ಸಪ್ತೈತೇ ಸಪ್ತಭಿಶ್ಚೈವ ಗುಣೈಃ ಸಪ್ತರ್ಷಯಃ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಈ ಏಳು ಜನರು, ಏಳು ಗುಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳೆಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಬುದ್ಧಾಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಧರ್ಮಾಣೋ ಗೋತ್ರಪ್ರಾವರ್ತ್ತಕಾಶ್ಚ ತೇ
ಅವರು ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಧರ್ಮವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿದವರು, ಮತ್ತು ಗೋತ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪಕರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
ತುಲ್ಯೈರ್ವ್ಯವಹರನ್ತಿ ಸ್ಮ ಹ್ಯದುಷ್ಟೈಃ ಕರ್ಮಹೇತುಭಿಃ
ಅವರು ಸಮನಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿದರು, ದೋಷರಹಿತವಾದ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡರು.
ಕುಟುಂಬಿನೋ ಬುದ್ಧಿಮನ್ತೋ ವನಾನ್ತರನಿವಾಸಿನಃ
ಅವರು ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು, ಬುದ್ಧಿವಂತರೂ ಆಗಿ, ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿದರು.
ವರ್ಣಾಶ್ರಮವ್ಯವಸ್ಥಾನಂ ಕ್ರಿಯತೇ ಪ್ರಥಮಂ ತು ವೈ
ವರ್ಣಗಳೂ ಆಶ್ರಮಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ಪ್ರವರ್ತ್ತಯನ್ತಿ ಯೇ ವರ್ಣಾನಾಶ್ರಮಾಂಶ್ಚೈವ ಸರ್ವಶಃ
ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳನ್ನೂ ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಜಾಯಮಾನೇ ಪಿತಾಪುತ್ರೇ ಪುತ್ರಃ ಪಿತರಿ ಚೈವ ಹಿ
ತಂದೆ ಮಗನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ, ಮಗನು ಕೂಡ ತಂದೆಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ,
ಅಷ್ಟಾಶೀತಿಸಹಸ್ರಾಣಿ ಪ್ರೋಕ್ತಾನಿ ಗೃಹಮೇಧಿನಾಮ್
ಅಶ್ಠಾಶೀತಿಸಾವಿರ ಮಂದಿ ಗೃಹಸ್ಥರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ದಾರಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಿಣಸ್ತೇ ವೈ ಯೈ ಪ್ರಜಾಹೇತವಃ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಪತ್ನಿಯುಳ್ಳವರು, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವವರು, ಅವರು ಸಂತಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಅಷ್ಟಾಶೀತಿಸಹಸ್ರಾಣಿ ನಿಹಿತಾ ಉತ್ತರಾಪಥೇ
ಅಶ್ಠಾಶೀತಿಸಾವಿರ ಮಂದಿ ಉತ್ತರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಮನ್ತ್ರಬ್ರಾಹ್ಮಣಕರ್ತ್ತಾರೋ ಜಾಯನ್ತೇ ಚ ಯುಗಕ್ಷಯಾತ್
ಯುಗಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸುವವರು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.
ಕಲ್ಪಾನಾಮಾರ್ಷವಿದ್ಯಾನಾಂ ನಾನಾಶಾಸ್ತ್ರಕೃತಶ್ಚ ಯೇ
ಕಲ್ಪಗಳ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಋಷಿಗಳ ವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನೂ ವಿವಿಧ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು,
ವೈವಸ್ವತೇ ಽನ್ತರೇ ತಸ್ಮಿನ್ದ್ವಾಪರೇಷು ಪುನಃ ಪುನಃ
ವೈವಸ್ವತ ಅಂತರದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಪುನಃ ಪುನಃ,
ಸಪ್ತಮೇ ದ್ವಾಪರೇ ವ್ಯಮತಾಃ ಸ್ವಯಂ ವೇದಾಃ ಸ್ವಯಂಭುವಾ
ಏಳನೇ ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಭುವಿನಿಂದವೇ ವೇದಗಳು ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.
ತೃತೀಯೇ ಚೋಶನಾ ವ್ಯಾಸಶ್ಚತುರ್ಥೇ ಚ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ
ಮೂರನೇಯಲ್ಲಿ ಉಶನಸ್ಸು ವ್ಯಾಸನಾಗಿದ್ದನು; ನಾಲ್ಕನೇಯಲ್ಲಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ.
ಸಪ್ತಮೇ ಚ ತಥೈವೇನ್ದ್ರೋ ವಸಿಷ್ಠಶ್ಚಾಷ್ಟಮೇ ಸ್ಮೃತಃ
ಹಾಗೆಯೇ ಏಳನೇಯಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು, ಎಂಟನೇಯಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠನು ಎಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ.
ಏಕಾದಶೇ ತು ತ್ರಿವರ್ಷಾ ಸನದ್ವಾಜಸ್ತತಃ ಪರಮ್
ಹನ್ನೊಂದನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸನದ್ವಾಜನು ಬಂದನು.
ತ್ರೈಯ್ಯಾರುಣಿಃ ಪಞ್ಚದಶೇ ಷೋಡಶೇ ತು ಧನಞ್ಜಯಃ
ಹದಿನೈದನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತ್ರೈಯ್ಯಾರುಣಿಯು, ಹದಿನಾರನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಧನಂಜಯನು ಬಂದನು.
ಋಜೀಷಾತ್ತು ಭರದ್ವಾಜೋ ಭರದ್ವಾಜಾತ್ತು ಗೌತಮಃ
ಋಜೀಷನಿಂದ ಭರದ್ವಾಜನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಭರದ್ವಾಜನಿಂದ ಗೌತಮನು ಬಂದನು.
ಹರ್ಯವನಾತ್ಪರೋ ವೇನಃ ಸ್ಮೃತೋ ವಾಜಶ್ರವಾಸ್ತತಃ
ಹರ್ಯವನನಿಂದ ವೇನನು ಜನಿಸಿದನೆಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ; ಅವನಿಂದ ವಾಜಶ್ರವನು ಹುಟ್ಟಿದನು.
ತೃಣಬಿನ್ದುಸ್ತತಸ್ತಸ್ಮಾತ್ತತಜಸ್ತೃಣಬಿನ್ದುತಃ
ತ್ರಣಬಿಂದುವಿನಿಂದ ತಟಜನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ತ್ರಣಬಿಂದುವಿನಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಕೂಡ ಜನಿಸಿದನು.
ಜಾತೂಕರ್ಣೋ ಭವತ್ತಸ್ಮಾತ್ತ ಸ್ಮಾದ್ದ್ವೈಪಾಯನಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಅವನಿಂದ ಜಾತೂಕರ್ಣನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನಿಂದ ದ್ವೈಪಾಯನನು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಭವಿಷ್ಯೇ ದ್ವಾಪರೇ ಚೈವ ದ್ವೋಣಿರ್ದ್ವೈಪಾಯನೇ ಽಪಿ ಚ
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ದ್ವೈಪಾಯನನಿಂದ ದ್ವೋಣಿ ಹುಟ್ಟುವನು.
ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಭವಿಷ್ಯೇಷು ಶಾಖಾಪ್ರಮಯನಾನಿ ತು
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾನಾ ಶಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವರಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗುವವು.
ತಪಸಾ ಕರ್ಮ ಚ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಕರ್ಮಣಾ ಚಾಪಿ ತೇ ಯಶಃ
ನೀನು ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದೆ, ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಕೀರ್ತಿ ಕೂಡ ಕಾರ್ಯದಿಂದಲೇ ಬಂದಿದೆ.
ವ್ಯಾಪ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಮೃತಂ ಶುಕ್ರಂ ಬ್ರಹ್ಮೈವಾಮೃತಮುಚ್ಯತೇ
ಬ್ರಹ್ಮನ ಅಮೃತಸ್ವರೂಪ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ; ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಅಮೃತವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬೃಹತ್ವಾದ್ಬೃಂಹಣಾಚ್ಚೈವ ತದ್ಬ್ರಹ್ಮೇತ್ಯಭಿಧೀಯತೇ
ದೊಡ್ಡತನದಿಂದ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರದಿಂದ ಅದನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಥರ್ವಋಗ್ಯಜುಃ ಸಾಮ್ನಿ ಯತ್ತಸ್ಮೈ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ನಮಃ
ಅಥರ್ವಣ, ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ ಮತ್ತು ಸಾಮವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಆ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಮಹತಃ ಪರಮಂ ಗುಹ್ಯಂ ತಸ್ಮೈ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣೇ ನಮಃ
ಮಹಾನ್ಗಳ ಪರಮ ಗುಹ್ಯವಾದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಸಂಪ್ರಕಾಶಪ್ರವೃತ್ತಿಭ್ಯಾಂ ಪುರುಷಾರ್ಥಪ್ರಯೋಜನಮ್
ಪ್ರಕಾಶ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಮಾನವನ ಗುರಿ ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.