ಬ್ರೂಹೀದಾನೀಂ ಮಯೋದ್ದಿಷ್ಟಾನ್ಕಾಮಪ್ರಶ್ನಾನ್ಯಥಾರ್ಥತಃ
ಈಗ ನಾನು ಕೇಳಿದ ಇಚ್ಛೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳು.
ಸಾಗ್ರಂ ಪ್ರಶ್ನಸಹಸ್ರಂ ತು ಶಾಕಲ್ಯಃ ಸೋ ಽಕರೋತ್ತದಾ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಾಕಲ್ಯನು ಸಾವಿರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳಿದನು.
ಶಾಕಲ್ಯಸ್ತ್ವಾಸ ನಿರ್ವಾದೋ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಸ್ತಮಬ್ರವೀತ್
ಶಾಕಲ್ಯನು ಯಾವುದೇ ವಿರೋಧವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದನು, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
ಪಣಪ್ರಾಪ್ಯಸ್ಯ ವಾದಸ್ಯ ಬ್ರುವತೋರ್ಮೃತ್ಯುರತ್ರ ವೈ
ಪಣಕ್ಕಾಗಿಯೂ ನಡೆದ ವಾದದಲ್ಲಿ, ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಸೋಲುವವನಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮರಣ ಬರುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಾತ್ಮಸ್ಯ ಗತಿಂ ಮುಖ್ಯಾಂ ಧ್ಯಾನಮಾರ್ಗಮಥಾಪಿ ವಾ
ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಮುಖ್ಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಧ್ಯಾನದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿರಲಿ—
ಶಾಕಲ್ಯಸ್ತಮವಿಜ್ಞಾಯ ತಥಾ ಮೃತ್ಯುಮವಾಪ್ತವಾನ್
ಶಾಕಲ್ಯನು ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.
ಏವಂ ವಿವಾದಃ ಸುಮಹಾನಾಸೀತ್ತೇಷಾಂ ಧನಾರ್ಥಿನಾಮ್
ಹೀಗೆ, ಆ ಧನಾಸಕ್ತರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವಾದವು ಉದಯವಾಯಿತು.
ಜಗಾಮ ವೈ ಗೃಹಂ ಸ್ವಚ್ಛಂ ಶಿಷ್ಯೈಃ ಪರಿವೃತೋ ವಶೀ
ಆ ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹಿಯು ತನ್ನ ಶುದ್ಧ ಮನೆಯನ್ನು ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಹೋದನು.
ಚಕಾರ ಸಂಹಿತಾಃ ಪಞ್ಚ ಬುದ್ಧಿಮಾನ್ವೇದವಿತ್ತಮಃ
ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತನು, ವೇದಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದವನು, ಐದು ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದನು.
ಖಲೀಯಾನ್ಸುತಪಾ ವತ್ಸಃ ಶೈಶಿರೇಯಶ್ಚ ಪಞ್ಚಮಃ
ಖಲೀಯ, ಸುತಪಾ, ವತ್ಸ ಮತ್ತು ಐದನೆಯವನು ಶೈಶಿರೇಯ.
ನಿರುಕ್ತಂ ಚ ಪುನಶ್ಚಕ್ರೇ ಚತುರ್ಥಂ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಃ
ಆ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ ನಿರುಕ್ತವನ್ನು ಕೂಡ ರಚಿಸಿದನು.
ಧೀಮಾಞ್ಛ ತಬಲಾಕಶ್ಚ ಗಜಶ್ಚೈವ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ
ಧೀಮಾನ, ತಬಲಾಕ ಮತ್ತು ಗಜ—ಇವರು ಉತ್ತಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು.
ತ್ರಯಸ್ತಸ್ಯಾಭವಞ್ಚ್ಛಿಷ್ಯಾ ಮಹಾತ್ಮಾನೋ ಗುಣಾನ್ವಿತಾಃ
ಅವನಿಗೆ ಮೂರು ಮಹಾತ್ಮರು, ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಶಿಷ್ಯರು ಇದ್ದರು.
ತೃತೀಯಶ್ಚಾರ್ಜವಸ್ತೇ ಚ ತಪಸಾ ಶಂಸಿತವ್ರತಾಃ
ಮೂರನೆಯವನು ಆರ್ಜವ; ಅವರು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವ್ರತದಲ್ಲಿ ದೃಢರಾಗಿದ್ದರು.
ಇತ್ಯೇತೇ ಬಹೂವೃಚಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಸಂಹಿತಾ ಯೈಃ ಪ್ರವರ್ತಿತಾಃ
ಹೀಗೆ, ಇವರಿಂದ ಬಹುಶ್ಲೋಕಗಳ ಸಂಹಿತೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಷಡಶೀತಿಸ್ತು ತೇನೋಕ್ತಾಃ ಸಂಹಿತಾ ಯಜುಷಾಂ ಶುಭಾಃ
ಅವನು ಯಜುರ್ವೇದದ ಎಪ್ಪತ್ತಾರು ಶುಭಕರ ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು.
ಏಕಸ್ತತ್ರ ಪರಿತ್ಯಕ್ತೋ ಯಾ೫ವಲ್ಕ್ಯೋ ಮಹಾತಪಾಃ
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯು ಕೈಬಿಟ್ಟನು.
ಸರ್ವೇಷಾಮೇವ ತೇಷಾಂ ವೈ ತ್ರಿಧಾ ಭೇದಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ
ಅವುಗಳೆಲ್ಲದರಲ್ಲಿಯೂ ಮೂರು ಭಾಗಗಳ ವಿಭಜನೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉದೀಚ್ಯಾ ಮಧ್ಯದೇಶ್ಯಾಶ್ಚ ಪ್ರಾಚ್ಯಶ್ಚೈವ ಪೃಥಗ್ವಿಧಾಃ
ಉತ್ತರದವರು, ಮಧ್ಯಭಾಗದವರು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರೀತಿಯವರು.
ಮಧ್ಯದೇಶಪ್ರತಿಷ್ಠಾತಾ ಚಾಸುರಿಃ ಪ್ರಥಮಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪರಂಪರೆಯ ಸ್ಥಾಪಕನಾಗಿ ಆಸುರಿ ಎಂಬವರು ಮೊದಲನೆಯವರಾಗಿ ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಇತ್ಯೇತೇ ಚರಕಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಸಂಹಿತಾ ವಾದಿನೋ ದ್ವಿಜಾಃ
ಈ ರೀತಿ ಚರಕರೆಂಬವರು ಸಂಹಿತೆಯ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವವರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ದ್ವಿಜರೆ.
ಕಿಂ ಚೀರ್ಣಂ ಕಸ್ಯ ವಾ ಹೇತೋಶ್ಚರಕತ್ವಂ ಹಿ ಭೇಜಿರೇ
ಯಾರು ಏನು ಮಾಡಿದರು, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಚರಕರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು?
ಮೇರುಪೃಷ್ಠಂ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ತೈಸ್ತದಾ ತ್ವಿತಿ ಮನ್ತ್ರಿತಮ್
ಅವರು ಮೆರುಪರ್ವತದ ಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಅಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದರು.
ಸ ಕುರ್ಯಾದ್ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಂ ವೈ ಸಮಯೋ ನಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ
ಯಾರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹತ್ಯೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ನಮ್ಮ ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
ಪ್ರಯಯುಃ ಸಪ್ತರಾತ್ರೇಣ ಯತ್ರ ಸಂಧಿಃ ಕೃತೋ ಽಭವತ್
ಏಳು ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಪ್ಪಂದವಾದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
ಶಿಷ್ಯಾನಥ ಸಮಾನೀಯ ಸ ವೈಶಂಪಾಯನೋ ಽಬ್ರವೀತ್
ನಂತರ ವೈಶಂಪಾಯನನು ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಸರ್ವೇ ಯೂಯಂ ಸಮಾಗಮ್ಯ ಬ್ರೂತ ಕಾಮಂ ಹಿತಂ ವಚಃ
ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ, ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಹಿತವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿರಿ.
ಬಲೇನೋತ್ಥಾಪಯಿಷ್ಯಾಮಿ ತಪಸಾ ಸ್ವೇನ ಭಾವಿತಃ
ನನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ನಾನು ಅವನನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಎತ್ತಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಉವಾಚ ಯತ್ತ್ವಯಾಧೀತಂ ಸರ್ವಂ ಪ್ರತ್ಯರ್ಪಯಸ್ವ ಮೇ
ಅವನು ಹೇಳಿದನು: ನೀನು ಕಲಿತ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸು.
ರುಧಿರೇಣ ತಥಾಕ್ತಾನಿ ಚ್ಛರ್ದಿತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮವಿತ್ತಮಾಃ
ಅದನ್ನು ರಕ್ತದಿಂದ ಮಸುಕಾದಂತೆ ವಾಂತಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞರಾದವರು.