ಸ ಮುನಿರ್ಜ್ಞಾತತತ್ತ್ವಾರ್ಥಃ ಸಾನುಕಂಪೋ ಽಭಯಪ್ರದಃ
ಆ ಮುನಿಯು ತತ್ತ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ಅರಿತವನು, ದಯಾಳು, ಭಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನು.
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಚಾರಿತಂ ಸರ್ವಂ ನಾಮಭಿರ್ಗ್ರಥಿತಂ ಯತಃ
ಯಾಕೆಂದರೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಎಲ್ಲಾ ಚರಿತ್ರೆಯೂ ನಾಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತತಃ ಸಂಸಿದ್ಧ ಕವಚೌ ರಾಜನಂ ಹೈಹಯಾಧಿಪಮ್
ಆಗ ಪೂರ್ತಿಯಾದ ಕವಚದೊಂದಿಗೆ, ಹೈಹಯರ ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.
ತ್ರಿಃ ಸಪ್ತಕೃತ್ವೋ ನಿರ್ಭೂಪಾಂ ಕರಿಷ್ಯತ್ಯವನೀಂ ಪ್ರಿಯ
ಅವನು ಪ್ರಿಯೆ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಏಳು ಬಾರಿ ರಾಜರಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಆತ್ಮನೋ ಮೃಗಭಾವಸ್ಯ ಕಾರಣಂ ಜ್ಞಾತವಾಂಶ್ಚ ಹ
ಅವನು ತನ್ನ ಮೃಗಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡನು.
ಉಪೋದ್ಧಾತಪಾದೇ ಭಾರ್ಗವಚರಿತೇ ಚತುಸ್ತ್ರಿಂಶತ್ತಮೋ ಽಧ್ಯಾಯಃ
ಭಾರ್ಗವ ಕಥೆಯ ಉಪೋದ್ಧಾತ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ.
ಭಗವದ್ಭಕ್ತಿಸಂಲೀನಮಾನಸಾನುಗ್ರಹಃ ಕುತಃ
ಪರಮಾತ್ಮನ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಲೀನವಾಗದವನಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ಹೇಗೆ ಸಿಗಬಹುದು?
ಶ್ರುತ್ವಾ ಮೃಗಮುಖಾತ್ಸರ್ವಂ ಭಾರ್ಗವಸ್ಯ ವಿಚೇಷ್ಟಿತಮ್
ಆ ಮೃಗದ ಬಾಯಿಂದ ಭಾರ್ಗವನು ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಆಕೆ ಕೇಳಿದಳು.
ಪುನಃ ಪ್ರಪಚ್ಛ ಕಿಂ ನಾಥ ತನ್ಮೇ ವದ ಸವಿಸ್ತರಮ್
ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಆಕೆ, 'ಸ್ವಾಮಿ, ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿ,' ಎಂದು ಕೇಳಿದಳು.
ಯಥಾ ಪೃಷ್ಟಂ ತಯಾ ಸೋ ಽಸ್ಯೈ ವರ್ಣಯಾಮಾಸ ತತ್ತ್ವವಿತ್
ಆಕೆ ಕೇಳಿದಂತೆ, ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದ ಅವನು ಆಕೆಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದನು.
ಭೂಯಃ ಪ್ರಪಚ್ಛ ತಂ ಕಾನ್ತಂ ಜ್ಞಾನತತ್ತ್ವಾರ್ಥಮಾದರಾತ್
ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಆಕೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮನನ್ನು ಜ್ಞಾನತತ್ತ್ವದ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಕೇಳಿದಳು.
ಯದಸ್ಯ ದರ್ಶನಾತ್ತೇ ಽದ್ಯ ಜಾತಂ ಜ್ಞಾನಮತೀದ್ರಿಯಮ್
ಇಂದು ಅವನನ್ನು ಕಂಡುದರಿಂದ ಆಕೆಗೆ ಅತಿಯಾದ ಜ್ಞಾನವು ಉದಯವಾಯಿತು.
ಕರ್ಮಣಾ ಯೇನ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಾವಾವಾಂ ತಿರ್ಯಗ್ಜನಿಂ ಪ್ರಭೋ
ಪ್ರಭು, ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಲು ಯಾವ ಕರ್ಮ ಕಾರಣವಾಯಿತು?
ವರ್ಣಯಾಮಾಸ ಚರಿತಂ ಮೃಗ್ಯಶ್ಚೈವಾತ್ಮನಸ್ತದಾ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ತನ್ನ ಮತ್ತು ಆ ಮೃಗದ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು.
ಸಂಸಾರೇ ಽಸ್ಮಿನ್ನಮಹಾಭಾಗೇ ಭಾವೋ ಽಸ್ಯ ಭವಕಾರಣಮ್
ಈ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತೆ, ಅವನ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಅವನ ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಪುರಾ ದ್ರವಿಡದೇಶೇ ತು ನಾನಾಋದ್ಧಿಸಮಾಕುಲೇ
ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ಅಶ್ಚರ್ಯಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ದ್ರಾವಿಡ ದೇಶದಲ್ಲಿ,
ಪಿತಾ ಮೇ ಶಿವದತ್ತೋ ಽಭೂನ್ನಾಮ್ನಾ ಶಾಸ್ತ್ರವಿಶಾರದಃ
ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಶಿವದತ್ತ; ಅವನು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದನು.
ಜ್ಯೇಷ್ಠೋ ರಾಮೋ ಽನುಜಸ್ತಸ್ಯ ಧಮಸ್ತಸ್ಯಾನು ಜಃ ಪೃಥುಃ
ಅವನ ಹಿರಿಯ ಮಗ ರಾಮ, ಅವನ ತೊಡಕು ಧರ್ಮ, ಆತನ ನಂತರ ಪೃಥು.
ಉಪನೀಯ ಕ್ರಮಾತ್ಸರ್ವಾಞ್ಛಿವದತ್ತೋ ಮಹಾಯಶಾಃ
ಮಹಾ ಖ್ಯಾತಿಯ ಶಿವದತ್ತನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನು ಉಪನಯನ ಮಾಡಿದನು.
ಚತ್ವಾರೋ ಽಪಿ ವಯಂ ತತ್ರ ವೇದಾಧ್ಯಯನತತ್ಪರಾಃ
ನಾವು ನಾಲ್ವರೂ ಅಲ್ಲಿ ವೇದಪಾಠದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದೆವು.
ಗತ್ವಾರಣ್ಯಂ ಫಲಾನ್ಯಂಬುಸಮಿತ್ಕುಶಮೃದೋ ಽನ್ವಹಮ್
ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಹಣ್ಣು, ನೀರು, ಕಟ್ಟಲುಕಟ್ಟೆ, ದರ್ಭೆ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣನ್ನು ತರುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು.
ಏಕದಾ ತು ವಯಂ ಸರ್ವೇ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಾ ಪರ್ವತೇ ವನೇ
ಒಂದು ದಿನ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಬೆಟ್ಟದ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದೆವು.
ಸರ್ವೇ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಮಹಾನದ್ಯಾಮುಷಸಿ ಪ್ರೀತಮಾನಸಾಃ
ಎಲ್ಲರೂ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಮಹಾನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಿಕೊಂಡರು.
ಶಾಲಸ್ತಮಾಲೈಃ ಪ್ರಿಯಕೈಃ ಪನಸೈಃ ಕೋವಿದಾರಕೈಃ
ಅಲ್ಲಿ ಸಾಲ, ತಮಾಲ, ಪ್ರಿಯಕ, ಹಲಸು ಮತ್ತು ಕೋವಿದಾರ ಮರಗಳು ಇದ್ದವು.
ಜಂಬೂಭಿಃ ಸಹಕಾರೈಶ್ಚ ಕಟ್ಫಲೈರ್ಬೃಹತೀದ್ರುಮೈಃ
ಜಾಂಬು, ಸಹಕಾರ, ಕಟ್ಟಫಲ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳೂ ಅಲ್ಲಿದ್ದವು.
ಸ್ನಿಗ್ಧಚ್ಛಾಯೈಃ ಸಮಾಹೃಷ್ಟನಾನಾಪಕ್ಷಿನಿನಾದಿತೈಃ
ಅವುಗಳ ದಟ್ಟ ನೆರಳು, ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು,色色 ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗಿನಿಂದ ಗಂಭೀರವಾಗಿತ್ತು.
ಗಚೈನ್ದ್ರೈಃ ಶಾರಭಾದ್ಯೈಶ್ಚ ಸೇವಿತಂ ಕನ್ದರಾಗತೈಃ
ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಜಗಳು, ಶರಭಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಸುಗನ್ಧಿಭಿರ್ವೃತಂ ಚಾನ್ಯೈರ್ವಾತೋದ್ಧೂತಪರಗಿಭಿಃ
ಸುಗಂಧದ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹಾರಿದ ರೇಣುಗಳಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳವು ತುಂಬಿತ್ತು.
ಶೃಙ್ಗೈಃ ಸಮುಲ್ಲಿಖನ್ತಂ ಚ ವ್ಯೋಮ ಕೌತುಕಸಂ ಯುತಮ್
ಅಲ್ಲಿನ ಶಿಖರಗಳು ಆಕಾಶವನ್ನು ತಲುಸಿ, ಅದ್ಭುತದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು.
ಗರ್ಜ್ಜತಮಿವ ಸಂಸಕ್ತಂ ವ್ಯಾಲಾದ್ಯೈರ್ಮೃಗಪಕ್ಷಿಭಿಃ
ಅವು ಮಿಂಚಿನ ಗರ್ಜನೆ ಹೋಲುವ ಶಬ್ದದಿಂದ, ಕಾಡುಮೃಗಗಳು ಹಾಗೂ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗಿನಿಂದ ಗೋಜಿಗೊಂಡಿದ್ದವು.