರು ನೋಡುತ್ತಾರೆ.
ಬಲಿಃ ಸಿತೋ ಮಹಾಪಾಶೈಃ ಸಬನ್ಧುಃ ಸಸುತ್ದೃದ್ಗಣಃ
ಬಲಿ ಮಹಾ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತನಾಗಿ, ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳೂ, ದೃಢವಾದ ಅನುಯಾಯಿಗಳೂ ಜೊತೆಗೆ ಇದ್ದನು.
ತತಃ ಸರ್ವಾಮರೈಶ್ವರ್ಯಂ ದತ್ತ್ವೇನ್ದ್ರಾಯ ಮಹಾತ್ಮನೇ
ಆಮೇಲೆ, ಅಮರರ ಎಲ್ಲಾ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನೂ ಮಹಾತ್ಮ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.
ಏತಾಸ್ತಿಸ್ರಃ ಸಮೃತಾಸ್ತಸ್ಯ ದಿವ್ಯಾಃ ಸಂಭೂತಯಃ ಶುಭಾಃ
ಈ ಮೂರು ಅವತಾರಗಳು ಅವನ ದಿವ್ಯವಾದ ಶುಭಕರ ರೂಪಗಳೆಂದು ನೆನಪಾಗಿವೆ.
ತ್ರೇತಾಯುಗೇ ತು ದಶಮೇ ದತ್ತಾತ್ರೇಯೋ ಬಭೂವ ಹ
ತೃತೀಯ ಯುಗದ ಹತ್ತನೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನು ಹುಟ್ಟಿದನು.
ಪಞ್ಚಮಃ ಪಞ್ಚದಶ್ಯಾಂ ತು ತ್ರೇತಾಯಾಂ ಸಂಬಭೂವ ಹ
ಐದನೇ ಮತ್ತು ಹದಿನೈದನೇ ತೃತೀಯ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.
ಏಕೋನವಿಂಶಯಾಂ ತ್ರೇತಾಯಾಂ ಸರ್ವಕ್ಷತ್ರಾನ್ತಕೃದ್ವಿಭುಃ
ಹತ್ತೊಂಭತ್ತನೇ ತೃತೀಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುವ ಒಬ್ಬ ಮಹಾತ್ಮನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.
ಚತುರ್ವಿಂಶೇ ಯುಗೇ ರಾಮೋ ವಸಿಷ್ಠೇನ ಪುರೋಧಸಾ
ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕನೇ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ವಸಿಷ್ಠನು ಪೂಜಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ರಾಮನು ಜನಿಸಿದನು.
ಅಷ್ಟಮೋ ದ್ವಾಪರೇ ವಿಷ್ಣುರಷ್ಟಾವಿಂಶೇ ಪರಾಶರಾತ್
ಎಂಟನೇ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು, ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೇಯಲ್ಲಿ ಪರಾಶರನಿಂದ ಜನಿಸಿದನು.
ತಥೈವ ನವಮೇ ವಿಷ್ಣುರದಿತ್ಯಾಃ ಕಶ್ಯಪಾತ್ಮಜಃ
ಹಾಗೆಯೇ, ಒಂಬತ್ತನೇಯ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ, ಕಶ್ಯಪ ಮತ್ತು ಅದಿತಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ವಿಷ್ಣುವು ಜನಿಸಿದನು.
ಅಪ್ರಮೇಯೋ ನಿಯೋಗಶ್ಚ ಯತಕಾಮವರೋ ವಶೀ
ಅವನಿಗೆ ಅಳವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲ, ಅವನು ಆಜ್ಞಾಪ್ರದಾತ, ಇಚ್ಛಿತ ವರಗಳನ್ನು ಕೊಡುವವನು, ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿದ್ದವನು.