ಯಶ್ಚಕ್ರಂ ವರ್ತ್ತಯತ್ಯೇಕೋ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಮನೋಮಯಮ್
ಯಾವನು ಮಾನವರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಚಕ್ರವನ್ನು ಒಬ್ಬನೇ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾನೋ.
ಗೋಪಾಯನ ಯಃ ಕುರುತೇ ಜಗತಃ ಸರ್ವಕಾಲಿಕಮ್
ಯಾವನು ಜಗತ್ತನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಯುವವನು.
ಮಹಾಭೂತಾನಿ ಭೂತಾತ್ಮಾ ಯೋ ದಧಾರ ಚಕಾರ ಹ
ಯಾವನು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಆತ್ಮನಾಗಿ ಮಹಾ ಭೂತಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು, ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
ಯೇನ ಲೋಕಾನ್ಕ್ರಮೈರ್ಜಿತ್ವಾ ಸಶ್ರೀಕಾಸ್ತ್ರಿದಶಾಃ ಕೃತಾಃ
ಯಾವನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಕೀರ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
ದದೌ ಜಿತಾಂ ವಸುಮತೀಂ ಸುರಾಣಾಂ ಸುರಸತ್ತಮಃ
ಅವನೇ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಜಯಿಸಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.
ಪೂರ್ವದೈತ್ಯೋ ಮಹಾವೀರ್ಯೋ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುರ್ಹತಃ
ಹಳೆಯ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಎಂಬ ದೈತ್ಯನು ವಧೆಯಾದನು.
ಪಾತಾಲಸ್ಥೋರ್ಽಣವಗತಃ ಪಪೌ ತೋಯಮಯಂ ಹವಿಃ
ಅವನೊಬ್ಬನು ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ನೀರಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹವನನ್ನು ಕುಡಿದನು.
ಸಹಸ್ರಶಿರಸಂ ದೇವಂ ಯಮಾಹುರ್ವೈ ಯುಗೇ ಯುಗೇ
ಪ್ರತಿ ಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಸಾವಿರ ತಲೆಗಳಿರುವ ದೇವರನ್ನು ಜನರು ಹಾಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಏಕಾರ್ಣವಗತೇ ಲೋಕೇ ತತ್ಪಙ್ಕಜಮಪಙ್ಕಜಮ್
ಒಂದು ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಲೋಕವು ಮುಳುಗಿದ್ದಾಗ, ಆ ಕಮಲದಂತೆ ಕಾಣದ ಕಮಲವು.
ಸರ್ವದೇವಮಯಂ ಕೃತ್ವಾ ಸರ್ವಾಯುಧಧರಂ ವಪುಃ
ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದನು.
ಯಃ ಶೇತೇಶಶ್ವತಂ ಯೋಗಮಾಚ್ಛಾದ್ಯ ತಿಮಿರಂ ಮಹತ್
ಯಾವನು ಶಾಶ್ವತ ಯೋಗವನ್ನು ಮಹಾ ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಾಗಿರುವನು.
ಶಕ್ರಂ ಚ ಯೋ ದೈತ್ಯಗಣಂ ಚ ರೂದ್ಧಂ ಗರ್ಭಾವಮಾನೇನ ಭೃಶಂ ಚಕಾರ ಹ
ಯಾವನು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವಮಾನದಿಂದ ಇಂದ್ರನನ್ನೂ ದೈತ್ಯರ ಗುಂಪನ್ನೂ ಬಹಳವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದನು.
ಕೃತ್ವಾ ಚ ದೇವಾಂಸ್ತ್ರಿದಿವಸ್ಯ ದೇವಾಂಶ್ಚಕ್ರೇ ಸುರೇಶಂ ಪುರುಹೂತಮೇವ
ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಪುರುಹೂತನಾದ ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
ಗಾರ್ಹಪತ್ಯೇನ ವಿಧಿನಾ ಅನ್ವಾಹಾರ್ಯೇಣ ಕರ್ಮಣಾ
ಗೃಹ್ಯಾಗ್ನಿಯ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಹವನದ ಕಾರ್ಯದಿಂದ.
ಪ್ರೋಕ್ಷಣೀಯಂ ಶ್ರುತಂ ಚೈವ ಆವಭೃಥ್ಯಂ ತಥೈವ ಚ
ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ, ಪಠಣೆ ಮತ್ತು ಅವಭೃತ ಸ್ನಾನವು.
