ವಿಶೀರ್ಯಮಾಣಲಹರೀಶತಫೇನೌಘಸೋಭಿತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಮುರಿದು ಬೀಳುವ ನೂರಾರು ಅಲೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ನಗುಬುಬ್ಬುಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಸಂಸೇವ್ಯಮಾನಸ್ತರಲೈರ್ಲಹರೀಕಣಶೀತಲೈಃ
ಆ ಆಟವಾಡುವ ಅಲೆಗಳಿಂದ ಉದುರುವ ತಂಪಾದ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು ಅದನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.
ವಿಶಶ್ರಮೇ ಮಹಾಬಾಹುರ್ದ್ರಷ್ಟುಕಾಮಃ ಪ್ರಚೇತಸಮ್
ಪ್ರಚೇತಸನನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯು ತುಂಬಾ ದಣಿದುಹೋಯಿತು.
ಮೇಘಗಂಭಿರಯಾ ವಾಚಾ ವರುಣಂ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್
ಮೇಘಗಳಂತೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ವರುಣನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
ತಸ್ಮಾತ್ಸ್ವರೂಪಧೃಙ್ಮಹ್ಯಂ ಪ್ರಚೇತೋ ದೇಹಿ ದರ್ಶನಮ್
ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುವವನೇ, ನನಗೆ ಪ್ರಚೇತಸನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಕೊಡು.
ನ ಚಚಾಲ ನಿಜಸ್ಥಾನಾನ್ನೃಪ ಧೀರತರಸ್ತ್ವಯಮ್
ರಾಜನೇ, ಅವನು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳದೆ ಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತಿದ್ದನು.
ನ ದದೌ ದರ್ಶನಂ ತಸ್ಮೈ ಪ್ರತಿವಾಚ್ಯಂ ಚ ನಾಭ್ಯಧಾತ್
ಅವನು ಅವನಿಗೆ ದರ್ಶನವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಉತ್ತರವೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ.
ಅತ್ಯನ್ತಮಿತಿ ಕಾರ್ಯಾರ್ಥೀ ವಿದುಷಾ ಸಮುಪೇಕ್ಷಿತಮ್
ಹೀಗೆ, ತನ್ನ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದನು.
ಚುಕೋಪ ತಮಭಿಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ರಾಮಃ ಶಸ್ತ್ರಭೃತಾಂ ವರಃ
ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಮನು ಕೋಪಗೊಂಡನು.
ನಿಸ್ತೋಯಮರ್ಣವಂ ಕರ್ತುಮಿಯೇಷ ರುಷಿತೋ ಭೃಶಮ್
ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಸಮುದ್ರವನ್ನು ನೀರಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ರಾಮನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.
ತತಃ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಮನಸಾ ಶರ್ವಂ ರಾಮೋ ಮಹಾದ್ಧನುಃ
ಆಮೇಲೆ ಮಹಾ ಧನುಧಾರಿಯಾದ ರಾಮನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶರ್ವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.
ಅಭಿಮೃಶ್ಯ ಧನುಃಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಸಗುಣಂ ಭೃಗುಸತ್ತಮಃ
ಭೃಗುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು ತನ್ನ ಉತ್ತಮವಾದ, ತಂತಿಯುಳ್ಳ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು.
ಜ್ಯಾಘೋಷಃ ಶುಶ್ರುವೇ ತಸ್ಯ ದಿವಿಸ್ಪೃಗತಿನಿಷ್ಠುರಃ
ಅವನ ಧನುಸ್ಸಿನ ತಂತಿಯ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಶಬ್ದವು ಆಕಾಶವನ್ನೂ ತಲುಪಿ ಕೇಳಿಬಂತು.
ತತಃ ಸರಭಸಂ ರಾಮಶ್ಚಾಪೇ ಕಾಲಾನಲೋಪಮಮ್
ಆಮೇಲೆ ರಾಮನು ವೇಗವಾಗಿ ತನ್ನ ಧನುಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರಳಯಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಭಯಾನಕವಾದ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಇಟ್ಟನು.
ತಸ್ಮಿನ್ನಸ್ತ್ರಂ ಮಹಾಘೋರಂ ಭಾರ್ಗವಂ ವಹ್ನಿದೈವತಮ್
ಅದರಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿದೇವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಭಯಾನಕ ಭಾರ್ಗವಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಇಟ್ಟನು.
ತತಶ್ಚಚಾಲ ವಸುಧಾ ಸಶೈಲವನಕಾನನಾ
ಆಗ ಪರ್ವತಗಳೂ, ಕಾಡುಗಳೂ, ವನಗಳೂ ಸಹಿತ ಭೂಮಿ ಕಂಪಿಸಿದಳು.
ಸಂಧಿತಾಸ್ತ್ರಂ ಭೃಗುಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಕ್ರೋಧಸಂರಕ್ತಲೋಚನಮ್
ಕೋಪದಿಂದ ಕಣ್ಣು ಕೆಂಪಾಗಿದ್ದ ಭೃಗು ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಆ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದನು.
ಸದಿಗ್ದಾಹಭ್ರಪಟಲೈರಭವನ್ಸಂವೃತಾ ದಿಶಃ
ಧೂಮದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮೇಘಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಮುಚ್ಚಿಬಿಟ್ಟವು.
ಮನ್ದರಶ್ಮಿರಶೀತಾಂಶುರಭೂತಸಂರಕ್ತಮಣ್ಡಲಃ
ಸೂರ್ಯನೂ ಶೀತಕಿರಣದ ಚಂದ್ರನೂ ರಕ್ತವರ್ಣದ ವಲಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.
ಕಿಮೇತದಿತಿ ಸಂಭ್ರಾನ್ತಾ ಧೂಮೋದ್ಗಾರಾತಿಭೀಷಣಮ್
ಧೂಮವು ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಏಳುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, 'ಇದು ಏನು?' ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಭಯದಿಂದ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟರು.
ಧನುರ್ವಿಕರ್ಷಮಾಣಂ ತಂ ಸ್ಫುರಜ್ಜ್ವಾಲಾಗ್ರಸಾಯಕಮ್
ಅವನು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅದರ ಬಾಣದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಆಕರ್ಣಾಕೃಷ್ಟಕೋದಣ್ಡಮಣ್ಡಲಾಭ್ಯಂ ತರಸ್ಥಿತಮ್
ಅವನು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕಿವಿವರೆಗೆ ಬಲವಾಗಿ ಎಳೆದಿದ್ದನು; ಅದರ ವಕ್ರಾಕೃತಿಯು ಬಲದಿಂದ ಹಿಡಿದಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ವಿಕೃಷ್ಟಧನುಷಸ್ತಸ್ಯ ರೂಪಮುಗ್ರಂ ರವೇರಿವ
ಆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎಳೆದ ಅವನ ರೂಪವು ಭಯಂಕರವಾಗಿ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ತೀವ್ರವಾಗಿತ್ತು.
ಕಲ್ಪಾನ್ತಾಗ್ನಸಮಜ್ವಾಲಾಭೀಷಣಂ ಸ್ಫುರತೋ ವಪುಃ
ಅವನ ದೇಹವು ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತಾ, ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಅಗ್ನಿಯ ಜ್ವಾಲೆಗಳಂತೆ ಭಯಾನಕವಾಗಿತ್ತು.
ಸ್ಫುರತ್ಕ್ರೋಧಾನಲಜ್ವಾಲಾಪರೀತಸ್ಯಾತಿರೌದ್ರತಾಮ್
ಕೋಪದ ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು, ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.
ವಪುರ್ವಿಕೃಷ್ಟಚಾಪಸ್ಯ ಭೃಕುಟೀಕುಟಿಲಾನನಮ್
ಎಳೆದ ಧನುಸ್ಸಿನಂತೆ, ಅವನ ಭುಜಂಗಿತ ಭ್ರೂಗಳು ಅವನ ಮುಖವನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಜಾಜ್ವಲ್ಯಮಾನವಪುಷಂ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಹಸಾ ಭಯಾತ್
ಅವನ ದೇಹವು ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದವರೆಲ್ಲರು, ತಕ್ಷಣ ಭಯದಿಂದ ಕಂಗಾಲಾದರು.
ತತೋ ಽಸ್ತ್ರಾಗ್ನಿಸ್ಫುರದ್ಧೂಮಪಟಲೈಃ ಶಕಲೀಕೃತಮ್
ಆಮೇಲೆ, ಆಸ್ತ್ರದ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಎದ್ದ ಧೂಮಪಟಲಗಳು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟವು.
ಜ್ವಲದಸ್ತ್ರಾನಲಜ್ವಾಲಾಪ ರಿತಾಪಪರಾಹತಃ
ಆಸ್ತ್ರದ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಜ್ವಾಲೆಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದ ದುಷ್ಟರು ಎಲ್ಲರೂ ನಾಶವಾಗಿದರು.
ತಿಮಿಙ್ಗಿಲತಿಮಿಗ್ರಾಹನಕ್ರಮತ್ಸ್ಯಾಹಿಕಚ್ಛಪಾಃ
ತಿಮಿಂಗಿಲ, ತಿಮಿ, ಮತ್ಸ್ಯ, ಹಾವು, ಕಪ್ಪೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಜಲಚರಗಳು,