ಇತ್ಯುಕ್ತೇ ಯಚ್ಛರೀರಸ್ಥಂ ತೇಜಸ್ತಸ್ಯೋಷ್ಣಸಂಜ್ಞಿತಮ್
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ದೇಹದೊಳಗಿನ ತೇಜಸ್ಸು ಉಷ್ಣ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಯಸ್ಮಾದಗ್ನಿಃ ಪಶುಶ್ಚಾಸೀದ್ಯಸ್ಮಾತ್ಪಾತಿ ಪಶೂಂಶ್ಚ ಸಃ
ಅಗ್ನಿಯು ಪಶುವೂ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ, ಅವನು ಪಶುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನೂ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ,
ತಸ್ಮಾದಮೇದ್ಯಂ ನ ದಹೇನ್ನ ಚ ಪಾದೌ ಪ್ರತಾಪಯೇತ್
ಆದಕಾರಣ, ಪೂಜೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದುದನ್ನು ಸುಡಬಾರದು, ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಸುಡುಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಬಾರದು.
ನೈನಂ ಪಶುಪತಿರ್ದೇವ ಏವಂ ಯುಕ್ತಂ ಹಿನಸ್ತಿ ವೈ
ಹೀಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವವನಿಗೆ ಪಶುಪತಿ ದೇವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಷಷ್ಟಂ ನಾಮ ಮಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ತವ ಭೀಮೇತಿ ಯತ್ಪ್ರಭೋ
ಪ್ರಭೋ, ನಾನು ಹೇಳಿದ ಆರುನೇ ಹೆಸರು ಭೀಮ.
ಇತ್ಯುಕ್ತೇ ಸುಷಿರಂ ತಸ್ಯ ಶರೀರಸ್ಥಮಭೂಚ್ಚ ಯತ್
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ದೇಹದೊಳಗಿನದು ಸುಳಿಯಾಯಿತು.
ಯದಾಕಾಶೇ ಸ್ಮೃತೋ ದೇವಸ್ತಸ್ಮಾನ್ನಾ ಸಂವೃತಃ ಕ್ವಚಿತ್
ದೇವರನ್ನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ಅವರು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಮೈಥುನಂ ವಾಪಿ ನ ಚರೇದುಚ್ಛಿಷ್ಟಾನಿ ಚ ನೋತ್ಕ್ಷಿಪೇತ್
ಯಾರೂ ಸಂಭೋಗ ಮಾಡಬಾರದು, ಉಳಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ಎಸೆಯಬಾರದು.
ತತೋ ಽಬ್ರವೀತ್ಪುನರ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ತಂ ದೇವಂ ಸಬಲಂ ಪ್ರಭುಮ್
ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮತ್ತೆ ಆ ದೇವರಿಗೆ, ಆ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯವರಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದರು.
ತಸ್ಯ ನಾಮ್ನಸ್ತನುಸ್ತುಭ್ಯಂ ದ್ವಿಜೋ ಭವತಿ ದೀಕ್ಷಿತಃ
ಆ ಹೆಸರಿನ ರೂಪವೇ ದೀಕ್ಷಿತನಾದ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
ವಿವೇಶ ದೀಕ್ಷಿತಂ ತದ್ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಸೋಮಯಾಜಿನಮ್
ಆ ದೇವರು ದೀಕ್ಷಿತನಾದ ಸೋಮಯಾಜಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
ತಸ್ಮಾನ್ನೇಮಂ ಪರಿವದೇನ್ನಾಶ್ಲೀಲಂ ಚಾಸ್ಯ ಕೀರ್ತ್ತಯೇತ್
ಆದರಿಂದ ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಮಾತನಾಡಬಾರದು, ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ಅನಾಚಾರದ ಮಾತು ಹೇಳಬಾರದು.
ಏವಂ ಯುಕ್ತಾನ್ ದ್ವಿಜಾನುಗ್ರೋ ದೇವಸ್ತಾನ್ನ ಹಿನಸ್ತಿ ವೈ
ಹೀಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದಿರುವ ದ್ವಿಜರನ್ನು ದೇವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೇಡಿಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಷ್ಟಮಂ ನಾಮ ಯತ್ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಮಹಾದೇವೇತಿ ತೇ ಮಯಾ
ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ ಎಂಟನೇ ಹೆಸರೇ ಮಹಾದೇವ ಎಂಬುದು.
ಇತ್ಯುಕ್ತೇ ಯನ್ಮನ ಸ್ತಸ್ಯ ಸಂಕಲ್ಪಕಮಭೂತ್ಪ್ರಭೋಃ
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಆ ಪ್ರಭುವಿನ ಮನಸ್ಸು ದೃಢ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು.
ತಸ್ಮಾದ್ವಿಭಾವ್ಯತೇ ಹ್ಯೇಷ ಮಹಾದೇವಸ್ತು ಚನ್ದ್ರಮಾಃ
ಆದುದರಿಂದ ಮಹಾದೇವನೇ ಚಂದ್ರನು ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಮಹಾದೇವಃ ಸ್ಮೃತಃ ಸೋಮಸ್ತಸ್ಯಾತ್ಮಾ ಹ್ಯೌಷಧೀಗಣಃ
ಮಹಾದೇವನು ಸೋಮನೆಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅವನ ಆತ್ಮವೇ ಔಷಧಿಗಳ ಗುಂಪು.
ನ ಹನ್ತಿ ತಂ ಮಹಾದೇವೋ ಯ ಏವಂ ವೇದ ತಂ ಪ್ರಭುಮ್
ಯಾರು ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಪ್ರಭುವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೋ, ಅವನಿಗೆ ಮಹಾದೇವನು ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಏಕರಾತ್ರೌ ಸಮೇಯಾತಾಂ ಸೂರ್ಯಾ ಚನ್ದ್ರಮಸಾವುಭೌ
ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ ಇಬ್ಬರೂ ಕೂಡಿಬರುತ್ತಾರೆ.
ರುದ್ರಾವಿಷ್ಟಂ ಸರ್ವಮಿದಂ ತನುಭಿರ್ನ್ನಾಮಭಿಶ್ಚ ಹ
ಈ ಎಲ್ಲವೂ ರುದ್ರನ ರೂಪಗಳ ಮತ್ತು ಹೆಸರಿನ ಮೂಲಕ ತುಂಬಿದೆ.
ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಯತ್ಪ್ರಕಾಶೇನ ವೀಕ್ಷನ್ತೇ ಚಕ್ಷುಷಾ ಪ್ರಜಾಃ
ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡುತ್ತವೆ.
ಅದ್ಯತೇ ಪೀಯತೇ ಚೈವ ಹ್ಯನ್ನಪಾನಾದಿಕಾಮ್ಯಯಾ
ಅವನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನಾದಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ, ಕುಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಯಯಾ ಧತ್ತೇ ಪ್ರಜಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಸ್ಥಿರೀಭೂತೇನ ತೇಜಸಾ
ಅವನ ಸ್ಥಿರವಾದ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಅವನು ಉಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಯಾ ಚ ಸ್ಥಿತಾ ಶರೀರೇಷು ಭೂತಾನಾಂ ಪ್ರಾಣವೃತ್ತಿಭಿಃ
ಯಾವುದು ಜೀವಿಗಳ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಚಲನೆಯಾಗಿ ಇರುವದೋ,
ಪೀತಾಶಿತಾನಿ ಪಚತಿ ಭೂತಾನಾಂ ಜಠರೇಷ್ವಿಹ
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಿನ್ನಿದ ಮತ್ತು ಕುಡಿದದ್ದನ್ನು ಅವನು ಜೀರಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಯಾನೀಹ ಶುಷಿರಾಣಿ ಸ್ಯುರ್ದೇಹೇಷ್ವನ್ತರ್ಗತಾನಿ ವೈ
ಈ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ರಂಧ್ರಗಳು, ಒಳಗಿರುವವುಗಳೆಲ್ಲ,
ವೈತಾನ್ಯಾದೀಕ್ಷಿತಾನಾಂ ತು ಯಾ ಸ್ಥಿತಿರ್ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಾಮ್
ವೈತಾನ್ಯರಿಂದ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದ ಬ್ರಹ್ಮವಿದರ ಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು,
ಯತ್ತು ಸಂಕಲ್ಪಕಂ ತಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಸ್ವಿಹ ಸಮಾಸ್ಥಿತಮ್
ಈ ಲೋಕದ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದುದು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ.
ನವೋನವೋ ಯೋ ಭವತಿ ಜಾಯಮಾನಃ ಪುನಃಪುನಃ
ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುವ, ಯಾವಾಗಲೂ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವದು,
ಮಹಾದೇವೋ ಽಮೃತಾತ್ಮಾ ಸ ಚನ್ದ್ರಮಾ ಅಮ್ಮಯಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಅಮೃತಸ್ವರೂಪನಾದ ಮಹಾದೇವನು, ದೋಷರಹಿತನಾದ ಚಂದ್ರನಾಗಿ ನೆನಪಾಗುತ್ತಾನೆ.