ಭಕ್ಷ್ಯಿತ್ವಾ ತಾವನ್ಯೋನ್ಯಂ ವಿನಾಶಂ ಸಮವಾಪ್ನುತಃ
ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರನ್ನು ತಿಂದು ನಾಶವಾದರು.
ಸ್ಮೃತಾ ಹಿಂಸಾ ಕಲೇರ್ಭಾರ್ಯಾ ಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಯಾ ನಿಕೃತಸ್ಮೃತಿಃ
ಹಿಂಸೆಯು ಕಲಿಯ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಅವಳು ಮೋಸಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠಳು.
ನಾಕೇ ವಿಘ್ನಶ್ಚ ವಿಖ್ಯಾತೋ ಭದ್ರಮೋವಿಧಮಸ್ತಥಾ
ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನನು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಭದ್ರಮೋವಿಧಮ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರರೂ ಕೂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಭದ್ರಮಶ್ಚೈಕಹಸ್ತೋ ಽಭೂದ್ವಿಧಮಶ್ಚೈಕಪಾತ್ಸ್ಮೃತಃ
ಭದ್ರಮಸ್ ಒಂದು ಕೈಯುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದ, ವಿಧಮನು ಒಂದು ಕಾಲುಳ್ಳವನಾಗಿ ನೆನಪಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ರೇವತೀ ವಿಧಮಸ್ಯಾಪಿ ತಯೋಃ ಪುತ್ರಾಃ ಸಹಸ್ರಶಃ
ವಿಧಮನ ಪತ್ನಿ ರೇವತಿ, ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಸಾವಿರಾರು ಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸಿದರು.
ರಾಕ್ಷಸಾಸ್ತು ಮಹಾವೀರ್ಯಾಃ ಸಂಧ್ಯಾದ್ವಯವಿಚಾರಿಮಃ
ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ರಾಕ್ಷಸರು, ಎರಡು ಸಂಧ್ಯೆಗಳ ಸಂತಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಗ್ರಹಸ್ತೇ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಸರ್ವೇ ಬಾಲಾನಾಂ ತು ವಿಶೇಷತಃ
ಎಲ್ಲ ರಾಕ್ಷಸರು ಗ್ರಹಗಳ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ.
ಬೃಹಸ್ಪತೇರ್ಯಾ ಭಗಿನೀ ವರಸ್ತ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣೀ
ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಸಹೋದರಿ ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಸ್ತ್ರೀ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಳು.
ಪ್ರಭಾಸಸ್ಯ ತು ಸಾ ಭಾರ್ಯಾ ವಸೂನಾಮಷ್ಟಮಸ್ಯ ಚ
ಆಕೆ ವಸುಗಳ ಎಂಟನೆಯವನಾದ ಪ್ರಭಾಸನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು.
ತ್ವಷ್ಟಾ ವಿರಾಜೋ ರೂಪಾಣಿ ಧರ್ಮಪೌತ್ರ ಉದಾರಧೀಃ
ಧರ್ಮನ ಮೊಮ್ಮಗ ವಿರಾಜನ ಮಗತ್ವದಲ್ಲಿ ತ್ವಷ್ಟಾ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿದ್ದ, ಉದಾರ ಮನಸ್ಸಿನವನು.
ಯಃಸರ್ವೇಷಾಂ ವಿಮಾನಾನಿ ದೇವತಾನಾಂ ಚಕಾರ ಹ
ಅವನು ದೇವತೆಗಳ ಎಲ್ಲಾ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
ಪ್ರಹ್ರಾದೀ ವಿಶ್ರುತಾ ತಸ್ಯ ಪತ್ನೀ ತ್ವಷ್ಟುರ್ವಿರೋಚನಾ
ಪ್ರಹ್ಲಾದಿ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದವಳು ತ್ವಷ್ಟನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು, ಅವನಿಗೆ ವಿರೋಚನ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ.
ದೇವಾಚಾರ್ಯಸ್ಯ ಮಹತೋ ವಿಶ್ವರೂಪಸ್ಯ ಧೀಮತಃ
ಮಹಾನ್ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ದೇವತೆಗಳ ಗುರು ವಿಶ್ವರೂಪನಿಗೆ,
ಸುರೇಣುರಿತಿ ವಿಖ್ಯಾತಾ ಸ್ವಸಾ ತಸ್ಯ ಯವೀಯಸೀ
ಅವನ ಚಿಕ್ಕ ತಂಗಿಯು ಸುರೇಣು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು.
ಪ್ರಾಸೂತ ಸಾ ಮಹಾಭಾಗಂ ಮನುಂ ಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ವಿವಸ್ವತಃ
ಆಕೆ ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯವಂತಳಾಗಿ ವಿವಸ್ವತ್ನ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾದ ಮನುವನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.
ಸಾ ತು ಗತ್ವಾ ಕುರೂನ್ದೇವೀ ವಡವಾ ರೂಪಧಾರಿಣೀ
ಆ ದೇವಿ ಕುದುರೆ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಕುರುಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು.
ಪ್ರಾಸೂತ ಸಾ ಮಹಾಭಾಗ ತ್ವನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಽಶ್ವಿನೌ ಕಿಲ
ಅಲ್ಲೆ ಆ ಭಾಗ್ಯವಂತಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಿನೀ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.
ಕಸ್ಮಾನ್ಮಾರ್ತ್ತಣ್ಡ ಇತ್ಯೇಷ ವಿವಸ್ವಾನುದಿತೋ ಬುಧೈಃ
ವಿವಸ್ವಾನ್ ಉದಯವಾಗದಿದ್ದಾಗ, ಯಾಕೆ ಅವನನ್ನು ಮಾರ್ತಂಡ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ?
ಏತದ್ವೇದಿತುಮಿಚ್ಛಾಮೋ ಸರ್ವಂ ನೋ ಬ್ರೂಹಿ ಪೃಚ್ಛತಾಮ್
ನಾವು ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ; ದಯವಿಟ್ಟು ನಮಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳು.
ಗರ್ಭವಧಂ ಭ್ರಾನ್ತಃ ಕಶ್ಯಪೋ ವಿದ್ರುತೋ ಭವೇತ್
ಗರ್ಭವಧೆ ಮಾಡಿದ ಕಶ್ಯಪನು ಗೊಂದಲದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಲೆಯುತ್ತಾ ಹೋದನು.
ನೈತನ್ನ್ಯೂನಂ ಭವಾದಣ್ಡಂ ಮಾರ್ತ್ತಣ್ಡಸ್ತ್ವಂ ಭವಾನಘ
ಇದು ಕಡಿಮೆ ಅಲ್ಲ; ನೀನು ಸೂರ್ಯನಾಗಿದ್ದೀಯ, ಪಾಪವಿಲ್ಲದವನೇ.
ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ನಾಮಾನ್ವರ್ಥಮುದಾಹರನ್
ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವನು ಆ ಹೆಸರನ್ನು ಅದರ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹೇಳಿದನು.
ತಸ್ಮಾದ್ವಿವಸ್ವಾನ್ಮಾರ್ತ್ತಣ್ಡಃ ಪುರಾಣಜ್ಞೈರ್ವಿಭಾವ್ಯತೇ
ಆದರಿಂದ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವರು ವಿವಸ್ವಂತನನ್ನು ಮಾರ್ತಂಡನೆಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವಿಜಜ್ಞೇ ಸವಿತುರ್ಭಾರ್ಯಾ ಸಂಜ್ಞಾ ಪುತ್ರಾಂಸ್ತು ತ್ರೀನ್ಪುನಃ
ಸವಿತೃನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಸಂಜ್ಞೆ ಮತ್ತೆ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದಳು.
ಶನೈಶ್ಚರಂ ತಥೈವೈತೇ ಮಾರ್ತ್ತಣ್ಡಸ್ಯಾತ್ಮಜಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಶನಿಯೂ ಇತರರೂ ಮಾರ್ತಂಡನ ಪುತ್ರರೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಸ್ಯ ಸಂಜ್ಞಾಭವದ್ಭಾರ್ಯಾ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರೀ ದೇವೀ ವಿವಸ್ವತಃ
ಸಂಜ್ಞೆ ಎಂಬವಳು ವಿವಸ್ವಂತನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು, ಅವಳು ತ್ವಷ್ಟೃನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ದೇವಿಯೂ ಹೌದು.
ಸಾ ತು ಭಾರ್ಯಾ ಭಗವತೋ ಮಾರ್ತ್ತಣ್ಡಸ್ಯಾತಿತೇಜಸಃ
ಅವಳು ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ಭಗವಂತನಾದ ಮಾರ್ತಂಡನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು.
ಅಜಾನನ್ಕಶ್ಯಪಃ ಸ್ನೇಹಾತ್ ಮಾರ್ತ್ತಣ್ಡ ಇತಿ ಚೋಚ್ಯತೇ
ಕಶ್ಯಪನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಮಾರ್ತಂಡನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.
ಯೇನಾಪಿ ತಾಪಯಾಮಾಸ ತ್ರೀಲ್ಲೋಙ್ಕಾನ್ಕಶ್ಯಪಾತ್ಮಜಃ
ಕಶ್ಯಪನ ಪುತ್ರನಾದ ಅವನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿಸಿದನು.
ದ್ವೌ ಸುತೌ ತು ಮಹಾವೀರ್ಯೌಂ ಕನ್ಯೈಕಾ ವಿದಿತೈವ ಚ
ಅಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪುತ್ರರೂ, ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುತ್ರಿಯೂ ಇದ್ದರು.