ಭೋಗಾರ್ಥಂ ಯಜ್ಞವಿಧಿನಾ ಯೋ ಯಜ್ಞೋ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಣಿ
ಭೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಯಜ್ಞವಿಧಾನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಯಜ್ಞ.
ಯಜ್ಞಿಯಾನಿ ಚ ದ್ರವ್ಯಾಣಿ ಯಜ್ಞಿಯಾಂಶ್ಚ ತಥಾನಲಾನ್
ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಗಳು.
ವಿಚಿತ್ರಾನ್ರಾಜಸೂಯದೀನ್ಪಾರಮೇಷ್ಠ್ಯೇನ ಕರ್ಮಣಾ
ವಿವಿಧ ರಾಜಸೂಯಾದಿ ಮಹಾಕರ್ಮಗಳು ಪರಮ ವಿಧಿಯಿಂದ ನಡೆದವು.
ಕ್ಷಣಾ ನಿಮೇಷಾಃ ಕಾಷ್ಠಾಶ್ಚ ಕಲಾಸ್ತ್ರೈಕಾಲ್ಯಮೇವ ಚ
ಕ್ಷಣಗಳು, ನಿಮೆಷಗಳು, ಕಾಲದ ಅಳತೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲದ ಮೂರು ರೂಪಗಳು.
ಋತವಃ ಕಾಲಯೋಗಾಶ್ಚ ಪ್ರಮಾಣಂ ತ್ರಿವಿಧಂ ತ್ರಿಷು
ಋತುಗಳು, ಕಾಲಸಂಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ಪ್ರಕಾರದ ಅಳತೆಗಳು.
ಮೇಧಾವಿತ್ವಂ ಚ ಶೌರ್ಯಂ ಚ ಶಾಸ್ತ್ರಸ್ಯೇವ ಚ ಪಾರಣಮ್
ಮೆದುಳು, ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಪಾರಂಗತತೆ.
ತ್ರೈಕಾಲ್ಯಂ ತ್ರೀಣಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ತಿಸ್ರೋ ಮಾತ್ರಾ ಗುಣಾಸ್ತ್ರಯಃ
ಮೂರು ಕಾಲಗಳು, ಮೂರು ಕರ್ಮಗಳು, ಮೂರು ಮಾಪಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ಗುಣಗಳು.
ಸರ್ವಭೂತಗಣಾಃ ಸೃಷ್ಟಾಃ ಸರ್ವಭೂತಗಣಾತ್ಮನಾ
ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಆತ್ಮದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗತಾಗತಾನಾಂ ಯೋ ನೇತಾ ಸರ್ವತ್ರ ವಿವಿಧೇಶ್ವರಃ
ಹೋಗುವ ಮತ್ತು ಬರುವವರ ನಾಯಕನು, ಎಲ್ಲ ವಿಧಗಳ ಇಶ್ವರನು.
ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರಭವಶ್ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯಸ್ಯ ರಕ್ಷಿತಾ
ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳ ಮೂಲ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳ ರಕ್ಷಕನು.
ದಿಗನ್ತರಂ ನಭೋ ಭೂಮಿರಾಪೋ ವಾಯುರ್ವಿಭಾವಸುಃ
ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಆಕಾಶ, ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿ.
ಯಃ ಪರಂ ಶ್ರುಯತೇ ದೇವೋ ಯಃ ಪರಂ ಶ್ರೂಯತೇ ತಪಃ
ಯಾರು ಪರಮ ದೇವರಾಗಿರುವರೆಂದು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೋ, ಯಾರು ಪರಮ ತಪಸ್ಸೆಂದು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೋ.
ಆದಿತ್ಯಾದಿಸ್ತು ಯೋ ದೇವೋ ಯಶ್ಚ ದೈತ್ಯಾನ್ತಕೋ ವಿಭುಃ
ಆದಿತ್ಯರಲ್ಲಿ ದೇವರು, ದೈತ್ಯರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯು.
ಸೇತುರ್ಯೋ ಲೋಕಸೇತೂನಾಂ ಮೇಧೋ ಯೋ ಮಧ್ಯಕರ್ಮಣಾಮ್
ಲೋಕಗಳ ಸೇತುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇತುವೆಯು, ಮಧ್ಯಮ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವು.
ಸೋಮಭೂತಸ್ತು ಭೂತಾನಾಮಗ್ನಿಭೂತೋ ಽಗ್ನಿವರ್ಚಸಾಮ್
ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು, ಅಗ್ನಿವಂತರಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯು.