ಮಹೋದಧೌ ಪ್ರಭಾಸೇ ಚ ತದ್ವದೇವ ವಿನಿರ್ದಿಶೇತ್
ಮಹಾಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಭಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಹೀಗೆಯೇ ಸೂಚಿಸಬೇಕು.
ಸಮುತ್ಪತನ್ತಿ ತಸ್ಯಾಪೋ ಗವಾಂ ಶಬ್ದೇನ ನಿತ್ಯಶಃ
ಅವಳಿಂದ ಸದಾ ಹಸುವಿನ ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ ನೀರು ಹೊರಬರುತ್ತದೆ.
ದದ್ಯಾಚ್ಛ್ರಾದ್ಧಂ ತು ಯಸ್ತಸ್ಮಿಂಸ್ತಸ್ಯ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯತ್ಫಲಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಯಾರು ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಜಾತವೇದಃ ಶಿಲಾ ತತ್ರ ಸಾಕ್ಷಾದಗ್ನೇಃ ಸನಾತನಾತ್
ಅಲ್ಲಿ ಜಾತವೇದ ಎಂಬ ಶಿಲೆ, ಶಾಶ್ವತ ಅಗ್ನಿಯ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ.
ಯಸ್ತ್ವಗ್ನಿಂ ಪ್ರವಿಶೇತ್ತತ್ರ ನಾಕಪೃಷ್ಠೇ ಸ ಮೋದತೇ
ಅಲ್ಲಿ ಯಾರು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸ್ವರ್ಗದ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ದಶಾಶ್ವಮೇಧಿಕೇ ತೀರ್ಥೇ ತೀರ್ಥೇ ಪಞ್ಚಾಶ್ವಮೇಧಿಕೇ
ಹತ್ತು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞ ನಡೆದ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿಯೂ, ಐವತ್ತು ಅಶ್ವಮೇಧಗಳ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿಯೂ,
ಖ್ಯಾತಂ ಹಯಶಿರೋ ನಾಮ ತೀರ್ಥಂ ಸದ್ಯೋ ವರಪ್ರದಮ್
ಹಯಶಿರ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತೀರ್ಥವು, ತಕ್ಷಣವೇ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸುಂದನಿಸುಂದೇ ಚ ದೇಯಂ ಪಾಪನಿಷೂ ದನಮ್
ಸುಂದನಿ ಮತ್ತು ಸುಂದಿ ಎಂಬ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು, ಪಾಪ ನಿವಾರಣೆಗೆ ದಾನವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.
ಜತುಙ್ಗೇ ಶುಭೇ ತೀರ್ಥೇ ತರ್ಪಯೇತ್ಸತತಂ ಪಿತೄನ್
ಉತ್ತಮವಾದ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು.
ಪೃಥಿವ್ಯಾಮಕ್ಷಯಂ ದತ್ತಂ ವಿರಜಾ ಯತ್ರ ಪಾದಪಃ
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಿರಜಾ ಮರ ಇರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೊಡುವ ದಾನ ಎಂದಿಗೂ ಕ್ಷಯವಾಗದು.
ದದ್ಯಾಚ್ಛ್ರಾದ್ಧಂ ತು ಯಸ್ತಸ್ಮಿಂಸ್ತಸ್ಯ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯತ್ಫಲಮ್
ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ದೊರಕುವ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಅಸ್ಮಿಂಲ್ಲೋಕೇ ವಶೀ ಚ ಸ್ಯಾತ್ಪ್ರೇತ್ಯ ಸ್ವರ್ಗೇ ಮಹೀ ಯತೇ
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವನು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ಮೃತ್ಯುವಿನ ನಂತರ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನೂ ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ತತ್ರ ವ್ಯಾಸಸರಃ ಪುಣ್ಯಂ ದಿವ್ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಹ್ರದಸ್ತಥಾ
ಅಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸ ಸರೋವರ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ಹೃದಯೂ ಇದೆ, ಅದೇ ರೀತಿ ದೈವಿಕ ಬ್ರಹ್ಮಹ್ರದವೂ ಇದೆ.
ಅತ್ರೈವ ಚಾಶ್ರಮಃ ಪುಣ್ಯೋ ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ
ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಹಾತ್ಮ ವಸಿಷ್ಠರ ಪವಿತ್ರ ಆಶ್ರಮವೂ ಇದೆ.
ಆಖ್ಯಾನ ಪಞ್ಚಮಾ ವೇದಾಃ ಸೃಷ್ಟಾ ಹ್ಯೇತೇ ಸ್ವಯಂಭುವಾ
ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ವಯಂಭುವು ಐದನೇ ವೇದವಾದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.
ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಚಾನನ್ತ್ಯಮೇತೇಷು ಜಪಹೋಮತಪಾಂಸಿ ಚ
ಆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ, ಜಪ, ಹೋಮ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸುಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಕ್ಷಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಬ್ರಹ್ಮತೀರ್ಥೇ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಸರ್ವಯಜ್ಞಸಮಂ ಫಲಮ್
ಹೇ ಮಹಾಪಂಡಿತನೆ, ಬ್ರಹ್ಮತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಗಳ ಫಲ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.
ವಿರಜಾಯಾಂ ತಥಾ ಪುಣ್ಯಂ ಮದ್ರವಾಯಾಂ ಚ ಪರ್ವತೇ
ಅದೇ ರೀತಿ ವಿರಜಾ ಮತ್ತು ಮದ್ರವ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿಯೂ ಪುಣ್ಯ ಇದೆ.
ಮಹಾಕೂಟೇ ಹ್ಯನನ್ತೇ ಚ ಗಿರೌ ತ್ರಿಕಕುದೇ ತಥಾ
ಮಹಾಕೂಟ, ಅನಂತ ಮತ್ತು ತ್ರಿಕಕುಡ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪುಣ್ಯವಿದೆ.
ಅಶ್ರದ್ದಧಾನಂ ನಾಭ್ಯೇತಿ ಸಾ ಚಾಭ್ಯೇತಿ ಧೃತವ್ರತಮ್
ಆಸ್ಥೆಯಿಲ್ಲದವರು ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ದೃಢರಾದವರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ತಸ್ಮಿನ್ದೇಯಂ ಸದಾ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಪಿತೄಣಾಮಕ್ಷಯಾರ್ಥಿನಾಮ್
ಆದುದರಿಂದ, ಅಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಕ್ಷಯವಿಲ್ಲದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು.
ಸ್ವರ್ಗಮಾರ್ಗಪ್ರದಂ ನಾಮ ತೀರ್ಥಂ ಸದ್ಯೋ ವರಪ್ರದಮ್
ಆ ತೀರ್ಥವು ಸ್ವರ್ಗಮಾರ್ಗವನ್ನು ನೀಡುವದು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದೆ; ಅದು ತಕ್ಷಣವೇ ವರಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಅದ್ಯಾಪಿ ತಾನಿ ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ಚೀರಾಣ್ಯಂಭೋಗತಾನಿ ತು
ಇಂದಿಗೂ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರೆಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.
ಖ್ಯಾತಮಾಯತನಂ ತತ್ರ ನನ್ದಿನಃ ಸಿದ್ಧಸೇವಿತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ನಂದಿಯವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಶ್ರಮವಿದೆ; ಅದನ್ನು ಸಿದ್ಧರು ಸೇವಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ಕಾಞ್ಚನಾ ಯುಪಾಸ್ತ್ವರ್ಚಿಷೋ ಭಾಸ್ಕರೋದಯೇ
ಅಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ವೇಳೆ ಹೊಳೆಯುವ ಬಂಗಾರದ ಯಜ್ಞಸ್ತಂಭಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.
ಸರ್ವತಶ್ಚ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಂ ಸುತೀರ್ಥಂ ತು ವಿಶೇಷತಃ
ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗೂ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಸ್ಥಳ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅದರ ತೀರ್ಥಗಳು ಬಹಳ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಳಗಳು.
ಕೀರ್ತ್ಯತೇ ಚ ತಿಲಾನ್ದತ್ತ್ವಾ ಪಿತೃಭ್ಯೋವೈ ಸದಾಕ್ಷಯಮ್
ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ತಿಲವನ್ನು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಎಂದಿಗೂ ಕ್ಷಯವಾಗದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಶ್ರಾದ್ಧಂ ದತ್ತಮಮಾವಾಸ್ಯಾಂ ವಿಧಿನಾ ಚ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್
ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಸರಿಯಾದ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ,
ಅರ್ಚಯಿತ್ವಾ ಪಿತೄಂಸ್ತತ್ರ ಸ ಪುತ್ರಸ್ತ್ವನೃಣೋ ಭವೇತ್
ಅಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ಮಗನು ಋಣಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ವ್ಯಾಸತೀರ್ಥೇ ದೃಷದ್ವತ್ಯಾಂ ತ್ರಿಪ್ಲಕ್ಷೇ ಚ ವಿಶೇಷತಃ
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೃಷದ್ವತಿ ನದಿಯ ವ್ಯಾಸತೀರ್ಥದಲ್ಲಿಯೂ, ತ್ರಿಪ್ಲಕ್ಷದಲ್ಲಿಯೂ,