ಅಪಹತ್ಯ ತಥಾನ್ಯೋನ್ಯಂ ಸಾಧಯನ್ತಿ ತದಾ ಪ್ರಜಾಃ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ಯೆಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅಧರ್ಮಾಭಿನಿವೇಶಿತ್ವಾತ್ತಮೋವೃತ್ತಂ ಕಲೌ ಸ್ಮೃತಮ್
ಅಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ, ಕಳಿಯುಗವು ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ತಸ್ಮಾದಾಯುರ್ಬಲಂ ರೂಪಂ ಕಲಿಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಪ್ರಹೀಯತೇ
ಆದ್ದರಿಂದ, ಕಳಿಯುಗ ಬರುವಾಗ ಆಯುಷ್ಯ, ಬಲ ಮತ್ತು ರೂಪ ಹದಗೆಡುತ್ತವೆ.
ಧನ್ಯಾ ಧರ್ಮಂ ಚರಿಷ್ಯನ್ತಿ ಯುಗಾನ್ತೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾಃ
ಯುಗಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಧನ್ಯರು ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ.
ತ್ರೇತಾಯಾಮಾಬ್ದಿಕೋ ಧರ್ಮೋ ದ್ವಾಪರೇ ಮಾಸಿಕಃ ಸ್ಮೃತಃ
ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವು ಒಂದು ವರ್ಷ ಇರುತ್ತದೆ, ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಮಾತ್ರ.
ಏಷಾ ಕಲಿಯುಗಾವಸ್ಥಾ ಸಂಧ್ಯಾಂಶಂ ತು ನಿಬೋಧತ
ಇದು ಕಳಿಯುಗದ ಸ್ಥಿತಿ; ಈಗ ಅದರ ಸಂಧ್ಯಾಭಾಗದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳು.
ಯುಗಸ್ವಭಾವಾತ್ಸಂಧ್ಯಾಸು ತಿಷ್ಠನ್ತೀಹ ತು ಯಾದೃಶಃ
ಯುಗಗಳ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತವೆ.
ಏವಂ ಸಂಧ್ಯಾಂಶಕೇ ಕಾಲೇ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೇ ತು ಯುಗಾನ್ತಿಕೇ
ಹೀಗೆ, ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಸಂಧ್ಯಾಭಾಗ ಬರುವಾಗ,
ಗೋತ್ರೇಣ ವೈ ಚನ್ದ್ರ ಮಸೋ ನಾಮ್ನಾ ಪ್ರಮತಿರುಚ್ಯತೇ
ಚಂದ್ರವಂಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮತಿ ಎಂಬವನು ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಸಮಾಃ ಸವಿಂಶತಿಃ ಪೂರ್ಣಾಃ ಪರ್ಯಟನ್ವೈ ವಸುಂಧರಾಮ್
ಅವನು ಇಡೀ ಇಪ್ಪತ್ತುವರ್ಷ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರಗೃಹೀತಾಯುಧೈರ್ವಿಪ್ರೈಃ ಶತಶೋ ಽಥ ಸಹಸ್ರಶಃ
ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಆಯುಧಧಾರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ,
ಸಹ ವಾ ಸರ್ವಶಶ್ಚೈವ ರಾಜ್ಞಸ್ತಾಞ್ಛೂದ್ರಯೋನಿಜಾನ್
ಅವರ ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ, ರಾಜನು ಶೂದ್ರ ವಂಶದವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.
ನಾತ್ಯರ್ಥ ಧಾರ್ಮಿಕಾ ಯೇ ಚ ತಾನ್ಸರ್ವಾನ್ಹನ್ತಿ ಸರ್ವಶಃ
ಅತಿಯಾಗಿ ಧರ್ಮಪರರಾಗಿರುವವರನ್ನೂ ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಉದೀಚ್ಯಾನ್ಮಧ್ಯದೇಶ್ಯಾಂಶ್ಚ ಪವತೀಯಾಂಸ್ತಥೈವ ಚ
ಹಾಗೆಯೇ ಉತ್ತರದವರನ್ನೂ, ಮಧ್ಯಭಾಗದವರನ್ನೂ, ಪೂರ್ವದವರನ್ನೂ ಅವನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ತಥೈವ ದಾಕ್ಷಿಣಾತ್ಯಾಂಶ್ಚ ದ್ರವಿಡಾನ್ಸಿಂಹಲೈಃ ಸಹ
ಅದೇ ರೀತಿ ದಕ್ಷಿಣದವರನ್ನೂ, ದ್ರಾವಿಡರನ್ನೂ, ಸಿಂಹಳರ ಜೊತೆಗೆ ಅವನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ತುಷಾರಾನ್ಬರ್ಬರಾಂಶ್ಚೀನಾಞ್ಛೂಲಿಕಾನ್ದರದಾನ್ ಖಶಾನ್
ತುಷಾರರು, ಬರ್ಬರರು, ಚೀನರು, ಶೂಲಿಕರು, ದರದರು, ಖಶರು ಇವರನ್ನೂ ಅವನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರವೃತ್ತಚಕ್ರೋ ಬಲವಾನ್ಮ್ಲೇಚ್ಛಾನಾಮನ್ತಕೃತ್ಪ್ರಭುಃ
ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಅವನು ತನ್ನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಚಲಿಸಿ, ಮ್ಲೇಛರನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವ ಒಡೆಯನಾಗಿ ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಮಾಧವಸ್ಯ ತು ಸೋಂಽಶೇನ ದೇವಸ್ಯೇಹ ವಿಜಜ್ಞಿವಾನ್
ಅವನು ಮಾಧವ ದೇವರ ಭಾಗವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದನು.
ಗೋತ್ರತೋ ವೈ ಚನ್ದ್ರಮಸಃ ಪೂರ್ವೇ ಕಲಿಯುಗೇ ಪ್ರಭುಃ
ಅವನ ವಂಶ ಚಂದ್ರವಂಶವಾಗಿದ್ದು, ಹಿಂದಿನ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ಒಡೆಯನಾಗಿದ್ದನು.
ವಿನಿಘ್ನನ್ಸರ್ವಭೂತಾನಿ ಮಾನವಾನೇವ ಸರ್ವಶಃ
ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಮಾನವರನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.
ಪರಸ್ಪರ ನಿಮಿತ್ತೇನ ಕೋಪೇನಾಕಸ್ಮಿಕೇನ ತು
ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಕಾರಣವಾಗಿ, ಅಚಾನಕ್ ಕೋಪದಿಂದ ಅವರು ಹಾಳಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಗಙ್ಗಾಯಮುನಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ನಿಷ್ಠಾಂ ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಸಹಾನುಗಃ
ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಯಮುನೆಯ ನಡುವೆ ಅವನು ತನ್ನ ಅನುಯಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದನು.
ಉತ್ಸಾದ್ಯ ಪಾರ್ಥಿವಾನ್ಸರ್ವಾನ್ಮಲೇಚ್ಛಾಂಶ್ಚೈವ ಸಹಸ್ರಶಃ
ಎಲ್ಲ ರಾಜರನ್ನೂ ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಮ್ಲೇಛರನ್ನು ಅವನು ನಾಶಮಾಡಿದನು.
ಸ್ಥಿತಾಸ್ವಲ್ಪಾವಶಿಷ್ಟಾಸು ಪ್ರಜಾಸ್ವಿಹ ಕ್ವಚಿತ್ಕ್ವಚಿತ್
ಕೆಲವು ಜನ ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದರು.
ಉಪಹಿಸಂತಿ ಚಾನ್ಯೋನ್ಯಂ ಪೋಥಯನ್ತಃ ಪರಸ್ಪರಮ್
ಅವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಅವಮಾನಿಸಿ, ಪರಸ್ಪರ ಹೊಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.
ಪ್ರಜಾಸ್ತಾ ವೈ ತತಃ ಸರ್ವಾಃ ಪರಸ್ಪರಭಯಾರ್ದ್ದಿತಾಃ
ಆಮೇಲೆ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಪರಸ್ಪರ ಭಯದಿಂದ ತುಂಬಿ ಹಿಂಸೆಗೆ ಒಳಗಾದರು.
ಸ್ವಾನ್ಪ್ರಣಾನನಪೇಕ್ಷನ್ತೋ ನಿಷ್ಕಾರಣಸುದುಃಖಿತಾಃ
ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲದೆ, ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ತುಂಬಾ ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು.
ನಿರ್ಮರ್ಯಾದಾ ನಿರಾಕ್ರನ್ದಾ ನಿಃಸ್ನೇಹಾ ನಿರಪತ್ರಪಾಃ
ಅವರು ನಿಯಮವಿಲ್ಲದೆ, ಅಳುವಿಲ್ಲದೆ, ಪ್ರೀತಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಲಜ್ಜೆಯಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರು.
ಹಿತ್ವಾ ಪುತ್ರಾಂಶ್ಚ ದಾರಾಂಶ್ಚ ವಿಷಾದವ್ಯಾಕುಲೇದ್ರಿಯಾಃ
ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಹೆಂಡತಿಗಳನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು, ದುಃಖದಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಗೊಂದಲಗೊಂಡಿದ್ದರು.
ಪ್ರತ್ಯನ್ತಾಂಸ್ತಾ ನಿಷೇವನ್ತೇ ಹಿತ್ವಾ ಜನಪದಾನ್ಸ್ವಕಾನ್
ಅವರು ತಮ್ಮ ಊರುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಿದರು.