ಆಕುಲೀಕೃತಪರ್ಯನ್ತಸಹಕಾರವನಾನ್ತರಮ್
ಮಾವಿನ ತೋಟಗಳ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ಗದ್ದಲ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು.
ಅನೇಕವಿಹಗಾರಾವಬಧಿರೀಕೃತಕಾನನಮ್
ಅನೇಕ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗಿನಿಂದ ಕಾಡು ಒತ್ತಾಗಿ ಶಬ್ದದಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.
ವನಾನ್ತಮಾರುತಾಕೀರ್ಣೈರಲಙ್ಕೃತಮಹೀತಲಮ್
ಅರಣ್ಯದ ನೆಲವು ಅರಣ್ಯಗಾಳಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅಲಂಕೃತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ನಿರ್ಝರಾಣಾಂ ಮಹಾರಾವೈಃ ಸಮನ್ತಾದ್ಬಧಿರೀಕೃತಮ್
ಎಲ್ಲೆಡೆ ಜಲಪಾತಗಳ ಭಾರೀ ಶಬ್ದದಿಂದ ಸುತ್ತಲೂ ಕಿವಿಗೆ ಬಿದ್ದಂತೆ ಆಗಿತ್ತು.
ಪಾಟಲೈರ್ವಿಟಪಚ್ಛಾಯೈರುಪಶಲ್ಯಸಮುತ್ಥಿತೈಃ
ಪಾಟಲ ಮರಗಳ ಗುಂಪುಗಳು, ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಿಂದ ಹಬ್ಬಿದ ದಟ್ಟ ಶಾಖೆಗಳ ನೆರಳಿನಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿದ್ದವು.
ಕಪಿತ್ಥಪನಸಾಶೋಕಸಹಕಾರೇಗುದಾಶನೈಃ
ಕಪಿತ್ತ, ಹಲಸು, ಅಶೋಕ, ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಗೂಲರ್ ಮರಗಳು ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು.
ಪ್ರಿಯಾಲನೀಪಬಕುಲಬನ್ಧೂಕಾಕ್ಷತಮಾಲಕೈಃ
ಪ್ರಿಯಾಲ, ನೀಪ, ಬಕುಲ, ಬಂಧೂಕ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಣ್ಣಾದ ಆಮಲಕ ಮರಗಳೂ ಇದ್ದವು.
ಬಿಲ್ವಾರ್ಜುನಕರಞ್ಜಾಮ್ರಬೀಜಪೂರಾಙ್ಘ್ರಿಪೈರಪಿ
ಬಿಳ್ವ, ಅರ್ಜುನ, ಕರಂಜ, ಮಾವು, ಬೀಜಪೂರ ಹಾಗೂ ಆಘ್ರಿಪ ಮರಗಳೂ ಅಲ್ಲಿದ್ದವು.
ಪುತ್ರಜೀವಾಭಯಾರಿಷ್ಟಲೋಹೋದುಂಬರಪಿಪ್ಪಲೈಃ
ಪುತ್ರಜೀವ, ಅಭಯ, ಅರಿಷ್ಟ, ಲೋಹದುಂಬರ ಮತ್ತು ಪಿಪ್ಪಲ ಮರಗಳೂ ಆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ.
ನಿರನ್ತರತರುಚ್ಛಾಯಾಸುದೂರವಿನಿವಾರಿತೈಃ
ಅಲ್ಲಿ ಮರಗಳ ದಟ್ಟ ನೆರಳು ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ದೂರವೇ ತಳ್ಳಿತ್ತು.
ನಾನಾಪಕ್ವಫಲಾಸ್ವಾದಬಲಪುಷ್ಟೈಃ ಪ್ಲವೇಗಮೈಃ
ಅಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿಧದ ಪಕ್ಕಾ ಹಣ್ಣುಗಳು ರುಚಿಕರವಾಗಿ, ಪೋಷಕವಾಗಿ, ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಇದ್ದವು.
ತತ್ರ ತತ್ರಾತಿರಮ್ಯೈಶ್ಚ ಶಿಲಾಕುಹರನಿರ್ಗತೈಃ
ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಶಿಲಾ ಗುಹೆಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ರಮಣೀಯವಾದ ಹರಿವುಗಳು ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದವು.
ಸಾರೋವರೈಶ್ಚ ವಿಪುಲೈಃ ಕುಮುದೋತ್ಪಲಮಣ್ಡಿತೈಃ
ಹಾಗೆಯೇ ವಿಶಾಲವಾದ ಸರೋವರಗಳು, ಕಮಲ ಮತ್ತು ನೀಲೋತ್ಪಲ ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿತ್ತವು.
ಸಮಾಸಾದ್ಯಥ ಶೈಲೇನ್ದ್ರಂ ತುಷಾರಶಿಶಿರಂ ಗಿರಿಮ್
ಹೀಗೆ ಅವರು ಹಿಮದಿಂದ ತಂಪಾದ ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದರು.
ತಸ್ಯ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಗಹನಂ ವನಂ ರಾಮೋ ಮಹಾಮನಾಃ
ಆ ಪರ್ವತದ ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ರಾಮನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
ಸ ತತ್ರ ವಿಚರನ್ದಿಕ್ಷು ಹರಿಣೀಭಿಃ ಸಮನ್ತತಃ
ಅಲ್ಲಿ ರಾಮನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದ ಹರಣಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿದ್ದವು.
ಸ ತತ್ರ ಕುಸುಮಾಮೋದಗನ್ಧಿಭಿರ್ವನವಾಯುಭಿಃ
ಅಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅರಣ್ಯಗಾಳಿಗಳು ಹಬ್ಬುತ್ತಿದ್ದವು.
ವಿವಿಧಾಶ್ಚ ಸ್ಥರೀಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮುಪರಿಕ್ರಮ್ಯ ಭಾರ್ಗವಃ
ಭಾರ್ಗವನು ಅಲ್ಲಿಯ ವಿವಿಧ ಸಣ್ಣ ದೊಡ್ಡ ಗುಡ್ಡಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾ ಹೋದನು.
ಅಹೋ ಽಯಂ ಸರ್ವಶೈಲಾನಾಮಾಧಿಪತ್ಯೇ ಽಭಿಷೇಚಿತಃ
ಅಯ್ಯೋ! ಈ ಪರ್ವತ ಎಲ್ಲ ಪರ್ವತಗಳ ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ!
ಅಸ್ಯ ಶೈಲಾಧಿರಾಜತ್ವಂ ಸುವ್ಯಕ್ತಮಭಿಲಕ್ಷ್ಯತೇ
ಈ ಪರ್ವತದ ಅಧಿಪತ್ಯವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ.
ನಿತಂಬಸ್ಥಲಸಂಸಕ್ತತುಷಾರನಿಚಯೈಗ್ಯಮ್
ಅದರ ನಡುಕಮರದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಹಿಮದ ಗುಡ್ಡಗಳು ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.
ನಿಬಿಡಶ್ರಿತನೀಹಾರನಿಕರೇಣ ತಥೋಪರಿ
ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾದ ಮಂಜು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿತ್ತು.
ಚನ್ದನಾಗುರುಕರ್ಪೂರಕಸ್ತೂರೀಕುಙ್ಕುಮಾದಿಭಿಃ
ಚಂದನ, ಅಗರು, ಕರ್ಪೂರ, ಕಸ್ತೂರಿ, ಕುಂಕುಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಸುಗಂಧಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.
ಮೃಗೇನ್ದ್ರಾಹತದನ್ತೀನ್ದ್ರಕುಂಭಸ್ಥಲಪರಿಚ್ಯುತೈಃ
ಸಿಂಹಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದ ಆನೆಗಳ ಸೊಂಡಿಲಿಂದ ಹರಿದುಬರುವ ನೀರಿನ ಹರಿವಿನಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.
ನಾನಾವೃಕ್ಷಲತಾವಲ್ಲೀಪುಷ್ಪಾಲಙ್ಕೃತಮೂರ್ದ್ಧಜಃ
ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮರಗಳು, ಬೆಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಲತೆಗಳ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅದರ ಕೂದಲು ಅಲಂಕರಿಸಿತ್ತು.
ನಾನಾಧಾತುವಿಚಿತ್ರಾಙ್ಗಃ ಸರ್ವರತ್ನವಿಭೂಷಿತಃ
ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಲೋಹಗಳಿಂದ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿತ್ತು.
ಗಜಾಶ್ವಮುಖಯೂಥೈಶ್ಚ ಸಮನ್ತಾತ್ಪರಿವಾರಿತಃ
ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
ವಿವಿಕ್ತಗಹ್ವರಾಸ್ಥಾನಮಧ್ಯಸಿಂಹಾಸನಾಶ್ರಯಃ
ಒಂಟಿಯಾದ ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಕೂತಿದ್ದನು.
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಜನೈರನಾಸಾದ್ಯೋ ಮಹಾರಾಜಾಧಿರಾಜವತ್
ಜನರು ನೋಡಬಹುದಾದರೂ, ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಲಾಗದಂತೆ, ಮಹಾರಾಜಾಧಿರಾಜನಂತೆ ಇದ್ದನು.
ಮಯೂರೈರುಪನೃತ್ಯದ್ಭಿರ್ಗಾಯದ್ಭಿಶ್ಚೈವ ಕಿನ್ನರೈಃ
ಮಯೂರಗಳು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಕಿನ್ನರರು ಹಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ದರು.